Alhamisi, Novemba 03, 2016

Jinsi ya Kumsaidia Mtoto Aweze Kushirikiana na Wenzake

Kushirikiana ni uwezo wa mtoto kuelewa watu wengine wanatarajia nini kwake. Mtoto mwenye ushirikiano na watu, ni mwepesi kutoa alichonacho, ni msikivu, hufanya kazi na wenzake, hucheza kwa ushirikiano na wenzake na huwa na uwezo wa kutafuta suluhu pale anapojikuta katika mazingira ya ugomvi.

Kushirikiana na wengine ni tofauti na nidhamu. Nidhamu ni kufanya kile unachojua kinatarajiwa na wengine hata kama moyoni unaamini vinginevyo. Mfano, mtoto anapokwenda kulala kwa sababu anajua ni lazima afanye hivyo, hiyo ni nidhamu na si lazima iwe ushirikiano. Makala haya yanapendekeza njia nne za kumsaidia mtoto kushirikiana na wengine.
Onekana ukishirikiana na watu

Ikiwa unataka mwanao awe na tabia ya kushirikiana na watu, ni muhimu uanze wewe kuwa mfano wa namna tunavyoweza kushirikiana na wengine.

Kwa mfano, wape watu vitu mbele yake, shiriki kazi za ndani pale inapowezekana na onesha kuwapenda watu wengine wakiwemo rafiki zake. Kufanya hivyo kutakuza imani ndani ya mtoto kuwa katika maisha si rahisi mtu mmoja kufanya kila kitu bila msaada wa wengine.

Kadhalika, unapoongea nae tumia lugha inayoonesha kuelewa ‘dunia’ yake. Mtoto anayejisikia kueleweka, ni rahisi kuwa na ushirikiano. Kwa hiyo badala ya kupambana nae kwa ugomvi, jifunze kuwa mtulivu hata pale unapokuwa na hasira. Mtoto atajifunza kushirikiana na wewe.

Aone faida za kushirikiana

Weka mazingira ya mtoto kuona faida za kushirikiana na wengine kwa kushiriki michezo yake. Kwa mfano, anapokuwa na changamoto ya kutatu kitu fulani, msaidie ili atumie muda mfupi zaidi. Tafsiri atakayoipata ni kuwa unapofanya kazi na watu wengine, unaokoa muda na unaweza kufanya vizuri zaidi.

Pia mshirikishe kazi zako ukihakikisha kuwa atapata faida ya moja kwa moja. Kwa mfano, anaweza kutegemea kuwa ifikapo saa fulani utamsomea kitabu. Lakini wewe unayo kazi ya kufanya usafi kabla ya muda huo. Mkaribishe akusaidie ili mmalize kwa wakati mpate muda wa kufanya kile anachokitarajia.

Mpe nafasi ya kuchagua, mwelekeze

Jizoeze kutoa maelezo rafiki badala ya amri. Kwa mfano, kama unataka akalale mapema ili awahi shule kesho asubuhi, kumwambia, ‘Zima TV nenda kalale!’ ni kumwamuru. Lakini unaweza kutumia lugha ya kirafiki, ‘Saa zimeenda na kesho utahitaji kuamka saa 12 ili uwahi gari ya shule. Unaonaje ukalale?’ Lugha ya pili inakaribisha ushirikiano kuliko ya kwanza.

Sambamba na hilo, mpe fursa ya kuchangua. Mtoto anapokuwa na fursa ya kuchagua kipi afanye inamfanya ajisikie kuheshimika zaidi na hivyo anakuwa tayari kutoa ushirikiano. Mwekee mazingira ya kuchagua kipi anachopendelea zaidi na anapochagua kisicho bora mpe maelezo mepesi kumsaidia kutafakari maamuzi yake.

Msifie anaposhirikiana na wengine

Watoto wadogo wanapenda kusifiwa. Sifa zina uwezo wa kujenga tabia kuliko adhabu. Mtoto anapoonesha ushirikiano na wengine, onesha kutambua jitihada zake. Anapowapa wenzake vitu, usijifanye hujaona. Tambua tabia hiyo na ipongeze. Unapomsifia maana yake unamfanya ajitahidi kuendelea kushirikiana na wenzake ili atambuliwe.


Usisubiri afanye kinyume ili uadhibu kosa lake. Msaidie kuelewa kinachotakiwa kufanywa badala ya kisichotakiwa kufanyika. Panda mbegu ya ushirikiano kwa kumtambua pale anaposhirikiana. Adhabu zisizo za lazima zinaotesha tabia ya misuguano ya ndani kwa ndani inayoweza kufichwa kwa nidhamu ya muda.

Fuatilia gazeti la Mtanzania kwenye safu ya Uwanja wa Wazazi kila Alhamisi kwa makala kama hizi.

Hakuna maoni:

Chapisha Maoni