Jielewe

CHANGAMOTO Insha za Jamii - Prof. Mbele

2011-07-02T02:13:00.000-07:00

Natamani sana kukisoma kitabu hiki. Ninakitafuta kwa bidii. Unajua kinakopatikana?
Mwandishi Profesa Mbele anasema kakiandika kusahihisha majungu kuhusu Mwalimu Nyerere. Msome hapa halafu uone kama unaweza kujishindia Dola 100!

Waweza pia kusoma majadiliano katika Jamii Forums yanayodurusu ikiwa wanaomkosoa Mwalimu Nyerere wana hoja.

Take the Risk cha Ben Carson

2011-06-24T01:53:00.000-07:00

Ndio kwanza nimeanza kukisoma. Take the Risk: learning to identify, Choose and Live with accepatable Risk. Kimeandikwa na Mganga Ben Carson kwa msaada wa Gregg Lewis na kuchapishwa na Zondervan Publishing House mwaka 2008.

Kitabu kinaanza na masimulizi ya upasuaji mgumu uliofanyika Julai 2003 kuwatenganisha Ladan na Laleh, mapacha waliozaliwa wakiwa wameungana sehemu ya vichwa vyao. Mapacha hao hata hivyo walifariki dunia wakiwa na umri wa miaka 29 wakati upasuaji huo ukiendelea huko Singapore. Katika kitabu hiki, mwandishi anajaribu kutupatia somo lilitokana na Upasuaji huo.

Ladan na Laleh raia wa Iran muda mfupi kabla ya upasuaji huo uliofanyika Julai 2003.

Elimu pasipo maandishi inawezekana?

2011-06-04T02:08:00.000-07:00

Pamoja na ukweli kuwa wengi wetu tunayakwepa maandishi, lakini hiyo haimaanishi kuwa hatuna kiu ya kujifunza. Pichani, wananchi wa mjini Moshi wakionekana kuvutiwa na matumizi ya video katika kuelimika. Picha: Sayuni Philip

Kuwa mwenye furaha ni uamuzi wako mwenyewe!

2011-05-29T09:41:00.000-07:00

Ni mara ngapi umewahi kukutana na mtu aliyekukwaza kiasi cha kumtupa katika kapu la “watu wa hovyo” wasiostahili heshima kama binadamu? Umewahi kupatwa na tukio ambalo lilibadili kabisa mtazamo wako kuhusu maisha, watu na maisha kwa ujumla? Kwa nini watu kukata tamaa? Umewahi kuwaza kwa nini kinachomkwaza huyu si lazima kimkwaze yule?

Umewahi kuonana na mtu anayeshangaa inakuwaje “huyu bwana achukue uamuzi wa ajabu namna ile” wakati kilichotokea kinachukuliwa na wengi kuwa “ni jambo la kawaida”?

Natamani ukimaliza kusoma hapa uelewe kwamba sehemu kubwa ya matatizo tunayokabiliana nayo kama binadamu kila siku, tunayasababisha wenyewe. Na kwa yale tusiyo naudhibiti nayo, tunaweza kubadili mtazamo wetu kwayo, na hilo linaloonekana kuwa tatizo ama likawa si tatizo au likabadilika kuwa changamoto.

Wengi wetu tunapokumbana na vikwazo (ambavyo mara nyingi huwa ni watu, vile mambo yalivyo na matukio yanayokuwa katika namna tusiyoitegemea) hujenga mawazo kwamba vitu hivyo vi vibaya. Matokeo yake tunatumia muda mwingi sana kusononeka na hivyo kujikuta tukijiumiza sisi wenyewe zaidi na/au kuwaumiza wengine. Tunajikuta tukizalisha matatizo mengine ambayo kimsingi hatukuwa na sababu ya kuwa navyo, kwa sababu tu ya mtazamo.

Hasira, kukata tamaa, kuvunjika moyo, msongo wa mawazo na yote yanayofanana na hayo yanatupa ujumbe kwamba mwenye hayo anaamini kwamba yupo mtu, ama tukio, ama hali imemkosea! Hayo niliyoyataja huja kama matokeo ya mtazamo hasi. Huja kama matokeo ya tatizo letu wenyewe.

__________________________________________________
Mwanamke akifarijiwa baada ya tukio baya lililopoteza maisha ya watu kadhaa. Hapa tunaona tukio hilo hilo linapokelewa tofauti na watu hawa wawili. Picha: AP│Ilitumiwa mwanzo na telegraph.co.uk

Sijui kama unajua kuwa matukio yote yatokeayo katika uasili wake hayana uzuri ama ubaya? Una habari kwamba mengi kama sio yote anayoyafanya mwanadamu katika asili yake hayana uzuri ama ubaya? Unajua kuwa jinsi mambo yalivyo/situations katika uasili wake hayana ubaya wowote ama uzuri?

Pengine utaniuliza swali la kifalsafa: uzuri ni nini na unatofautianaje na ubaya? Ni bahati mbaya kwamba mazungumzo yetu ya leo hayana mwelekeo huo. Hata hivyo katika mipaka ya mazungumzo ya leo, uzuri tutaufafanua kama hali ya kupendeza wakati ubaya ni kinyume chake.

Kwa hiyo, hakuna kilicho katika uasili wake chenye uzuri ama ubaya. Naipenda kanuni hii, kwamba jinsi mambo yalivyo, watu, na matukio vyote hivyo ni neutral, havina uzuri wala ubaya! Uzuri ama ubaya wake hututegemea sisi! Hiyo ina maana kwamba ni mtazamo wetu sisi ndio huyageuza matukio, watu ama vile mambo yalivyo (situations) kuwa ama mabaya ama mazuri.

Nikifikiri kwa mtindo huo (kwamba uzuri ama ubaya wa lolote unanitegemea mimi na na sio kitu ama tukio) sikosi kugundua kuwa vingi vya vile vinavyonikesesha raha, utulivu na amani yangu vingeweza kabisa kufanya kazi tofauti kama ningebadili tu namna ninavyovichukulia.
Hebu fikiria ni misongo mingapi ya mawazo tunaisababisha wenyewe? Mara ngapi tumekosa amani na kukata tamaa kwa sababu tu “ya mtazamo wetu wenyewe”?
Mara ngapi tumejiumiza wenyewe kwa kuwawazia wapendwa wetu “ubaya” wasiokuwa nao kwa sababu tu tulijipa kazi ya “kuwabandika lebo ya ubaya”?

Najua yapo matukio ambayo kwa hali ya kawaida yanaweza kubadili kabisa “sripti” ya sehemu ya maisha yetu yaliyobaki. Matukio kama ya kufiwa na watu tuwapendao, kufukuzwa kazi na kadhalika. Lakini tunapotulia na kujibidiisha kubadili mitazamo yetu kwayo, twaweza kabisa kubaki na amani ya mioyo yetu na maisha yakaendelea!

Watoto wadogo huonekana kuwa na furaha kuliko watu wazima kwa sababu nyingi. Moja wapo ni kutokujua ubaya wa vingi vinavyowazunguka.
_______________________________________________________________________
Ipo orodha ndefu ya watu wanaotukosesha amani, tunaokosana nao kirahisi ama kukaripiana na kuvunjia heshima hadharani, ambao (kwa kubadili tu mitazamo yetu) tungeweza kabisa kuwapenda na kuishi nao kwa namna inayoweza kutushangaza sisi wenyewe!

Niliwahi kuishi na rafiki yangu mmoja siku za nyuma aliyekuwa na tabia za kunikera. Vingi vya alivyovipenda vilikuwa kinyume na yale yanayoitwa “maadili” yaani ethos. Majaribio ya mara kwa mara kuzungumza naye hayakusaidia kumbadili. Kila siku tuliyoishi naye ilioongezea hasira.

Ilinichukua muda kukubali kuwa yule rafiki yangu hakupenda kuwa vile alivyo. Kwamba alichokuwa akikifanya kilikuwa msukumo ulio nje ya uwezo wake mwenyewe. Hakupenda kuwa vile na hata kuamini alikuwa sahihi. Ni kwa kutambua hivyo, nikabaini kuwa kujaribu kumbadili hakutawezekana. Nikabaini kuwa anayo haki ya kuwa yeye. Na ni makosa mimi kujaribu kumgeuza yeye awe mimi.

Tangu kipindi kile, nilichokuwa nakiona awali kuwa kero kikabadilika kuwa sehemu ya maisha. Hatimaye nakumbuka ilikuja kuwa huzuni sana kuachana na rafiki yangu huyo tulipolazimika kutengana kimakazi. Kwa nini? Nilifanikiwa kubadili mtazamo wangu kwake na kusitisha “jaribio” la kumbadili yeye!

Huo ni mfano mdogo sana kutosha kukuelewesha namna ambavyo mara nyingi tatizo huwa kwetu tunaokwazwa, kuchukizwa na kuumizwa na wengine. Kwamba namna tunavyoyachukulia mambo huathiri sana “ubaya na uzuri wa jambo”.

Anza kuona uzuri wa watu wanaokuzunguka (hata kama itakubidi uutafute sana). Anza kuuchukulia udhaifu unaouona kwao kama tofauti baina yenu. Utashangaa.

Ni salama zaidi kuelewa kuwa mara nyingi watu hufanya mambo fulani kwa msukumo ulio juu ya uwezo wao. Msukumo huu ndani yetu hujengwa na vingi, kikubwa kikiwa ni mazingira tunayokutana nayo tangu dakika ile tunapozaliwa (malezi, dini/imani, marafiki nk) mpaka pale msukumo huo unapoota mizizi minene kiasi ya kutuongoza kutenda vile vinatenda!

Chukulia kuwa tofauti zetu si za hiari. Chukulia anayekuchukia hajapenda kukuchukia. Chukulia mengi ya yanayotokea kwa sababu ya uzembe wako, unayo nafasi ya kuyarekebisha.

Kumbuka amani na furaha yetu vyatutegemea sisi. Tusiwategemee wengine kutufanya tufurahi. Tupunguze matarajio kwa wengine. Tusiruhusu watu wengine kutunyima amani. Wajibu wa kujipa ama kujioondolea amani hauko kwa mwingine isipokuwa sisi. Uamuzi ni wetu wenyewe.

Wanablogu wanasemaje kuhusu utaratibu wa "Kutuzwa"?

2011-05-16T07:59:00.000-07:00

Tangazo lilianzia hapa kwamba kuna mwuungwana -japo hakuwa anafahamika jina lake wala mahali aliko- kapata wazo la kutunuku kazi za wanablogu. Huenda hili bado halijulikani kwa wanablogu wengi kama ilivyokuwa kwangu kabla ya kusoma posti ya mwanablogu matata, Bw. Mubelwa Bandio juma lililopita.

Blogu ya mwandaaji wa Tuzo hizo inajinadi kwa maneno haya:

"...Our wish is to help bloggers to success, beat the odd and push past their limitation. We believe bloggers can play an important role keeping their places, villages, towns, cities or countries visible.
Tanzanian Blog Awards is another opportunity to showcase your blog to the world and get some free traffic and subscribers..."

Pamoja na kupongeza wazo hilo (la kuandaa tuzo kwa wanablogu), Mubelwa Bandio alionyesha wasiwasi wake ikiwa zoezi hilo litafanyika katika mazingira ambamo masuala ya msingi kuhusu blogu hayajafanyiwa kazi. Kwamba blogu zinaeleweka vyema kwa wadau (wateuzi na wateuliwa), hilo lilimtia mashaka. Je, ni kweli blogu pamoja na malengo yake, zinafahamika? Je, wanaouchagua "ubora" wa blogu, wanatumia tafsiri gani? Umaarufu ama maudhui?

Hoja nyingine ya Mubelwa ni ushirikishwaji wa walengwa. Mubelwa anashauri ingelikuwa bora kila mwanablogu angelijulishwa kinachoendelea:

"Ni vibaya kusema ni tuzo za blogu bora ilhali wapo wanao-blogu na hawajui kuwa kuna tuzo. Kwa hiyo waandaaji watafute orodha ya blogu zote ili kuhakikisha mnazijua.
Ninalopendekeza ni kuwa bloggers wote waandikiwe emails na kuuliza kuhusu CATEGORIES za blogu zao ili kuhakikisha kuwa kila blog inatambulika kuwa iko kwenye CATEGORY gani na kama itapendekezwa katika category isiyo, basi irekebishwe. Ni lazima blogs ziwekwe kwenye sehemu husika ili thamani ya tuzo iendane na category yake."

Zaidi ya hayo, Ndugu Mubelwa alihoji nafasi ya umoja katika zoezi hili. Soma zaidi hoja hizo kwa kirefu hapa.

Pamoja na maoni hayo, Mubelwa anaamini ikiwa ipo haja basi ya kutoa tuzo kwa mwanablogu yeyote Tanzania, ni vema kumpa heshima anayostahili Bw. Ndesanjo Macha, mwasisi wa blogu nchini. Itakumbukwa kwamba Ndesanjo Macha ndiye Mtanzania aliyetia kiberiti cha kwanza kuwasha moto wa blogu unawaka hivi sasa (kiasi cha wengine wetu kufikiria "kuzitunuku") kupitia jikomboe.blogspot.com aliyeianzisha mwaka 2004. Heshima kwa kwake.

Akijibu baadhi ya hoja zilizotolewa na Bw. Mubelwa Bandio, mwandaaji wa Tuzo hizo alianza kwa kubainisha kwamba hakubaliani na hoja zote hizo.

Kuhusu kushirikisha wadau wa zoezi lake, mwandaaji anasema:

"...unavyosema sijui tuwaandikie watu watueleze blog zao zinahusu nini. Kwa taaarifa yako kuna watu wengi wanablog lakini hawajui hata blog zao zinaelekea wapi. Kuna maswali tumetuna na kuna wengi wamesharudisha lakini nakwambia ni kama 50% ya waliorudisha mpaka sasa hivi hawajui blog zao zinahusu nini au wasomaji wa blog zao ni nani...Hivyo baada ya watu kuwakilisha blog zao tutakaa chini kuona kama kila blog iliyopitishwa inastahili kuwekwa katika hiyo category.".

Kuhusu umuhimu wa wahusika (wateuzi na wateuliwa) kuzifahamu blogu na dhima yake kwa jamii, mwandaaji anasema:

"

...unavyosema kabla ya tunzo kwanza tufundishane umuhimu wa blog kwa jamii…hilo sitakubaliana na wewe kabisa kwa vile mpaka leo kuna filamu hazina maudhui yeyote katika jamii zaidi ya kufurahisha tu. Na hilo utalikuta kwenye blog nyingi tu, sio zote zitakua za kufundisha jamii kuna blogs ambazo zitakua zinafurahisha tu lakini zote zitashirikishwa katika mashindano... Na sisi hapa hatutalazimishwa na mtu yeyote ni wajibu wetu kuiweka award yetu katika kiwango cha juu. Na uzuri wa award yetu ni kuwa watu wanaosoma hizi blogs ndio watakao chagua wenyewe... hapa kwetu ni people’s choice hata yule mtu ambaye amejitahidi sana kujitangaza na hakuonekana tunampa jukwaa la kuonekana."

Zaidi bonyeza hapa kusoma majibu hayo neno kwa neno.

Baada ya kukutana na habari za harakati za kuandaa tuzo hizo kwenye blogu ya Ndg. Mubelwa Bandio na ukurasa wake wa Facebook, baadhi ya wadau walikuwa na maoni yafuatayo:

Ndugu Baraka Mfunguo anashuku harakati hizi za kuandaa Tuzo na kuziunganisha na dalili za ufisadi:

"...Nadhani hajatoa majibu zaidi ya kuitetea hoja yake(yuko zaidi defensive). Kiukweli wazo la kuwa na tuzo ni zuri lakini ni vyema kila mtu akashirikishwa. Na pia ni vizuri kitu kama hicho kikawa wazi. Hata hivyo hoja ya kusema kwamba ni tuzo ...hilo zimetolewa kulingana na matakwa ya kundi fulani (wanabloga wanaokutana Dar) Si la msingi. Na hapa ninaamini kuna mbegu ya ufisadi inayopandikizwa ambayo inakuja kuleta mgawanyiko. Wapo wale wenye pesa ambao wanautumia mwanya huo kuwalaghai baadhi ya watu na baadaye kuwagawa na kundi lingine la watu. Matokeo yake ni chuki dhidi yetu lakini yeye anajua alichopata kwa makusudi anayoyajua."

Mfalme Mrope, mwendeshaji wa blogu ya Je, huu ni uungwana anahoji mchakato mzima:

Nani yuko kwenye kamati ya kuteua hizi blogs na ni nani mpiga kura na pia mpendekezaji ni nani na tangazo la hii kampeni lilitolewa lini? na ati? Michuzi iko kwenye best designed blogs?? HUH?

Yasinta Ngonyani, baada ya kunukuu kauli mbiu ya mwandishi wa makala hiyo, anahoji ni akina nani walifikia uamuzi huo:

Naungana na kaka Mrope nani alipiga kura? na nani aliamua kila kitu?...

Sophie Kessy anadhani wanablogu hatupendani na ndio maana tumeshindwa kuwa na umoja:

"Ni kweli hatuna umoja wana blogger hatupendani twachukiana na kupigana vikumbo ufanyike mkutano wa kuelimishwa kuwa wa moja mengine baadae kama imeweza kufika mahali wakateuliwa wana blog bora bila wengine kufaham lolote katika jambo hili kubwa linalo wahusu? mpaka hapo hakuna umoja wala ushirikiano hamuoni kuwa dalili ya mvua ni ma wingu?...cha msingi ni kwamba vigezo gani vinatumika washiriki wanatambuliwaje? wanachaguliwa kwa mtindo gani mpaka kushinda. ndugu zangu waandaaji ni vyema kujenga msingi ulio imara na bora wa umoja na ushirikishwaji tusije onekana wale wale ni mtazamo wangu mniwieradhi."

Prof. Masangu, mchambuzi mahiri wa masuala ya kijamii na kisiasa alikuwa na haya ya kusema:

Mimi nilipoona tangazo hili wala sikutaka kusema cho chote. Ingekuwa vizuri hao waandaaji wakajaribu kuwasiliana na wanablogu wote ili tukashirikishwa.

Kamala Lutanisibwa anashuku zoezi hilo analodhani linafahamika zaidi kwa watoa fedha kuliko walengwa (wanablogu):

"...wafanye wafanyavyo. sina cha kusema. Tanzania tuna utaratibu wa kutumia watu kupta miradi yetu. Angalia hata NGOs. Ziko NGOs za kushughulikia watu kibao lakini zinajulikana zaidi kwa watoa fedha kuliko walengwa. haka ni kaujanja ka wajanjakujinufaisha..."

Malkiory Matiya, mwanablogu wa Sauti ya mnyonge alifikia kutilia shaka malengo ya tuzo hiyo:

...Inashangaza kuona blogs ambazo ni chachu katika kuelimisha watanzania popote pale duniani, ndizo zimepigwa chini. Na zaidi ya yote zile blogs ambazo hufanya uchambuzi yakinifu katika masuala ya siasa, utawala bora nazo zimepigwa chini. Kuna kila sababu ya kutilia shaka Lengo, nia, madhumuni na vigezo vya tuzo hii.

Sambamba na Mubelwa Bandio, mwanablogu mwingine mkongwe Bw. Kamala Lutatinisibwa naye anaandika waraka mzito akiuelekeza kwa muandaaji wa tuzo hizo. Katika maandishi hayo, mwananablogu huyo anaonyesha mashaka yake kuhusu nia hasa ya hao wanaoandaa tuzo hizo kimya kimya pasipo kuwashirikisha wadau. Kamala anaenda mbali kwa kuhisi kwamba wanablogu sasa wanaanza kutumika kama daraja la watu kufikia malengo yao!

Kamala ana wasiwasi na namna blogu mpya zinavyochukua nafasi kuliko inavyotarajiwa.
Anasema:

"

sasa wamegroup bloggs vile waonavyo wao ndivyo visitahirivyo awards na sio kiuhalisia. blog mpya zimeshika nafasi nyingi za awards, sijui ni watu gani walikaa na kuamua walivyoamua. ni awards, ni tunzo 'kwetu ma-bloggers' japo kuwa hatujui hasa ni nani kapangilia na kuamua kutoa hizo tunzo"

Bofya hapa kusoma post hiyo.

Naye mwanablogu Yusuph Mcharia wa blogu ya Mtayarishaji, aliweka ufafanuzi alioupata kutoka kwa muandaaji huyo.

Alihoji ikiwa blogu ambazo ndizo msingi wa Tuzo hizo zinafahamika kwa anayeratibu zoezi hilo na ikiwa ipo nafasi ya Jumuiya ya "ma-blogger" katika zoezi hilo.

Majibu ni haya:

Blog zinazowekwa hapa tunaletewa na watu na zingine tunatafuta wenyewe. Hili shindano ndio limeanza na tuna kama week tatu tu. Hivyo bado tunajitahidi kutafuta blog ambazo hatujaweza kuzipata basi tuziweke humu. Na blog hizo sio lazima ziandikwe kwa kiswahili bali ziwe zimeandikwa na Mtanzania yeyote pale alipo ulimwenguni.

Kuhusu nafasi ya umoja wa blogu hizo wanazozishindanisha;

"...Sisi hatupo katika umoja wowote na wala hatujapata mwaliko wa umoja wowote. Hivyo kujibu maswali yako sitaweza kwa vile hatupo kwenye umoja wowote wa bloggers wa kitanzania wowote ule."

Unaweza kusoma majibu kamili ya mwandaaji huyo hapa kwa hisani ya Mtayarishaji.

Una maoni gani na zoezi hili kwa ujumla? Kuna tunachoweza kujifunza namna wenzetu wa hapo Kenya wanavyoweza kuendesha zoezi kama hili?

Tazama namna walivyoendesha zoezi lao mwaka 2006, ambapo Mtanzania mwenzetu, baba wa blogu za Tanzania Ndesanjo Macha alishinda Tuzo hizo. Je, kuna ladha ya wanablogu wenyewe kupitia Jumuiya inayotambulika ili kuendesha zoezi hilo kwa uwazi unaotakikana na hivyo kuondoa hisia zisizo za lazima kwamba "kuna jaribio la kutaka kuwatumia wanablogu kuijipatia kipato"?

Jielewe, usisubiri Kueleweshwa!

What religion really means

2011-04-03T12:24:00.000-07:00

Kimeandika yaliyo kinyume na imani yangu. Nakisoma. Mwandishi Karen Armstrong na kuchapishwa na Vintage 2010. Kinauzwa kwa Tsh 19,500.

Wakubwa wetu huko Ufaransa

2011-03-11T11:08:00.000-08:00

Picha hii imechukuliwa kwenye ukumbi wa mijadala wa Jamii Forums ikiwaonyesha watawala wetu walipohudhuria mkutano huko Ufaransa.

Uliwahi kukisoma hiki?

2011-03-09T06:25:00.000-08:00

Padre karugendo na mijadala ya Imani

2011-03-08T09:44:00.000-08:00

Kitabu hiki nilikisoma mara ya kwanza mwaka jana. Yeye mwenyewe alinielekeza mahali pa kukipata baada ya kuwa amesoma mjadala uliomhusu kwenye blogu hii baada ya kusemekana kuwa Padre Karugendo alikuwa "amevuliwa" upadre.
Nilijifunza mengi kuhusu dini.

Pengine unaweza kujiuliza; Kwa nini aliandika kitabu hiki?

Pamoja na kukieleza kisa kizima kilichosababisha yeye "kufutwa" upadre kupitia tangazo la gazetini, Padre Karugendo anasema katika uk. 22: "...lengo zima la kutafakari kwangu na kukushirikisha wewe msomaji, ni kutaka kujenga utamaduni kama ule wa kule zilikotoka dini hizi za kigeni. Utamaduni wa kuamini kitu unachokifahamu vizuri, unachokitafakari, kinachogusa maisha yako ya jana, leo na kesho. Imani inayojenga historia yetu - historia ya Mungu na watu wake wa taifa la Tanzania!"

Pamoja na hilo, Padre karugendo anasema kwa sauti kubwa kabisa kwamba, "Si haki Maaskofu kukemea ufisadi ndani ya serikali na kuacha ufisadi unaoendelea ndani ya makanisa yao. Mtu anayekumbatia matendo ya kifisadi hawezi kukemea ufisadi. Ni lazima kanisa lijisafishe kwanza, ndipo liweze kuwa na ushawishi mkubwa ndani ya jamii yetu."

Kimechapishwa na Shule & Company (2009) na kinauzwa kwa bei ya Tsh 4500. Kipate ukisome, kisha utafakari kimya kimya!

Ninachokisoma sasa...

2011-03-07T10:16:00.000-08:00

Ninapoahirisha mafanikio yangu kwa "kukwepa" kuamua

2011-02-18T03:08:00.000-08:00

Mambo mengi yenye matokeo mazuri, si rahisi kuyafanya. Hasa ikiwa utekelezaji wake unadai utashi, “usilolazimishwa” na mamlaka iliyo nje na mtu mwenyewe. Ugumu wa mambo haya, ni zile zinazoonekana kuwa gharama za papo kwa hapo, zinazoweza kutukwaza tukate tama ya kufanya yale tuyapendayo.

Matokeo ya haya yote, ni kujikuta tukiishi maisha yasiyo na utimilifu. Maisha yasiyo yetu.

Pengine uliwahi kusoma maneno ya mtu mmoja aitwaye Albert Gray yanayosema:

The successful person has the habit of doing things failures don’t like to do. They don’t like doing them either necessarily. But their disliking is subordinated to the strength of their purpose.

Nukuu hii imekuwa na maana tofauti kwangu. Kwamba kile ninachokiona kwamba kana kwamba hakivutii kukifanya, ndicho chaweza kufanyika utimilifu wa ninachokikusudia.

Mambo gani ambayo unajua ni ya muhimu yafanyike lakini unayaahirisha? Ni mangapi mazuri unayakosa kwa kule tu kukwepa kulipia gharama ya kuyatekeleza hayo unayoyaona kuwa ni ya muhimu? Je, kama ungeamua leo kukubali kulipia gharama ya kutekeleza mambo hayo, hatua ngapi ungepiga mbele?

Nikijichukulia mfano mimi, ninajua kabisa kuwa huwa ninapokwepa kufanya mambo fulani fulani ambayo nina hiari ya kuyafanya ama kuyaacha, lakini ni ya muhimu, mwishowe hukumbana na gharama kubwa za kulazimika kufanya kitu kile kile nilichokiahirisha mwanzoni ama kuchelewa kutimiza ninachokusudia.

Lakini pale ninapoamua kuweka chini hali ya kuona gharama (za muda, uhuru, kurekebisha ratiba ya siku nk) kama kitu kilichojuu ya kusudi lililo mbele yangu, mambo hubadilika.

Gundua kile unachokikwepa na chukua maamuzi ya kukifanya. Jifunge kibwebwe na usirudi nyuma. Kusudia kutanguliza kusudi mbele ya hizi zinazoonekana kama gharama za muda tu tusizovutiwa nazo sana. Utashangaa kitakachotokea ambacho hakikutokea siku zote kwa sababu tu “ulikwepa kuamua!”.

Katuni husema vingi! Tazama hii.

2011-02-09T10:52:00.000-08:00

Kazi ya mchora katuni, Fede wa http://artsfede.blogspot.com

Je, jamii ingekuwaje bila dini?

2011-02-06T04:45:00.000-08:00

Hebu tutafakari ingekuwaje bila dini. Ili kusaili hali hiyo ya kufikirika, hebu tuyasaili masuala haya kuona ikiwa dini inatufaa ama ndilo tatizo linalotukabili.

Je, dini zinamsaidia binadamu kumjua Mungu?

Je, bila dini tunaweza kuwa na uhusiano na Mungu?

Je, dini zinasaidia kujenga jamii ya watu waadilifu na wanyoofu?

Je, dini zinawasaidia waumini wa dini moja kuheshimu mitazamo ya waumini wa dini nyingine?

Je, dini zinasaidia kujenga upendano katika jamii?

Je, dini zinapunguza unafiki katika jamii?

Je, dini zinapunguza migongano na misuguano katika jamii?

Dini ni nini? Ni kumjua Mungu? Ni chama cha wanaomtafuta Mungu? Dini na imani vinauhusiano? Kwa nini dini?

Mimi nafikiri tatizo ni dini zenyewe na sio watu. Wewe unafikiri nini? Tungekuwaje bila dini?

Jumapili njema.

Unajua wanyaturu walipangaje uzazi?

2011-02-02T06:44:00.000-08:00

Yapo mambo mengi katika jamii zetu yaliyofanyika zamani ambayo tukiyatazama twaweza kujifunza mengi. Mengi ya hayo, si sehemu ya jamii za kisasa hivi leo, lakini yalekuwa na msaada wa namna Fulani kwa jamii.

Katika jamii ya asili ya wanyaturu, kabila dogo linalopatika katika wilaya ya Singida (na kidogo manyoni), mahusiano kati ya baba na mama yalikuwa na sura tofauti sana na ilivyo leo.

Wakati leo hii, wazazi kulala vyumba tofauti huchukuliwa kama ishara ya kufifia kwa mahusiano baina ya wawili hao, kwa Wanyaturu hiyo ilikuwa na maana tofauti.
Kikawaida, wazazi wa Kinyaturu hawakupaswa kukaa nyumba moja (sio chumba kimoja, nyumba moja) ndani ya boma.

Katika boma analojenga mwanaume kama himaya ya familia yake, alipaswa kuzingatia uwepo wa nyumba mbili ndnai ya boma moja. Baba ambaye ndiye mkuu wa boma, alilala na wanawe wa kiume katika sehemu maalumu ya nyumba inayojulikana kama "Idemu/Ikumbu". Nyumba hiyo ilijitenga pembeni na nyumba kuu alikoishi mama na wanawe wa kike.

Huko anakoishi mama, ndiko palikuwa stoo ya nafaka na jiko (akipika, chakula huletwa wanakoishi wanaume ambako wangekula wao kwanza na kinachobaki kingerudishwa kwa mama na wanawe wa kike ili nao wale).

Kwa hiyo haikuwa kawaida kwa mume na mke kulala nyumba moja. Chumba kimoja ndio sahau kabisa.

Hata hivyo, pamoja na mazingira hayo ya aina yake, bado uzazi uliwezekana. Ni lini baba na mama walikutana, hiyo ilibaki kuwa siri ya wawili hao na hakuna mtu yeyote katika boma angeweza kubaini.

Namna hii ya maisha iliwasaidia wazazi kupanga uzazi. Maana achano la kawaida la umri wa watoto wanaofuatana katika familia nyingi za Kinyaturu lilikuwa miaka miwili. Nadhani pamoja na sababu nyingine nisizozijua, aina ya mahusiano yaliyokuwepo kati ya wanandoa ilichangia kwa sehemu kubwa.

Lakini leo, pamoja na kusambaa kwa ‘mashinikizo’ ya watu Fulani wanaotamani tupungue kwa mbinu mpya za uzazi wa mpango, as long as wanandoa wanalala pamoja, familia nyingi za Wanyaturu Sasa hivi zinakabiliana na kile kinachoitwa “bebi bum”.

Pedagogy of the oppressed

2011-01-30T08:51:00.000-08:00

Paulo Freire katika sura ya pili ya kitabu chake "Pedagogy of the Oppressed" anazungumzia dhana inayosisimua anayoiita "the banking concept of education" kama chombo kinachotumika kuwakandamiza wanyonge. Kwamba katika hayo yanayoitwa madarasa, wapo waungwana wanaojichukulia kuwa wanajua, hulipwa kwa kuwajaza wenzao "elimu" ambayo kimsingi ni chombo cha kuwakandamiza raia wanaoonewa.

Freire anadhani hii si sawa kwa binadamu mwenzako kujiweka juu sana kiasi cha kuamua usome nini, na uache kipi (bila kujali mahitaji yako halisi). Anatoa mfano pale mwalimu anapoweza hata kupendekeza kwamba kitabu fulani kisomwe kuanzia ukurasa wa 10 hadi wa 15! Na eti anadhani anamsaidia mwanafunzi!

Kwa mujibu wa Freire, elimu hii haiwezi kumkomboa mnyonge.

Je, elimu yetu ina tofauti? Wanafunzi zaidi ya asilimia 50 "walishindwa" mtihani hivi majuzi, ni kweli walishindwa ama ni namna nyingine ya kuwakandamiza vijana wasio na hatia?

Shule zisizo na elimu zifungwe!?

2011-01-29T04:11:00.000-08:00

Ivan D. Illich ni mwanafalsafa aliyezaliwa mjini Vienna mwaka 1926. Katika kitabu chake cha Deschooling Society, Illich anazishambulia taasisi ziinazohodhi wajibu wa kuelimisha jamii. Anasema; “…kwenda shule (tofauti na kuelimika) imekuwa ndio utaratibu wa maisha…shule zimeshindwa kukutana na mahitaji ya mtu mmoja moja, na mbaya zaidi zinaendeleza uongo ule ule kwamba yale yanayoitwa maendeleo yanayotokana na uzalishaji, utumiaji na faida ndicho kipimo cha ubora wa maisha ya mwanadamu.

“…Vyuo Vikuu (shule) vimegeuka viwanda vya kutengeneza vibarua kwa ajili ya matajiri, vikiwapa raia vyeti kwa ajili ya kutoa huduma, wakati huo huo vikionekana kuwanyang’anya leseni wale vinavyowadhania kuwa hawafai (waliofeli).” Tafsiri ni yangu.

Illich anatoa mapendekezo ya kukomesha mfumo huu wa baadhi ya watu kujipa wajibu wa kuwaelimisha wengine wakati wao wenyewe hawajielimishi. Haoni haja ya kuwa na majengo yanayoitwa shule ambayo kazi yake inaonekana kuishia kutengeneza watumwa wa soko huria.

Ni kitabu kizuri sana. Nilikisoma kwa lazima kama sehemu ya hicho kinachoitwa ‘elimu ya mtihani’ na kwa kweli nimeendelea kukisoma kwa hiari. Kama unataka kuelewa udhaifu mkubwa wa “kukiritimbisha” elimu ndani ya majengo yanayoitwa shule, kitafute ukisome.

Kilichapishwa kwa mara ya mwisho mwaka 1971, na Calder & boyars Ltd. ISBN 0 7145 0879 9

Matokeo Kidato cha IV: Asilimia 89 wamefeli!

2011-01-26T10:01:00.000-08:00

Inasikitisha kuwa katika matokeo ya Kidato cha Nne yaliyotangazwa na Katibu Mtendaji wa Baraza la Mitihani leo hii, zaidi ya asilimia 50 ya watahiniwa wa mtihani wa kidato cha IV mwaka 2010 wameishia kupata daraja sifuri. Asilimia 39 ya watahiniwa hao (waliozidi 440,000) wameambulia cheti kisicho na tija (yaani Daraja la IV)wakati ni asimilia 11 tu wameweza kupata Madaraja ya I, II na III. Hali hii si ya kufurahia hata kidogo.

Je, tuchukue hatua gani kujinusuru na janga hili?

Ajuaye kusoma na hasomi ana nafuu?

2011-01-25T09:42:00.000-08:00

Je, kuna tofauti kati ya mtu asiyejua kusoma (illiterate) na yule anayejua kusoma (literate) lakini hasomi?

Pesa bila kufisidi mali ya umma...

2011-01-24T10:04:00.000-08:00

Pesa bila unyonyaji inawezekana? Ninakisoma hiki hivi sasa kwa mara ya pili, cha Napoleon Hill.

Wangapi huzitazama tabia zetu kwa jicho la mabadiliko?

2011-01-16T08:34:00.000-08:00

Mwanzo wa mwaka huwa na matumaini tofauti na wakati mwingine wowote wa mwaka. Ni wakati ambapo watu hujisaili, na kutazama wanakoelekea kwa mwaka unaoanza. Ni wakati ambapo watu hujipanga namna ya kupiga hatua katika maeneo muhimu ya kimaisha.

Hata hivyo, ni wangapi wetu huweka maazimio ya kubadili tabia zetu? Ni wangapi wetu tunao uwezo wa kuzitazama tabia zetu kwa jicho dhati la mabadiliko?

Kwa mfano. kuamua kwamba mwaka huu ninapambana na tatizo la kutokusoma? Kuamua kwamba siwezi kuendelea kuwa mtu nijuaye kusoma lakini sisomi?

Ni wangapi wetu hisia hizo za matumaini mapya tunazokuwazo mwanzo wa mwaka, huishia kwa matumaini yayo hayo mwisho wa mwaka?
Kwa nini malengo mengi huishia kuwa malengo ya mwaka unaofuata? Kwa nini watu wengi humaliza mwaka kwa masikitiko –wakati wanapojikuta na hali ile ile ama mbaya zaidi ifikapo mwisho wa mwaka?

Kumbuka uamuzi wa kufanya badiliko dogo, ambao unauhakika wa kuendelea nao kwa miezi kumi na miwili, ni wa muhimu kuliko kufanya maamuzi kumi yatakayoishia katikati ya mwaka.

Kuendelea kukumbuka azimio kwa hisia zile zile ulizokuwa nazo siku ulipoliweka, ni hatua muhimu katika kutekeleza.

Niendelee kukutakia mafanikio kwa mwaka mpya!

Heri ya mwaka mpya!

2011-01-01T13:02:00.000-08:00

Nikutakieni nyote heri ya mwaka mpya 2011. Mwaka wa matumaini mapya. Mwaka wa maendeleo zaidi. Mwaka wenye changamoto chanya zaidi. Na mwaka wa kujielimisha zaidi ya tunavyoelimisha.

Familia ya Lowassa yachunguzwa Ughaibuni

2010-11-27T23:30:00.000-08:00

MTOTO wa Waziri Mkuu aliyejiuzulu, Edward Lowassa anayeitwa Frederick Lowassa anachunguzwa na Kitengo Maalumu cha Polisi wa Kimataifa wa Uingereza wanaofuatilia utata wa uhamishaji fedha kutoka Tanzania, Raia Mwema limedokezwa. Kwa habari zaidi bonyeza hapa.

Pendekezo la kitabu

2010-11-14T01:33:00.000-08:00

Kama unataka kujielewa, kitafute hiki.

Wasemavyo wanablogu kuhusu Uchaguzi Mkuu

2010-10-28T07:41:00.000-07:00

Ifikapo tarehe 31 Oktoba 2010, Watanzania zaidi ya milioni 19.6 watafanya uamuzi muhimu kuhusu hatma ya nchi yao. Watafanya hivyo kupitia uchaguzi mkuu wa nne chini ya mfumo wa vyama vingi. Wakati zimebaki siku chache kabla ya uchaguzi huo, ulimwengu wa blogu wa Tanzania nao unafuatilia kwa karibu yale yanayotokea katika kampeni za vyama mbalimbali. Hapa Deogratias Simba wa Global Voices on line anatukusanyia habari kutoka kwa wanablogu. Bonyeza hapa kusoma makala nzima. Ukitaka kwa kiingereza bonyeza hapa.

Unaweza pia kusoma makala nyingine kupitia ukurasa huu wa kiswahili wa Global Voices.

Mnalipwa kwa kushabikia upuuzi?

2010-10-26T07:40:00.000-07:00

Tuliwahi kujadili wakati fulani tafsiri hasa ya msomi na usomi. Mimi bado ninaamini nchi yetu ina uhaba mkubwa wa watu wenye hadhi hiyo nyeti. Wengi wetu ni wasomaji kwa maana ya kuwa na uwezo kujua vitabu vimeandikwa nini na kwa kweli ninaamini ‘wasomi’ tulioanao hawatusaidii.

Tunafahamu kabisa kwamba uchakachuaji/kughushi ni sehemu muhimu ya mfumo wa elimu yetu. Ndivyo tulivyojengwa. Ndio maana hata sikushangazwa na tafiti za hivi karibuni zilizokuwa na nia ya kubashiri nani na/au chama gani kinakubalika zaidi. Wewe fikiria kama, na si mara moja, mwanafunzi anaweza kabisa kuandaa ripoti ya kisayansi mezani (bila hata kutafuta data maabara) na ikatua mikononi mwa mwalimu wake naye aipitishe; ni nini cha ajabu kwenye tafiti hizi?

Umekuwepo mjadala wa kuhoji uhalali wa kuwatumia sampuli ya watu 2000 ili kujua maoni ya watu milioni arobaini. Watu wanadai how comes? Pengine ni vyema kukumbushana kuwa ni kweli inawezekana kabisa maoni ya watu elfu mbili yakajirudia rudia ama kujenga pattern fulani ambayo inaweza kutusaidia kujua hata wale wengine waliobaki watatuambia nini kama tungekuw ana nafais ya kuwauliza. Hiyo ni ikiwa tu watu hao elfu mbili walipatikana kwa mujibu wa kanuni halali za kisayansi.

Pamoja na ukweli huo, bado hiyo haiondoi hulka ya waswahili tuliojaliwa kutumia nadharia katika kuandaa taarifa mezani pasipo kulazimika kwenda kwenye eneo husika la utafiti. Huo ni mfano mmoja wa kututhibitishia kuwa elimu yetu ni haramu.
Hebu tutazame na mfano mwingine. Waandishi wa vyombo vya habari vya hapa nchini.
Sasa hivi kabla hata kujasoma gazeti, tayari unakuwa unajua nini utakutana nacho ndani kulingana na jina la gazeti husika. Magazeti hayana kazi nyingine isipokuwa ushabiki tu wa kisiasa. Yameibuka magazeti ambayo kwa kweli unahitaji tu kuwa na uwezo wa kusoma na kuandika kubaini wazi kwamba yanachokifanya hata yenyewe yanajicheka. Ni kama yaongozwa na job discription ya “shabikia bosi na marafiki zake, haribu mpinzani wa bosi kwa gharama yoyote ile!”

Sasa mtu unajiuliza, kama suala ni kupigia debe fulani, kwa nini usitwange debe kwa staha na hoja zinazoeleweka!? Kupiga debe ni mpaka uzue mambo?

Ni magazeti haya haya tena yanayoongozwa na wahariri wenye vyeti vyenye majina makubwa, yanayotumia sehemu kubwa ya kurasa zao kupamba vinavyonuka, vikata kuuone uvundo kuwa ni harufu nzuri ya kupendeza. Hofu kubwa inakuja pale unapokuta hata magazeti ya umma (yanayoendeshwa kwa kodi za wananchi) nayo yameingia kwenye mkumbo huu. Kwa kweli tunahitaji kujua “usomi katika vyumba vya habari unamaanisha nini?”

Kwa nini wasomi wanatumika kwa matakwa ya wafanya biasiasa? Au ndo tukubaliane kwamba elimu hutuandaa kuwa watumwa?

Ndio maana haishangazi kwamba magazeti haya yamedharaulika na hayauziki zaidi ya mtaa wa Sinza Kijiweni. Yamebaki kuendeshwa kibishi kwa sababu tu wenye maslahi yao wanajua kabisa kuwa wanayahitaji ama kwa kujibia kashfa zao za kila siku au kuendeshea propaganda chafu dhidi ya wapinzani wao!

Si magazeti tu, bali hata televisheni. Vipo vituo vya televisheni vinavyosikitisha sana na kwa kweli vinawaaibisha waandishi waadilifu. Unapokuwa na kituo cha televisheni ambacho shughuli kubwa ni kutoa muda mwingi katika kutangaza propaganda za watu wanaowashabikia, hata kama ni kweli wanatoa fedha, ujue tumejongea karibu kabisa na kifo cha maadili!

Mfano. Juzi zilitokea vurugu Maswa. Sote tulistuka kusikia watanzania wenzetu wameanza kutoana ngeu na hata kumwaga damu. Kilichosikitisha na kuogofya zaidi ni namna tukio hilo lilivyoripotiwa na vyombo vya habari. Kituo kimoja cha televisheni (cha huko mikoani) kinachoongoza kwa kurusha vipindi vya kumtangaza mgombea mmoja, bila hata haya kikatangaza “…wanachama wa CHADEMA wameua mwanachama wa CCM huko Maswa …(na kwamba) Katibu Mkuu wa CCM (akiwa huko huko Maswa) amesihi wanaCCM kutokulipiza kisasi…”

Habari hiyo haikueleza ukweli wote wa nini hasa kilitokea. Nani alikuwa wapi, na nani akaanzisha vurugu, hatimaye nini kikatokea. Hawa jamaa wakaachana na hayo yote kwa makusudi (ikiwa ni pamoja na mgombea wa ubunge wa CCM kumkata mtama OCD kwa sababu tu kamwachia huru mpinzani wake)na kukimbilia kutangaza kinachoonekana kuendana na job description yao!

Nadhani inaeleweka kabisa kwamba tunaendekeza ubabishaji kwenye mambo yetu mengi. Lakini hawa waandishi wa habari waliolewa ushabiki wakiendelea na vitendo hivi visivyokubalika, tusishangae vurugu zikilipuka (na usishangae hawa hawa ndio wakawa wa kwanza kurusha lawama). Mlipuko wa vurugu hizi utatokana na upuuzi huu wa waandishi wa habari kushabikia matendo vya hovyo ya baadhi ya wanasiasa majambazi kwa sababu tu wanalipwa kufanya hivyo! Na ni ajabu eti serikali haionekani kuona! Au ni kweli kwamba inapendezwa na upuuzi huu?

Shukrani kwa vyombo vya habari ambavyo kwa kweli havijakubali kulamba makenye ya watawala. Hawa wameamua kujali jukumu lao halisi la kuwahabarisha wananchi ukweli bila kujali wanakosa shilingi ngapi kujigeuza kuwa mashabiki wa upuuzi.
Na ka kweli ingetegemewa kwamba serikali ivisifu vyombo vya habari vinavyofanya kazi zao kwa weledi na uadilifu.

Katika vyombo hivyo, mimi niyapongeze magazeti ya kampuni ya mwananchi (The Citizen na Mwananchi) ambayo kuna tivii moja imegoma kabisa kuyasoma asubuhi kwenye kipindi chake cha Kumekucha. Niwapongeze pia Raia Mwema kwa kuonyesha wazi kuwa hawakubaliani na uenda wazimu tunaoushuhudia hivi sasa.

Tunapenda ushirikina kuliko vitabu - Prof. Mbele

2010-10-22T07:06:00.000-07:00

"...Umaafuru wa kitabu hiki (Rich Dad Poor Dad) nilianza kuusikia huku Marekani, miaka michache iliyopita.

Ni kati ya vitabu vingi ambayo vinasomwa na hao wenzetu, wakati jamii yetu ya Tanzania inaendelea kuzama katika giza au tunangojea kiongozi wa nchi au serikali ituletee maendeleo, na tukijitahidi sana, tunatumia ushirikina. Tuko tayari kulipa laki nyingi kwenye mambo ya ushirikina, eti tupate mafanikio, badala ya kununua vitabu na kuvisoma.

Sasa basi, pamoja na vibuyu vyetu, wenzetu wa-Kenya, ambao wamezingatia elimu tangu zamani, wanaingia nchini mwetu na kujichukulia ajira au kuanzisha miradi. Sisi bado tunahangaika na vibuyu badala ya vitabu. Tutakoma, maana wahenga walisema kuwa asiyefunzwa na mamake hufunzwa na ulimwengu. Na bora iwe hivyo, labda hatimaye tutapata akili.

Uzembe ulivyokithiri miongoni mwa wa-Tanzania, utawasikia wakilalamika mbona kitabu hiki hakijaandikwa kwa ki-Swahili? Wakishauliza hivi, wanaamini wametoa hoja nzito, badala ya kutambua kuwa wanapaswa wajifunze ki-Ingereza na lugha zingine ili waweze kusoma maandishi hayo. Wao wanangoja tu waandikiwe kwa lugha hii wanayoijua. Dunia itawakomesha, kama nilivyosema katika mahojiano na Radio Mbao.

Hao wenzetu wanaosoma "Rich Dad Poor Dad" hawaendi kwa waganga kutafuta vibuyu, bali wakimaliza kitabu hicho, wanaenda kutafuta kingine. Kwa mtindo huu, hatutaweza kushindana nao..."

Anamaliza Profesa Mbele katika kisanduku cha maoni kwenye posti ya pendekezo la kitabu kwa wasomaji wa blogu hii. Asante sana Profesa kwa kutuonya waswahili.

Pendekezo la kitabu: Rich Dad Poor Day

2010-10-19T07:01:00.000-07:00

Kama hujawahi kukisoma hiki, kuna mengi unayakosa. Harakisha kukitafuta! Nakisoma kwa mara ya tatu sasa, sijakichoka!

Ujumbe wa Juma: Wapiga kura waumbueni REDET

2010-10-10T04:05:00.000-07:00

"...Wapiga kura wasianze kukata tamaa kuwa CCM wataiba kura.Of course wataiba lakini ili 'kura zitoshe' watalazimika kufanya wizi wa 'mchana mweupe' (day light robbery) jambo ambalo sio rahisi sana,japo linawezekana.Wanaweza tu kuchakachua matokeo kama,kwa mfano Dokta Slaa akipata asilimia 51 na Kikwete asilimia 49.Hapo watarejea uchakachuaji kama ule wa Zanzibar.Lakini kama ni tofauti ya double digits,wanaweza kupatwa na kigugumizi katika kufanikisha ujambazi huo.

Ni muhimu kutovunjwa moyo na hujuma hizi.Yatupasa kufahamu kuwa Kikwete na CCM yake ni kama mgonjwa mahututi ambaye yuko tayari hata kuning'inia kwenye uzi ili asalimike.Tutashuhudia vituko zaidi ya huo uchakachuaji wa REDET..."

Kwa makala nzima bonyeza hapa. Asante sana Ndugu Evarist Chahali wa kulikoni Ughaibuni.

Ujumbe wa wiki hii

2010-10-03T04:06:00.000-07:00

NAANDIKA makala hii kwa moyo wa upendo, mtu unayempenda ni lazima umwambie ukweli. Ukimficha ukweli unakuwa humpendi; ni kweli ukweli unauma na mara nyingi hatupendi kabisa kusikia ukweli; hata hivyo hakuna wa kutengua kwamba msema kweli ni mpenzi wa Mungu.

Kwa vile Mungu hatukutani naye uso kwa uso, bali tunakutana naye kupitia kwa binadamu wenzetu; ni haki kusema kwamba msema kweli ni mpenzi wa watu?

Naandika kutoa ushauri na hasa maoni yangu ambayo ni ya nia njema kwa taifa letu la Tanzania.

(Picha ya Kijiji cha Mjengwa)
Hii ni aina ya barua ya wazi kwa wale wanaotamani kuendelea kutawala wakati miaka ya kustaafu inakaribia. Labda kuna haja ya kuongeza miaka hii ya kustaafu. Miaka sitini ya sasa watu wanakuwa bado wana nguvu na kutaka kuendelea kutumika au kula “utamu” wa uongozi.

Kwa vile sasa hivi umri huu haujasogezwa mbele, kuna haja kuwakumbusha ndugu zetu ambao bado wana “Ambition” ya kutaka kuendelea na mbio hizi za hata kukalia viti muhimu kama urais na uspika, kwamba nyuma yao kuna vijana wengi, wenye mtizamo wa kisasa wa kuiona Tanzania ndani ya Afrika, ndani ya Afrika ya Mashariki na ndani ya dunia nzima ya leo inayojibatiza kijiji kimoja.

Kaulimbiu ya CCM ya Ari zaidi, nguvu zaidi na kasi zaidi, si ya kubahatisha. Ina maana yake; ni bahati mbaya kwamba wale wanaoiimba, wanafanya hivyo kama Kasuku, lakini wangetumia muda wao kutafakari wangetambua kwamba sasa ni wakati wa kizazi chetu kustaafu na kuwachia njia vijana wanaokuja kwa kasi ya kutisha.

Hakuna haja ya kusubiri kusukumwa kama walivyosukumwa baadhi ya wazee na kuangukia pua kwa aibu kubwa. Mtu mwenye hekima anapisha njia mapema, ili heshima yake ibaki pale pale na kubaki na nafasi iliyotukuka ya kushauri na kuelekeza.

Hakuna haja ya kusubiri kuzomewa na kugomewa hadi kufikia hatua ya kukulazimisha kujitoa. Hakuna haja ya kusubiri kufanyiwa maandamano na vikao vya kukujadili kama unafaa au hapana. Ni kweli kwamba Watanzania ni wasahaulifu; wengine hawakumbuki yaliyotendeka jana.

Lakini si kweli kwamba wote ni wasahaulifu; wachache hao wanatosha kuchochea moto kiasi cha kukufanya kujuta ni kwa nini hukujikalia kimya na kufanya mambo yako.

Vidonda bado ni vibichi, hata watoto wadogo bado wanaimba Richmond na wengine kwenda mbali na kuibatiza Rich Monduli. Atakaye kuambia hili limesahaulika, atakuwa hakupendi.

Kwa vile umekubalika kwa mzee wa kimila, tosheka! Washauri na kuwaelekeza ndugu zako huko na kuingia kwenye mtandao wa wazee mashuhuri ndani ya taifa letu.

Nakubali kabisa kwamba tulifurahi pamoja, tukadhalilishwa, tukaonewa na kusikitika pamoja, sasa tusonge mbele: Ushindi ni wetu! Sina matatizo na hili. Na kama ushindi wenyewe unalenga kumhudumia Mtanzania na kumsaidia kupiga hatua kuelekea maendeleo;

Kama hautakuwa ushindi wa kujilipiza kisasi, kuchota rasilimali kiasi cha kutosha na kuwatajirisha marafiki, ndugu na jamaa. Labda mimi ningesema hivi: Tulifurahi pamoja, tukadhalilishwa, tukaonewa na kusikitika pamoja, sasa tupumzike!

Tusifikiri kwamba bila sisi hakuna kitakachofanyika. Tutoke kwenye ndoto na malengo haya ya kutaka kufika tulikolenga miaka mingi bila ya mafanikio. Sote tuna malengo, lakini si yote yanafanikiwa.

Hata hivyo tunamshukuru Mungu, na kutosheka pale tulipo! Hata wale waliostaafu na kupumzika wana mchango mkubwa katika kuliendesha taifa letu la Tanzania. Si lazima mtu uwe rais, waziri, waziri mkuu au spika wa Bunge, ndio utoe mchango wa maana.

Binafsi ningeifanya kauli mbiu hii mpya iwe hivi:Tulifurahi pamoja, tulisikitika pamoja na sasa tusonge mbele hadi ushindi, na kuishi ya maisha ya hekima, busara na ushauri zaidi ya kuwa kauli mbiu ya siasa za kiwendawazimu.

Siasa zisizo soma alama za nyakati na kukubali mabadiliko yaliyosukwa na Vision, historia na bidii ya kufanya mabadiliko hayo; siasa za ili liende, heshima na utukufu na kuendelea kuutukuza umasikini kana kwamba sisi tuliumbwa tumelaaniwa.

Kaulimbiu mpya inahitaji watu wapya, mazingira mapya na ‘vision' mpya inayochimbuka ndani ya historia ya Taifa letu; historia inayokusuta pale unapotaka kujichanganya kuendeleza ndoto zako zisizo tekelezeka.

Labda hapa kuna ulazima kusisitiza nililolitaja hapo juu kwamba tusifikiri kwamba bila sisi hakuna kitakachofanyika. Kuna hatari ya kuwa na kiburi hicho cha kibinadamu. Mimi nina mfano hai wa maisha yangu.

Kati ya mwaka 1985 hadi 1998 kule Bushangaro, Karagwe, tulijaribu kuunda Jumuiya ya Mkamilishano. Tulifanya kazi kwa karibu sana na marehemu Askofu Christopher Mwoleka.

Mimi na baadhi ya mapadri waliounga mkono mradi huu wa kujenga jumuiya ya watu wanaoishi pamoja kama familia, tulifikiri bila sisi jumuiya hiyo haiwezi kusonga mbele. Tulikataa kwenda kusoma zaidi masomo ya Theolojia, ili kujipatia digrii ya uzamivu.

Kila wakati tuliogopa kuondoka tukifikiri tukitoka kila kitu kita kufa. Pamoja na malengo yetu hayo yaliyokuwa yamejawa na kiburi cha kibinadamu, Jumuiya hiyo ilikua mbele ya macho yetu, tukiwa hatuna uwezo wa kuitetea, baada ya Askofu mpya kuja na sera zake za namna ya kufanya mambo.

Kiburi chetu kikayayeyuka na kutambua kwamba bila sisi mambo mengine mengi yanaweza kuendelea kama yanavyoendelea hata sasa bila sisi kuwepo.

Siwezi kusema hatukufanya kazi. Tulifanya kazi ya kufa na kupona. Tulibatizwa jina la wachapa kazi. Ukweli ni kwamba wakati ulifika wa kutuweka pembeni na wengine wakaendelea.

Inawezekana hawafanyi vizuri kama ambavyo tungelipenda sisi kufanya, lakini maisha yanaendelea.

Wanasema yule anayetamani Uongozi, anakuwa anatamani kitu bora. Uongozi kwa maana ya uongozi ni kuwa mtumwa wa wengine, ni kuwa mtumishi wa watumishi. Hivyo anayetamani kuwa hivyo, anakuwa amechangua fungu lililo bora.

Lakini pia ni muhimu kwamba wale unaotaka au kutamani kuwaongoza wakukubali na kukupenda vinginevyo, itakutesa wewe na kuwatesa wale unaotamani kuwaongoza.

Na Padre Karugendo, Tanzania Daima Jumapili tarehe 3/10/2010

Ndivyo walivyoboresha Elimu?

2010-09-30T04:45:00.000-07:00

CCM inajigamba sana kwamba imepanua elimu katika nchi yetu. Katika ilani yake ya uchaguzi, CCM inatuambia kwamba shule za Sekondari zimeongezeka kutoka 1745 mwaka 2005 mpaka shule zipatazo 4102 mwaka jana. Kwamba wanafunzi wanaosoma sekondari katika nchi yetu, wameongezeka kutoka 401,598 mwaka 2005 kufikia 1,401,559 hivi sasa! Kwa mtu anayehesabu mafanikio kwa kuangalia vitu na idadi, haya yanaweza kuonekana kuwa ni mafanikio makubwa sana kuwahi kufikiwa katika nchi yetu.

Lakini tukitazama aina ya hao wanaoitwa wanafunzi wanaodaiwa kuwa mashuleni kwa wingi, utashangaa! Katika wanafunzi hao (kama kweli ni wanafunzi ) ni asilimia 17.8 tu ndio hufaulu kwa daraja la I. II na III. Umati mwingine unaobaki (yaani asilimia 82.2) wanaishia kupata daraja sifuri na lile la IV. Kwa maana nyingine, kwa kila wanafunzi 10 wanaofanya mtihani wa Taifa, ni wanafunzi wawili tu hupata angalau daraja la III. Hiyo ni elimu ya Sekondari hata baada ya Mpango wa Maendeleo ya Elimu ya Sekondari.

Ukija kwenye elimu ya msingi ambayo nayo iliundiwa “mkukuta” uitwao MMEM, hali ndio mbaya zaidi. Mwaka huu tunaambiwa zaidi ya wanafunzi milioni moja walifanya mtihani wa kumaliza elimu ya msingi. Na kwa vile ni wakati wa kampeni, hiyo ilikuwa habari kubwa. Ili kujua hao wanaodaiwa kuwa “ni ongezeko kubwa la wahitimu wa elimu ya msingi” wanamalizaje elimu hiyo ya msingi, tuangalie matokeo ya utafiti.

Taasisi ya Uwezo imebaini kwamba asilimia 49.1 ya wanafunzi wanaohitimu Elimu ya Msingi, hawajui kusoma wala kuandika Kiswahili cha msingi! Yaani kwenye wale milioni moja walimaliza elimu ya msingi mwaka huu, laki tano waliingia darasani kuchochora mistari (maana hawajui hata kusoma)! Nilidhani baada ya kutangazwa utafiti huu, ingekuwa bora nchi iingie katika maombolezo ya siku tatu!

Na kwa kweli ingekuwa ni uungwana kwa CCM kusitisha kampeni zao ili watuombe radhi watanzania kwa kutuharibia mustakabali wa watoto wetu. Watueleze wana mpango gani na hao nusu ya wanafunzi wanaomaliza darasa la saba wakiwa wajinga? Je, CCM ina mkakati upi wa kushugulika na hiyo asilimia 82.2 inayoishia kukwama kidato cha Nne? Au ni kuwajengea Machinga complex kwa kila mkoa?

Hii ni dhuluma kwa watoto wa masikini. Watoto ambao wazazi wao zaidi ya milioni 1.5 ni 'toleo jipya' la mafukara wapya wanaoishi chini ya Tsh 570 kwa siku! Ni ajabu kwamba CCM kinaendelea kupiga kampeni kama kawaida! Na kweli, kwa nini kisifanye hivyo wakati kinajivunia asilimia 80 ya wananchi “wanaokikubali”?

Kuvunjika kwa koleo...

2010-09-18T03:54:00.000-07:00

Hivi kama watu mnapendwa na wananchi, mabango haya yote ya kazi gani? Kama kweli ninyi ni chaguo la wananchi, inakuwaje mnatumia mapesa mengi hivi kuwashawishi wananchi hao hao?

(picha kutoka Kijiji cha Mjengwa)

Cheka na utafakari kwa bidii!

2010-09-11T02:58:00.000-07:00

Hii ni kauli mbiu ya mdau mmoja kwenye jukwaa la majadiliano pale Jamiiforums. Yeye anasema:

Usifanye kosa kuchagua RAIS MGONJWA tukaingia hasara ya kurudia uchaguzi!

Nimecheka kwa sababu nilihitaji kucheka asubuhi hii. Ila nimeikopi nikitafakari. Jumamosi njema wadau!

Ethics na somo la maisha yetu

2010-09-09T06:20:00.000-07:00

Nimefuatilia kidogo mfululizo wa tamthilia ya 24. Kuna mhusika mkuu anayeitwa Jack Bauwer. Huyu kwake kilicho muhimu ni matokeo ya kile anachokifuatilia. Na katika kuthamini matokeo, huyu bwana hujikuta matatani sana. Kwake mbinu si jambo la maana sana hata ziwe haramu lakini mwisho (matokeo) ndicho kilicho muhimu. Na kweli huzitumia mno hadi kumfikisha kwenye matokeo aliyoyataka ambayo ndiyo yanayokuwa jawabu kwa wote. Kwamba haramu imekuwa halali kwa sababu tu mwisho umekuwa mtamu.

Jack ananifanya nitafakari maisha yetu vile yanavyoelekea kubadilika ghafla. Kwamba kwa nini tunachoanza kukijali kama taifa ni mwisho (matokeo) bila kujali mbinu? Kwa nini tumeanza kuwa watu wa kutizama matokeo kwa mbinu zozote? Why?

Je, ninapopata mafanikio makubwa kimaisha kwa gharama ya uhalifu wa kimaadili kwa jamii, nami tuseme nitakuwa nimefanikiwa?

Vipi ninaposhinda uchaguzi kwa matumizi wa zile zinazoitwa siku hizi "siasa za maji taka" yaani kuwachafua washindani wangu ili nifanikiwe dhamira yangu, je mwisho wa siku ninaweza kudai nimeshinda uchanguzi huo kihalali? Na je, hao (wengi) wanaokubaliana na mbinu za namna hii watakuwa sahihi?

Ninachojiuliza: Je, ni mwisho wa jambo huhalalisha mbinu zilizotumika ama ni mbinu zinazitumika ndizo huhalalisha mwisho wa jambo husika?

Ubebari unatufunza mengi. Moja ni umuhimu wa mwisho wa jambo (mapesa na ushindi) bila kujali namna tunavyofikia mwisho huo. Hili ni janga jipya la taifa letu. The end justifies the means.

Kujifunza katika upana wake!

2010-09-08T04:41:00.000-07:00

Nimesoma majadiliano kati ya Mubelwa Bandio na msomaji wake. Nimejifunza maana ya kujifunza. Labda na wewe utajifunza. Tafadhali bonyeza hapa kusoma mazungumzo hayo niliyoyapenda sana huenda ukajifunza kujifunza.

Asante Mubelwa kwa changamoto hiyo.

Tumefinyangwa kuwa uwakimbizi wa kudumu

2010-08-09T06:45:00.000-07:00

KADIRI siku zinavyosonga mbele, ndivyo waswahili tunavyozidi kuwa watu tusiojitambua. Namaanisha kutokujifahamu sisi ni akina nani na tunatofautianaje na wasio watu wengine waliobaki katika uso wa dunia. Tunashindwa kuyaelewa mazingira yetu na thamani ya ustaarabu wetu ambao (huenda) ni ushenzi kwa wengine. Badala yake tunageuza ushenzi wao kuwa ndio ustaarabu rasmi wa jamii yetu. Tunashindwa kujua mwelekeo wetu kama watu wenye ustaarabu wao ambao ndio unaoleta maana ya maisha yenye alama ya Utanzania.

Matokeo ya haya matatu ni kurudi nyuma katikati ya hayo yanayoonekana kuwa ni maendeleo. Hapo ndipo tunapogeuka kuwa mazuzu wenye vitu ambavyo babu zetu hawakuwavyo lakini bado tukiishi hovyo kuliko hata walivyoishi wao. Kwa maana nyingine, tunakuwa watu wenye “zaidi” kwa habari ya vitu, lakini wenye “ukosefu” kwa habari ya thamani ya kweli ya utu wetu.

Swali tunalojiuliza hapa ni iwapo ni busara kung’ang’ania kuyatafuta maendeleo (kwa maana ya vitu na huduma) pasipo kwanza kuubaini ustaarabu wetu na kuchukua hatua za kujitambua kama jamii.

Je, ni busara kuwekeza katika elimu ambayo haitusaidii kujitambua sisi kama waswahili? Hebu nilisogeze swali pembezoni kabisa mwa upuuzi: Je, wananchi kuelimika katika mfumo ulioasisiwa na wageni kwa malengo ya wageni na kwa faida ya wageni ambao unaenda kombo na ustaarabu wa wananchi hao, huo nao ni werevu?

Maana tumekwisha kuona kuwa kadri raia (wetu) wanavyosoma na “kuelimika”, ndivyo wanavyozidi kuwa majuha. Hawaoni tena maana ya maisha ya kijijini. Hawaoni tena thamani ya ushirikiano wa kijamii. Hisia za ubinafsi na “kutafuta hela” zinatawala mioyo yao kuliko ustaarabu wa jamii walimotoka. Haya yote, yanawaweka mbali na jamii yao kiasi kwamba ni kujidanganya kufikiri kwamba watu wa aina hii wanaweza kuleta mabadiliko yoyote ya maana kwenye jamii yao. Hakuna mabadiliko wanayoweza kuiletea jamii yao maana hatma ya yote huishia kukimbia kimbia. Toka ofisi moja hadi nyingine. Fani moja kwenda nyingine. Na mwishowe ughaibuni kuyasaka maslahi binafsi.

Kumbe basi, katika aina hii ya elimu (isiyozingatia ustraabu na utu wetu) ni kazi bure kuwategemea “nshomile” (yaani hawa wanajiita wasomi) kuleta nafuu yoyote katika jamii. Ndio maana si ajabu “nshomile” hawa ndio walioweka mkono kuiuza nchi yetu kwa walanguzi wa kigeni. Ndio maana “nshomile” hawa ndio wahusika wakuu katika ujambazi wa rasilimali za nchi. Ndio maana “nshomile” hawa hawatulii kwenye fani zao. Sababu kwao, tafsiri ya mafanikio imegeuzwa. Kwao, kufanikiwa ni kuwa na ukwasi uliopindikia, kitu ambacho hakiwezi kuwa sehemu ya utu wetu. Kwao, kufanikiwa ni kujiletea “maendeleo” wao na wa kwao na wanaowajua.

Ndio maana nasema katika mazingira haya, ni busara kuanza upya katika ujenzi wa fikra sahihi za ustaarabu wetu ndani ya mioyo ya wanetu. Na hilo linaanzia katika elimu.

Elimu hii itokane na jamii yetu. Maana yake ni kwamba kwanza itusaidie kujielewa sisi na matatizo yetu. Sisi kwa maana ya utamaduni wetu, ustaarabu wetu na mweleko wetu. Matatizo yetu kwa maana ya changamoto zinazotukabili sisi kama watu wanaojielewa katika kutafuta namna ya kusonga mbele.

Elimu hiyo haiwezi kuwa “hii” ambayo mbali na kutufunza yasiyohusiana na sisi, imefinyangwa kwa mfumo unatuweka mbali na yale yanayohusiana na sisi. Ndio maana sishangai –katika mazingira ya elimu zuzu kama yetu– nshomile hawataki kuachana na matumizi ya kiingereza katika mfumo wa elimu. Maana inahitaji muujiza wa pekee kwa mtu aliye zao la utumwa, kuubaini utumwa. Na akifanikiwa kubaini hawezi kujinasua, maana kishakuwa mkimbizi. Mkimbizi wa utu wake. Mkimbizi wa ustraabu wake. Mkimbizi wa utamaduni wake. Mkimbizi wa kila kitu kinachohusiana na jamii ya watu wake.

Sasa kwako ndugu msomaji: Je, ni namna gani umefinywangwa kuwa mtumwa asiyejitambua na wa kudumu? Jielewe...

Sisi ni nchi ya kaulimbiu?

2010-08-07T06:57:00.000-07:00

Nimekuwa nikijiuliza: Hivi raia wa Tanzania tunatambulishwa kwa kitu gani hasa? Tuna mawazo gani ambayo tunaweza kusema, haya ndiyo mwelekeo wa Watanzania? Ni masuala yepi ambayo nje ya vyama vya siasa yanaongoza mwelekeo wa taifa letu? Maslahi ya taifa (ambayo si lazima yafananane nay a chama kimoja kimoja) ni yepi? Je, tunawafundisha nini wanafunzi wetu ambacho kinawafanya wajitambue kama Watanzania?

Utamaduni wetu kama raia wa Tanzania ni upi? Tunajipambanuaje kama wananchi mahsusi wa Tanzania katikati ya bara zima la Afrika?

Hivi falsafa hasa ya taifa letu ni ipi? Je, ni kasi zaidi na ari zaidi? Je, tumekuwa nchi ya "miaka mitano mitano"? Kwamba baada ya uchaguzi, viongozi wanajiandaa kwa uchaguzi ujao? Tumekuwa nchi ya kauli mbiu?

Nchi yetu inaongozwa kwa mwelekeo upi? Ni nini ambacho kiongozi yeyote akishika mamlaka ndicho atakachopaswa kutusaidia tukifikie?

Hakuna kitu kibaya sana kama kuishi bila dira. Hakuna ugonjwa mbaya sana kama ule wa kutokujua unakokwenda. Hakuna nchi yenye hasara kama ile isiyo na maono ya kitaifa. Hakuna kiongozi mbaya kama yule anayeongozwa na kauli mbiu zenye maneno matamu yenye hewa ndani yake. Hakuna. Hakuna kitu kibaya kukubali tuwe nchi ya kauli mbiu za miaka mitano mitano! Na kama wanataka kutupeleka huko, tukatae. Ndio! Tukatae kuwa nchi ya uchaguzi na kauli mbiu zisizo na maana yoyote kwa maendeleo ya mtanzania!

Kwa nini watu hatutulii kwenye fani tulizonazo?

2010-08-06T08:11:00.000-07:00

Kwa nini watu wengi hutumia sehemu kubwa ya maisha yao kumangamanga huku na huko, wakibadili kazi na shughuli kutoka ofisi moja kwenda nyingine?

Inakuwaje kijana aliyesoma kuwa mtaalamu wa kilimo, hataki kabisa kufanya kazi ya kilimo aliyoisomea na badala yake anatafuta kazi itakayompeleka mbali zaidi na kilimo?

Kwa nini mwalimu haridhiki na chaguo lake la awali la kutokotosha fikra za wanafunzi, na badala yake anatumia sehemu kubwa ya maisha yake kutafuta namna ya kuchomoka afanye kazi zisizohusiana na ualimu?

Tunatafsiri vipi kitendo cha daktari aliyesomea utabibu kwa miaka isiyopungua mitano, katika mazingira magumu ambayo hatma yake yanamfanya awatumikie wananchi wenzake kwa kuokoa maisha yao, anaachane na utabibu ili kuwa mwanasiasa wa majukwaani?

Ninachojiuliza ni hiki: Kwa nini hatutulii kwenye taaluma zetu? Kwa nini hatuzitumii taaluma tulizonazo ambazo zimetupotezea miaka kibao kuzipata? Je, ni aina ya elimu tunayopata? Je, tafsiri ya mafanikio tuliyokuzwa nayo tangu tukiwa wadogo ndiyo mzizi wa mahangaiko haya yote?
Mafanikio ni nini? Kuwa tajiri? Kuwa maarufu? Na uoza wa ufisadi uliotapaa kwa kila familia hivi sasa, si matokeo ya tafsiri ya mafanikio tuliyokuzwa nayo?

Si ajabu kuwa wengi tunazaliwa halisi (orijino) ila twafa tukiwa nakala tu (copy). Na hapo ndipo lilipolalia janga la kitaifa.

Kanisa Katoliki na ushirikina...

2010-08-02T05:38:00.000-07:00

Nasikitika kwamba sijawa na muda wa kutulia kuendelea na mijadala ya imani ambayo nimekuwa niiendesha huko nyuma. Mijadala hiyo imenipa uzoefu mpya ambao mwanzoni sikuwa nao. Mijadala hiyo imenifanya nishangae inakuwaje watu wenye imani ama dini kumtukana mtu anayejaribu kuhoji masuala yaliyo ndani ya dini yake. Mtu akikuonyesha upungufu wako kwa hoja, si ni bora kumshukuru? Pengine ndiyo hulka ya dini: Waamini hujadili kwa kuongozwa na ushabiki na hisia zaidi na sio hoja.

Katika blogu ya Strictly Gospel ambayo ni blogu maalumu kwa mijadala ya Kikristo, nimekutana na mjadala ambao pamoja na kuwa bado haujapata wachangiaji wa kutosha, nadhani utakuwa mjadala moto moto huko mbeleni.

Mjadala wenyewe unahusu uchawi wa kanisa Katoliki. Hebu bonyeza hapa kushiriki mjadala huo.

Muhimu sana kushiriki kwenye mijadala. Na unaposhiriki kubali kujifunza. Ujue tumedanganywa vingi. Tumezungukwa na uongo. Katika familia zetu. Katika shule zetu. Katika siasa zetu. Dini. Na kadhalika. Na katika namna zote hizo za uongo, uongo wa dini ni mbaya zaidi. Sina shaka unajua sababu.

Mijadala, nadhani ni mahala sahihi pa kushughulika na namna zote hizo za uongo, ikiwa ni pamoja na dini zetu.

Strictly gospel na mijadala ya kiimani

2010-07-30T06:04:00.000-07:00

Nimekuwa mfuatiliaji wa karibu wa blogu maarufu ya Strictly Gospel. Tofauti na blogu nyinginezo, wachangiaji wengi wa blogu hii nawafahamu kwa sura ingawa mmiliki wake sijawahi kuonana naye.

Japo mara nyingine nashindwa kushiriki mijadala hiyo ya kiimani moja kwa moja kama ambavyo huwa nashindwa kublogu humu ndani, ni karibu kila siku lazima napita pale kuona namna mijadala ya kiimani inavyokwenda.

Hapa nimeupata huu hapa mmoja. Bonyeza hapa kuusoma na bila shaka utajifunza mengi. Unayo maoni yoyote? Tembelea blogu nzima hapa.

Bongo inaumwa kisichoonekana (2)

2010-07-23T06:45:00.000-07:00

TUMEKWISHA kuona namna nchi yetu inavyopiga hatua kubwa za kimaendeleo. Na sina shaka kwamba msomaji atakuwa amebaini kwamba hizo zinazoonekana kuwa hatua za kimaendeleo zina walakini. Aidha, tulikuwa tumeishia katika kuyatazama hayo yanayoitwa maendeleo katika sekta ya elimu yanavyolisaidia taifa.

Muunganiko wa muhimu ukawa ni kwa vipi rasilimali watu ambayo taifa halikuwa nayo miaka iliyopita, inatusaidia katika kusukuma “maendeleo” mbele?

Hapa tungependa kudodosa namna ambavyo ukuaji wa taaluma katika maeneo mbalimbali unavyosukuma mbele maendeleo yetu ili kujaribu kuona ulikolalia ugonjwa wa taifa.

*******************************************************

Tumekuwa tukifundisha wanasheria kwa miongo kadhaa sasa. Hawatoshi, lakini wapo na wnafanya kazi zao katika maeneo mbalimbali nchini. Je, watu hawa wametusaidiaje kuondokana na unyanyasaji wa kisheria tunaoupata katika jamii zetu? Taaluma ya sheria imegeuka kuwa mashindano ya kupangilia hoja ili kushinda kesi zisizo na tija. Hakuna tofauti na enzi za “debate” shuleni. Sheria imegeuka kuwa kitanzi cha maendeleo ya nchi yetu (maana ujambazi wa kodi za wananchi unaratibiwa na wanasheria waliobebea kuficha haramu inayotendekea maofisini). Hapa tunaona ya kwamba ongezeko la ujuaji wa sheria kwa baadhi ya raia wenzetu linaendana na ukuaji wa ujambazi wa mali ya umma. Usiwe na haraka ya kujua sababu.

Vile vile inasikitisha kwamba baada ya miongo kadhaa ya kufunza wachumi na wahasibu, uchumi wetu umefikia hapa ulipo. Pamoja na takwimu za kisomi eti uchumi umekuwa kwa asilimia kadhaa, ukweli ni kwamba uchumi wetu umechoka. Tumeendelea kuwa tegemezi pamoja na kuwa na Maprofesa wa uchumi kwenye ofisi nyeti za kifedha. Nchi ya watu milioni arobaini inapanga bajeti kwa mategemeo ya kuokolewa na wajomba (na wameanza kututelekeza). Kwa nini tunashindwa kujitegemea?

Walipa kodi (wakubwa kwa wadogo) wanawalipa watu binafsi na si serikali. Wakizipeleka serikalini, wnaapanga namn aya kuzikwapua tusigundue. Kwa maana nyingine taaluma zao haziwasadii kutekeleza majukumu yao –kama kudhibiti mfumuko wa bei na kudorora kwa shilingi– na badala yake zinawasaidia kujiletea maendeleo yao wenyewe kwa haraka. Kwa hiyo utaona, katikati ya wachumi hawa, wizi wa kitaalamu ni lazima ushike kasi zaidi kwa ushirikiano wa karibu kabisa wa wanasiasa. Kwa maana hiyo umasikini ni lazima uongozeke kwa wananchi waliowengi wakati ubilionea ukinukia kwa wenzetu wachache wanaoishi kwenye ofisi za kifedha.

Pia “taaluma” ya siasa inazidi kupata umaarufu. Sihitaji takwimu kuhitimisha kwamba si muda mrefu, idadi ya wagombea wataizidi ile ya wapiga kura. Ndiko tunakoelekea. Najua kila mtu ana haki ya kikatiba ya kututumikia. Lakini inaonekana kwamba utumishi maarufu umekuwa ni huu wa kwenye siasa. Kwa nini tusiwatumikie wananchi kupitia ofisi nyinginezo za utumishi wa umma? Kwa nini tunazitelekeza ofisi muhimu kwa uzalishaji na badala yake sote tunaanadamana kwenda kutumika kwenye ofisi zinazotumia kuliko kuzalisha? Kwa nini maprofesa wa utatibu wanaacha wagonjwa na kwenda kugombea ubunge? Wanamwachia nani wagonjwa? Kwa nini maprofesa wa mawasiliano wanaacha taaluma zao na kuamua kwenda kupigana vikumbo “kuwatumikia wananchi”? Kwa nini wataalamu wa Fizikia na Nyuklia wanajutia taaluma zao na kukimbilia siasa? Why?

Hapa yanawezekana matatu. Kwanza inawezekana elimu ya kimagharibi waliyonayo haina mahusiano ya moja kwa moja na maisha yetu ya kila siku. Hiyo ni kusema huenda elimu ya sasa haitilii mkazo masuala yanayotatua matatizo yetu na badala yake tunajikuta hatuwezi kutatua matatizo yanayotuhusu moja kwa moja kwa kutumia elimu hiyo. Pili watu tunasoma almuradi tunakusanya vyeti bila kujua tunataka nini na tupitie wapi kukipata. Hatuujui utume wetu na malengo yetu katika maisha. Maana haiwezekani usote darasani kusomea udaktari halafu uishie kuwa mwanasiasa. Tatu huenda katika nchi yetu, tumefika mahali ukiwa nje ya mduara wa watawala, huwezi kuambulia chochote. Njia nafuu ni kujiingiza katika mduara huo (wa ulaji) ili na wewe ujitengenezee mduara kwa ajili ya wanao na marafiki zako. Matatu haya ni ugonjwa, ila la tatu ni baya zaidi lililosababishwa na mawili yaliyotangulia.

Kama ingewezekana, ningeshauri nchi hii ifute wanasiasa kwa muda. Wanasiasa hawa hawana lolote la maana zaidi kufikiria zaidi ama namna ya kuingia kwenye mduara wa kula au jinsi ya kujikita zaidi katika mduara huo. Athari ya yote haya ni kuathirika kwa sekta nyinginezo ambazo zinaharibikiwa kwa gharama ya kuendesha siasa. Hivi sasa karibu kila msomi anasoma ramani ya namna ya kuingia kwenye mduara wa siasa ili ale kama wenzake. Yaani kwa maneno ya moja kwa moja, kila mtu sasa hivi anafikiria fedha za haraka haraka zinazopatikana kupitia “kuwatumikia wananchi.” Halafu ni ajabu tunajiuliza ufisadi unatokea wapi.

Naelewa kwamba ni haki ya kila raia “kututumikia” kupitia nafasi za kisiasa. Hata hivyo, mbio hizi za kila mtaalamu kuitelekeza taaluma yake aliyoisotea kwa miongo kadhaa, ni dalili kwamba tumeamua “kuendelea” zaidi kwenye sekta ya siasa kuliko kujiletea maendeleo ya kweli kupitia sayansi na teknolojia. Rasilimali zote sasa zimeelekezwa kwenye siasa. Ukitaka kuelewa vizuri hili, tafuta kujua bunge limejitengea asilimia ngapi ya pato la taifa katika kutekeleza majukumu yake. Hapo hujazungumzia asilimia ya kuendesha serikali inayopanuka kila siku (kwa mduara ule ule).

Matokeo yake yanaibuka matabaka ya wanasiasa wanaoogelea kwenye ukwasi wa kufuru pamoja na maswahiba wao walio kwenye ofisi nyeti za kitaaluma na kundi duni la wapiga kura linalojumuisha wafanyakazi wa kada ya chini (wanaombiwa hata laki tatu hawastahili kwa mwezi) na raia wanaokula kwa jasho lao. Hilo kundi la kwanza linaishi maisha ya tofauti mno na maisha ya hili na pili kiasi kwamba haliwezi kuelewa kabisa matatizo ya hawa wa pili.

Nikupe mfano mmoja. Kwa muda mrefu kundi la pili (likiongozwa na wafanyakazi) limekuwa likilalamika wazi wazi kwamba maisha yamekuwa magumu tofauti na ahadi ya chama kinachopindua kwamba maisha bora kwa kila mtanzania yanawezekana. Kundi la kwanza (linalokula na halijui shida) linajibu kwamba kila mtu afanye kazi kwa bidii maana “maisha bora hayadondoki kama mana jangwani”.

Mtu unajiuliza ni bidii ipi wanayoitaka hawa watawala? Bidii ipi zaidi ya hii ya walimu kufundisha darasa la wanafunzi 100 kwa kutumia kitabu kimoja? Eti bidii! Kuna ya zaidi ya hiyo? Halafu mwisho wa mwezi mwalimu huyu aliyeteseka kufukia mashimo ya uzembe wa watawala wake anamalizia “mshahara” wake kwenye madeni ya mwezi uliopita. Na si kweli kwamba serikali haina “hela”. Fedha za kusafirisha misafara ya watawala na wasaidizi (na wasaidizi wa wasaidizi wao) eti kukagua maendeleo mikoani na kuitangaza nchi ughaibuni, wanazo. Fedha za kuteketeza katika kutengeneza mikoa na wilaya zisizo na sababu, wanazo. Fedha za “kupanua demokrasia” kwa kuongeza idadi wa majimbo ya ubunge zipo. Kwa maneno ya karibu zaidi, fedha za kujipendelea wao na vyama vyao na maswahiba wao “hasikosekana-gi”. Tatizo ni zile za kuhudumia raia wasio na hatia.

Wanatusihi tujitume na kufanye kazi kwa bidii “kujiletea maendeleo”. Hivi kuna bidii zaidi ya kufanya kazi kwenye mazingira mabovu ambayo hata serikali yenyewe imeyasusa? Hatuwezi kumfinya raia kwa namna ambayo pamoja na kujituma kufanya kazi, hana cha maana anachoingiza mfukoni, halafu tumgeukie na kumbeza raia huyo huyo eti “maisha bora hayashuki kama mvua!”. Raia ambaye pato lolote analolipata kwa suluba haliwezi kumpatia mahitaji yake ya msingi kwa sababu ya mpao wa kufuru wa bei ya vitu na huduma tunambeza eti “maisha bora hayadondoki kama mana jangwani…fanyeni kazi!...acheni uvivu!” Hivi ni kweli? Hivi ni kweli kwamba watanzania ni wavivu?
Ukweli ni kwamba katika nchi ya Bongo, watu wanachapa kazi sana, lakini mfumo uliopo uliosukwa na serikali yenyewe unawakwaza. Wananchi wanatumia akili nyingi sana kuendelea kuishi katika mfumo huu. Vijana wanatembeza bidhaa za kichina kutwa nzima hakuna wanachoambulia. Wanajituma kwa kubeba mizigo mizito na kufanya kazi halali za suluba hakuna wanachopata. Wakulima wanapoteza muda na rasilimali zao bure halafu mwisho wa siku mazao yao yanaishia kukopwa ama kununuliwa kwa bei ya kutupa. Hawa wafanye kazi kwa bidii ipi? Wagombee udiwani ndio tuone wana bidii?

Sababu ya haya yote ni kwamba walio kwenye madaraka hawajui shida za wananchi.

Ni hawa hawa wanasiasa ambao ili kutekeleza malengo yao ya kisiasa wameingilia taaluma za uzalishaji kama tulivyoona hapo juu, sasa wamo mpaka kwenye taaluma zinazohusiana na kuwahabarisha wananchi namna wanavyoongozwa. Na kwa kuwa ugonjwa ni ule ule, wanasiasa wamefanikiwa sana. Hebu na tuone.

Sasa hivi kuna vyuo vikuu visivyopungua vitatu vinavyofunza raia wenzetu namna ya kuhabarisha wananchi kupitia magazeti, radio na televisheni. Kwa maana nyingine nchi sasa ina wanahabari “wasomi” zaidi na wengi kuliko ilivyowahi kuwa huko nyuma. Yaani magazeti hii leo yanaoongozwa na wasomi wa habari na mawasiliano. Radio zinatangazwa na watu wenye shule ya kueleweka. Hali kadhalika luninga na vyombo vingine vya habari. Lakini huhitaji kusambaza dodoso kwa wananchi ili kuona namna vyombo hivi vya habari vinavyoongoza kwa uhalifu. Ni uhalifu kuanzia kwenye maadili mpaka kwenye uhalifu wa kuwapumbaza wananchi kuamini kisichokuwepo.

Ndugu msomaji, bila shaka utakuwa unajua kuwa hivi sasa yapo magazeti ambayo ajenda kuu ni kuwadanganya wananchi. Hayana aibu kuwapamba majambazi wa nchi yetu ili eti tuwaone kuwa ni watu watakatifu wanaoonewa na mahasimu wao kisiasa. Kuna magazeti ambayo huna hata haja ya kuyasoma maana unajua wazi kuwa mle ndani lazima kuna vichaa wakiongozwa na mhariri msomi wanaandika makala za kuwasuuza wahandisi wa umasikini wetu (mafisadi).

Zipo televisheni zinazoongozwa na wabobevu wa habari waliowahi kutamba katika vyombo vya kimataifa ambazo hazina wajibu mwingine zaidi ya kuharibu taswira ya wapinzani wa watawala (walio ndani ya chama kinachokula hivi sasa na vile vinavyongoja kula baadae) na hivyo kujenga taswira chanya isiyokuwepo ya chama na serikali. Sasa tunajiuliza kama usomi wa habari ndicho tunachokihitaji, ni usomi wa aina gani zaidi? Maana wapo, lakini hawafikiri zaidi ya kula na kunywa.

Sasa ningeweza kukupa mifano mingi sana ya namna maendeleo tunayoyaona yasivyo na maana yoyote kwa wananchi wa Tanzania. Ningeweza kuendelea kukuonyesha zaidi namna ongozeko la rasilimali watu linalotokana na kupanuka kwa elimu linaenda sambamba na maendeleo ya uhalifu wa rasilimali za nchi na haki za raia.

Maana hasa ya haya yote ni kwamba tunakosa kitu fulani kama taifa. Na ukosefu wa kitu hicho umeanzia ngazi ya familia hadi Magogoni. Maana yake ni kwamba haina haja tena ya kuongeza vyuo vikuu kufundisha wataalamu ambao wakimwangwa mtaani wanaongeza uhalifu wa maendeleo badala ya kutusaidia. Nchi hii haina haja tena ya kuendelea kuongeza majimbo ya uchaguzi ili “kupanua demokrasia” ambayo ni hakika itapanua demokrasia ya ukwapuaji wa kodi za wananchi na misaada ya wajomba.

Nchi hii inayo haja kubwa ya kujitazama upya. Kutafuta mwelekeo mpya. Kutafuta tafsiri sahihi ya kile kinachomaanishwa na neno maendeleo. Hapo ndiko tutakapoanzia siku nyingine.

Bongo inaumwa kisichoonekana

2010-07-22T04:20:00.000-07:00

Ni wazi kuwa nchi ya Bongo ya miaka kadhaa iliyopita, si hii ya leo. Mambo mengi ya msingi yanabadilika na kwa kweli yanabadilika kwa kasi kubwa. Hata hivyo, ningependa kuonyesha kwamba tatizo tunalokabiliana nalo katika nchi yetu limejificha katikati ya haya tunayoyaona kama maendeleo. Tatizo hilo haliwezi kutatuliwa kwa kusogeza zaidi maendeleo kwa wananchi wala wala kwa kuanua demokrasia zaidi wala kukusanya kodi zaidi wala kwa kuongeza wasomi zaidi. Tatizo hilo linaweza kutatuliwa kwa kupembua upotofu wa aina ya maendeleo yetu tunayoonekana kuyataka zaidi na tukiyapata tunayatangaza kupitiliza.

Tutazame maendeleo katika sekta ya mawasiliano. Nchi hii haijawahi kushuhudia maendeleo yaliyofikiwa hii leo katika teknolojia ya mawasiliano. Tuko juu katika nyaja ya mawasiliano baada ya kuwa tumefungua milango yote miaka ya tisini. Yapo makampuni kibao yenye wateja wanaokaribia milioni ishirini kati ya raia milioni arobaini. Na wote hao wanapigiana simu na kuandikiana ujumbe mfupi wa maneno. Wanatumia fedha kidogo walizonazo kuwafanya mawasiliano ama wanalazimishwa kutumia simu ili washinde bahati nasibu ya nyumba, magari, bajaji, mamilioni na hivi karibuni kukwea pipa kwena kutazama fainali za kombe la dunia.

Ni wazi kwamba makampuni haya ya kigeni yanatengeneza mabilioni ya shilingi kwa gharama ya umasikini wa watanzania. Pengine wanalipa kodi. Lakini ni hakika kwamba mabilioni yote hayo wanayasombwa kwenda nje ya nchi. Sie tunaachwa na “maendeleo” ya kuongea masaa ishirini na nne kwa shilingi. Tumeendelea sana.

Siku hizi nchi imeunganishwa na mtandao wa mawasiliano ya tarakilishi. Tunapata habari zote tunazozihitaji kupitia wavuti, blogu, twita na kadhalika. Habari tunazozihitaji ni pamoja na utamaduni wa nje unaotuelekeza namna ya kutengeneza na kutumia fedha. Tunafundishwa thamani ya fedha kwa maisha ya mwanadamu. Uthamani huu mpya wa fedha ambao hapo awali jamii yetu haikuujua, umesaidia sana kuharakisha “maendeleo” katika nchi yetu. Kwa maana nyingine, kupanuka kwa mtandao wa mawasiliano, kunapanua pia maendeleo yanayotokea nje kuja ndani na si kinyume chake. Maana yake ni kwamba jamii yetu inaumwa. Yenyewe haijua-gi kuchagua namna ya kuendelea kwa kutumia ustaarabu wake inaoamini kwamba una maana katika kuleta maendeleo ya kweli yanayoendana na maisha halisi ya hapa tuliko. Badala yake hata ustaarabu wake yenyewe haiujui, na hivyo inakuwa rahisi sana kustaarabishwa na maendeleo yanayotoka nje kuja ndani ambayo hatari yake huwa kubwa kuliko huko yalikotokea. Pamoja na yote hayo, bado haya nayo ni maendeleo.

Barabara (tena za lami) zinajengwa kuizunguka nchi kwa lengo la kuyaharakisha maendeleo ya wananchi na wakati huo huo kurahisisha misafara ya viongozi na mwenge wa uhuru. Japo ni kweli kwamba miradi mingi ya ujenzi inategemezwa kwa mikopo ya wajomba, bado tunaweza kuona unafuu mkubwa kimawasiliano. Saa hizi unaposoma haya, unaweza kusafiri sehemu kubwa ya nchi hii ukipitia kwenye lami hata kama (lami hizo) ni deni la taifa.

Utakuwa na bahati mbaya sana kama unaishi sehemu isiyo na maslahi kwa wenye nchi wala wafadhili wa maendeleo yetu. Ni hakika lami mtaendelea kuisikia kwa majirani kwa miaka mingi ijayo. Tazama wenzio wanavyofaidi mikopo ya wajomba. Baada ya barabara za kusini kutengemaa kufuatia mafanikio yao ya kutuzalia mnene wa Taifa hili, sasa ndugu zangu Wambulu nao wanakaribia kula matunda ya kumtoa mmoja wa wanene wa chama na serikali. Barabara zinazoingia Babati, makao makuu ya Mkoa mpya ulianzishwa ili kusogeza maendeleo karibu na wananchi waliomzaa mnene wa nchi Muiraq, zinashughulikiwa kwa kasi. Barabara ya kutokea Minjingu – Babati na ile ya Babati –Singida, mkandarasi yuko kwenye saiti kutekeleza ilani ya chama.

Habari njema kwa wakazi wa Mpanda na Rukwa. Baada ya kusota kwa miaka mingi kwa kosa la kushindwa kutupatia wakuu wa chama na serikali, sasa nao mizengwe haitakuwepo tena. Hivi karibuni watafaidika na utaratibu tuliojiwekea katika nchi hii wa kusogeza maendeleo karibu na wananchi wanaotoa mchango wa “kiuongozi” katika taifa letu.

Kigoma hatuwatanii. Wala Tabora wala Singida wala Shinyanga. Wao ni ama wajipangange wao wenyewe, au waneemeke na maendeleo yanayopelekwa kwa wachangiaji wakuu wa maendeleo.

Kwa hiyo barabara zinajengwa na zinaonekana. Haya ni maendeleo makubwa sana kuwahi kufikiwa katika historia ya taifa letu lenye amani na utulivu.

Uwekezeji umeshika kasi. Kila mahali pamewekezwa. Na wawekezaji wenyewe ni wageni wanaoshirikiana kwa karibu na wenyeji wenye madaraka. Tunapata kodi na hivyo kuongeza pato la taifa. Hii ni habari njema kwa kila “mpenda” maendeleo. Kama hatuna teknolojia, kwa nini tusiwakaribishe wenye nayo waje kutusaidia kuyafukua madini huko yaliko? Nyakati zimebadilika na uwekezaji ndiyo sera ya dunia. Maendeleo yanaletwa kwa kubinafsisha.

Maji yapo. Kama hujawahi kusikia, usikie sasa hivi. Nchi ya Bongo inachangia karibu asilimia thelathini (kama sijapunguza) ya vyanzo vya maji ya dunia. Tumebarikiwa kweli kweli. Bahati mbaya mpaka leo, maji ndiyo kipengele muhimu cha kuombea kura. Kukosekana kwa maji ni mtaji wa kisiasa pengine. Hata hivyo, juhudi za kusambaza maji zinaendelea vizuri. Nisingependa tutumie muda mrefu kuzungumzia jitihada hizi, labda tuone mfano mmoja tu.

Huko Monduli wamebahatika kupata mkopo wa mjomba kusogeza maji karibu na wananchi. Maji yale bado hayaonekani ila matumaini yapo. Pamoja na kwamba mabilioni ya mkopo huo yalishatolewa siku nyingi (kabla mnene hajatimuliwa ofisini) zipo tetesi kuwa maji yanasubirishwa mpaka wakati wa uchaguzi ili wananchi wapige kura wakishuhudia utekelezaji wa ilani ya chama na serikali yake. Wengine wanaamini Mabilioni yale “hayatatosha” kupeleka maji kule kwa sababu za kiulaji. Sijui zaidi, lakini ni wazi mikopo mikubwa mikubwa inaelekezwa maeneo muhimu ili kuharakisha maendeleo.

Kwa upande wa elimu nako si mbaya sana. Wasomi wanaongezeka nchini Bongo, tena kwa kasi. Hivi sasa idadi wa madaktari wa falsafa ni kubwa. Najua idadi hiyo ya madokta imepata ushirikiano mkubwa wa ukuaji wa sekta ya utengenezaji wa vyeti vya dharura kukidhi mahitaji wa makuwadi wa elimu. Natambua pia haka kamtindo cha karibu kila mwanasiasa kuzawadiwa ubini wa “Dokta” bila kazi ya maana kamechangia sana. Lakini kitakwimu tumo ndugu.

Na hasa baada ya serikali ya chama cha kupindua kuwalazimisha wananchi kujijengea shule zao wenyewe, watoto wengi sasa wanaweza “kupasi” na kuingia sekondari bila misukosuko ya enzi zile.

Mie si wa siku nyingi. Lakini nakumbuka miaka ya tisini, shule nzima na hata kata nzima wanaochaguliwa kuingia kidato cha kwanza walikuwa hawamalizi vidole vya mkono kuwahesabu. Hivi sasa yapo maeneo ambayo bila “kuwapasisha” wanafunzi wote wa kata husika, madarasa yatabaki wazi kwa sababu majengo ya shule yameongozeka zaidi na zaidi. Haya ni maendeleo kwa sababu hata kama si rasmi, ni wazi kwamba sasa elimu ya sekondari ni ya lazima kwa kila Mtanzania.

Ni hivyo kwa sababu mbali na wanafunzi waliofeli “kuwezeshwa” kupata nafasi ya “kupasi” kwenda sekondari, bado hata huko sekondari kwenyewe, hakuna kizuizi chochote cha kupembua wanaostahili kuingia kidato cha tatu. Maana yake ni kwamba kila mwanafunzi yeyote mwenye namba ya usajili anapokanyaga kidato cha kwanza ni lazima atamaliza kidato cha nne panapo majaliwa ya uzima awe na mwalimu asiwe nae, asome asisome.

Katika hali kama hii, ingefaa basi kama serikali ingefanya maamuzi kwamba pasiwe na ulazima wa mwanafunzi “kupasi” kwenda shule nyingine, na badala yake amalizie sekondari katika shule hiyo hiyo aliyoanza nayo wakati anajiunga na darasa la kwanza. Kufanya hivyo kutapunguza usumbufu wa kuwahamisha wanafunzi kutoka shule moja kwenda nyingine kwa sababu ambazo si za msingi.

Kwa ufupi kabisa, hayo ni baadhi ya maendeleo ambayo kila Mtanzania anaweza kuyaona. Itatuchukua muda mrefu kujaribu kuyaorodhesha.

Sasa naomba tuangalie namna maendeleo katika sekta ya elimu yanavyolisaidia taifa.

Kwa hakika, maendeleo ya elimu yameongeza rasilimali watu ambayo taifa haikuwa nayo miaka iliyopita. Idadi ya wataalamu katika kila sekta imeongezeka. Na si tu utaalamu bali ubobevu. Tunao wabobevu katika kila sekta. Je, wingi wao na uwepo wao unatusaidiaje katika kusukuma “maendeleo” mbele?

Inaendelea....

Kwa nini wewe?

2010-07-20T04:20:00.000-07:00

Unatusumbua!

Kadiri siku zinavyosonga wajikomba sa-na

Salaamu mpaka unaboa!

Eti ‘mmeamkaje wapenzi wangu niwapendao…’

Fataki mkubwa wewe!

Ulikuwa wapi siku zote?

Kisa cha kumsalimia mtu barabarani?

Umejua maana yetu eh?

Hivi hukutujua siku za nyuma?

Unadhani tumesahau…

Sikia,

Tunakumbuka nyodo zako mara chache ulizokuja

Tunakumbuka kauli zako za maudhi

Eti sie wako tu iwe isiwe

Tukupe tusikupe haikusumbui

Ukasema hata ukiwa kule sie wa hapa ni wako

Sasa babu sikiliza

Mwaka huu ni wa hapa hapa

Wote ‘twajua huna uumini wowote

Unatafutaga nini kipindi hiki?

Ni hivi hivi tu waja majisidi?

Wenzio ‘twaswali weye unadipu

Kisa? Eti ule mpango wa mlo huko nje

Unachekesha…

Yaani mie mwenye njaa nikulishe wewe unayebeua!

Yaani unitumie fasta, kama kondomu sina maana tena?

Umesahau ulivyotufanyia siku zile?

Tumekupa ukala ukaondoka?

Shukrani yako sitasahau: vumbi la fo wili mjini

Kama hunijui vile…

Nashangaa umenirudia tena

Jua mapema Imekula kwako

Kwanza hatukujui umetokea wapi

Huna ulichoandikaga kutupa mwanga wa maisha yako

Tukujueje?

Mbona wenzako wanaandika?

Mbona wenzako hawakimbii maduka ya vitabu?

Hivi kazi yako haihusiani na vitabu tena?

Vitabu na mlo wako havihusiani?

Au ndio utamaduni wetu labda eh!

Kwamba hata ukindika hakuna wa kusoma?

Na’mashaka

Mbona hata kuongea huongei?

Na ukitaka kuongea unachagua wa kuongea nae!

Kwa nini?

Hivi ninahitaji kuwa mzee na ajuza kuwa hadhira yako?

Sema tu nielewe!

Mpaka niwe na uwezo wa kukushangilia?

Ingekuwa poa kama ungekuja na “milimani”

Si imekuwa mingi siku hizi?

Kazi yake nini kama ‘wapaogopa?

Aende nani kama sio wewe?

Swahiba wanitia shaka

Weye wataka wajinga eeh?

Uwaaminishe kila kitu ‘afu wao makofi mfululizo

Kisa, hawajui kufikiri wala kuuliza

Sasa jielimishe: hatuliwi tena babu

Mbona kila ukipata fursa huitumii?

Kila songombingo mpaka ushinikizwe

Ukinikizwa watufanyia maigizo

Mnachopangilia mle ndani ni mshazari wa haya ya nje

Leo huyu kesho yule

Wapi bwana…ya Kaole haya

Mbona swahiba wajidai humwoni?

Kila siku eti ajali yam lo

Una bahati bongo kila mtu na lwake

Hata umwage pumba barabarani…

…kesho “ah, mzee jana alikuwa anatania”

Na kweli yanaisha

Ubwabwa wapumbaza kula

Kanga fulana ongeza kopo la mbege…

Miaka mitano unayo

Hii ndiyo bongo bwana

Kila mtu na lwake

Kila mtu na ufukara wake

Kila mtu na shida zake

Ila, ha

Ukikaribia uchaguzi “…aah sipigi kura mie…”

“Kura moja itabadili nini?”

Tunakomoa gari kwa kulisukuma tukiwa ndani sio!

Mnaboa, mnachosha, mnakera

Nimemaliza

‘Vijana waache kutumiwa’

2010-07-14T04:50:00.000-07:00

JINA LA KAMALA si geni kwa wanablogu wengi. Yeye ni mwendeshaji wa blogu maarufu inayojadili (pamoja na mambo mengine) masuala ya kiutambuzi. Bonyeza hapa kuitembelea. Ndugu Kamala anajulikana pia kwa namna yake ya utoaji maoni huru katika blogu anazozitembelea ambayo hufikirisha na mara nyingine kuibua mijadala zaidi.
Blogu hii ilipata fursa ya kuzungumza naye siku chache zilizopita kuhusu falsafa zake, blogu, dini, siasa na mambo yake binafsi. Karibu kujua zaidi kuhusu mwanablogu huyu anayeblogu kutokea kanda ya ziwa.

________________________________________

Ndugu Kamala, nashukuru kwa kukubali kutumia muda wako ili tuweze kujadiliana masuala mawili matatu. Labda tuanze na falsafa yako binafsi. Unaamini nini katika maisha ambacho ndicho kinachobeba utambulisho wako kama Kamala?

Naamini katika utu, ubinadamu, upendo na umoja. Napenda kuelewa vitu na kudadisi na ndio maana natumia majina ya kihaya tu ninayoelewa maana yake na kwa nini yawepo… napenda kuacha maisha yaende na kufurahi muda wote

Falsafa nzuri. Umetoa mfano wa majina ya kihaya kwa dhana ya udadisi. Nini tafsiri ya majina yako mwenyewe? nakumbuka kuna siku ulisema mahali, ila pengine wapo wasomaji hawapata maana hiyo kule….

Kamala maana yake ni msuluhishaji, anayeyamaliza. Lutatinisibwa ni jasiri asiyetishika, jina hili limeongezwa madoido kadhaa ambayo hata hivyo siyo ya msingi saaana ila kama ulivyo utamaduni wa wahaya hupenda kujisifia na kujikweza. Lutabasibwa ni jasiri mwenye nguvu asiyewezekanika kumbuka majina mengi ya wahaya ni ya kibabe.

Bila shaka maana yake, huwezekaniki na ni jasiri. Tuje moja kwa moja katika suala la blogu zetu. Unasoma blogu ngapi kwa siku/wiki?

Kwa kweli sina idadi kamili…nasoma blog nyingi kufuatana na muda au ufikiwaji. Kwa hiyo najitahidi kusoma nyingi sana niwezavyo kwani napenda kupitia, ila napenda blogu zenye kufikirisha zaidi na zile za mambo ya kiroho na utambuzi

Kwa faida ya wanablogu, unadhani tunawezaje kujikita katika kufikirisha zaidi katika hali ambayo utamaduni wa kufikiri haujawa sehemu ya jamii yetu (yaani tunapenda kusoma habari nyepesi nyepesi zaidi)?

Ni kwa kutokuwa na upande na kuwa na maoni yetu. Kusimamia tunayoyaamini bila kufungwa na upande wowote…kuwa watu wa kijifunza kwa kusikiliza sana na kupenda kujifunza kutokana na mazingira; kusikiliza maoni na mitizamo ya wengine…kujisomea na kuwa na tabia ya kudadisi na kuhoji. ni lazima kuwa wabunifu. Tunahitaji kuwa watu wa kusimamia ukweli wa fikara zetu hata kama ni mchungu kwa wengine au kwetu pia.

Mara nyingine umekuwa ukipotea potea kwenye kijiwe chako pale. Je, ni makusudi?

Sio makusudi. Ni kwa sababu ya safari yaani kuwa mbali na mtandao lakini na wingi wa shughuli za kila siku…huwa nasikitika kwahilo.

Tumeona sasa wanablogu wameanza kukutana. Juzi hapa wapo wenzetu watano walifanikiwa katika hilo. Je, kuna mwanablogu yeyote umewahi kukutana naye uso kwa uso tangu umeanza kublogu? Ilikuwa wapi?

Nimekutana na wanablogu kadhaa kwa nyakati tofauti kama vile Kaluse, Dalali, Tandasi, Mjengwa wote jijini Dar Es Salaam, lakini nimekutana na Chacha Wambura, Strictly Gospel mjini Musoma kwa wakati mmoja mwezi April 2010. Nafanya juhudi za kuwasiliana na wengine na ndio maana niwapo katika mji wowote huwa najitangaza ili kama wapo tutafutane na napanga kufanya juhudi zaidi za makusudi...nafikiria pia ni jinsi gani twaweza kukutana soote kwa pamoja. Ni ndoto ambayo itatimia tu siku moja.

Hapa akiwa na mwana wa mwanablogu mwenzetu | Picha kwa hisani ya Kamala

Safi sana. Hongera kwa kukutana na wanablogu wengi kiasi hicho na bila shaka ndoto yako ya wanablogu wote kukutana i mbioni kutimia. Sasa kwa idadi ya blogu za Kiswahili tulizonazo mpaka sasa, unadhani tumepiga hatua yoyote? Kwa kiwango gani?

Hatua tuliyopiga ni uhuru wa mwandishi kutoa habari aliyonayo. Kwa hiyo kila mwenye blogu atakacho kutoa hukitoa bila urasimu wowote na hivyo uhuru wa maoni au habari upo japo kiwango bado kinakutana na ukosefu wa internet kwa wa-Tanzania walio wengi ila angalau taarifa zinaandikwa na historia zinarekodiwa.

Je, unadhani blogu zetu zina upungufu wowote ule? Kwa maoni yako, tunawezaje kuboresha zaidi blogu zetu.

Tunahitaji kuamini katika uhuru zaidi wa kuwa huru bila kuegemea upande, tusitoe kibubusa (dogma) bali tuwe huru na kuvutia wasomaji huru ili kuleta dhana ya uhuru wa maoni. Tujisikie kuwa na deni kwa wasomaji wetu na hivyo tuache kupotea kwenye blogu zetu, tujitahidi kuwepo kwani wasomaji wanatutegemea.

Tuje kwenye blogu yako mwenyewe, nini hasa falsafa kubwa/kipaumbele cha blogu yako?

Ni kujitambua, kuleta mawazo huru, kujiuliza maswali magumu na kuleta mfumo mpya wakufikiri na sio kuacha watu wachache watusaidie kufikiri.

Kuhusu mfumo huo mpya wa kufikiri unaoungolea, wapi pa kuanzia?

Kujitambua, kujibainisha, kujua nafasi yetu na kutokuwaachia watu wengine watusaide kufikiri. kudadisi na kuhoji kila jambo. Kuwa na mada zenye kufikirisha zenye kuleta mitizamo mipya na zinazochokonoa fikra zaidi kwenye blogu zetu. Ni lazima tutizame mambo katika uhalisia wake. Tahajudi yaweza kusaidia katika hili.

Una maoni gani kwa anonymous na dhana ya uhuru wao maoni? Kuna watu wanakuwa na mashaka na umuhimu wao katika blogu; wanasema kwa nini mtu mwenye mawazo yanayojenga akimbilie kujificha kwanza ndio aseme? Una maoni gani na hili...

Anony!! kuna wakati wanaonekana kuchanganya au kakera na hata kushangaza labda, Lakini unaposema maoni yanayojenga, unamaanisha nini?? nani mwenye mamlaka ya kujua kuwa maoni fulani yanajenga??mtoa maoni (akiwemo anony) au msoma maoni (mwenye blogu)?? Lakini je, wewe hujawahi kuwa anony?? Naamini katika uhuru wa maoni na hivyo ni vigumu sana kwangu kumsemea mtu. Kwa hiyo ma-anony pia wa uhuru wao na kuna umuhimu wa kuwa anony wakati mwingine. Bila shaka ma-anony wanajisikia huru wakiongea yale wayaongeayo.

Sawa sawa. Nadhani ujumbe umefika. Je, ulianzaanzaje kublogu?

Niliona blogu za kiswahili nikiwa mwanafuzi wa computer science (sayansi ya tarakilishi) mwaka 2006 nikaamua kujifunza kutengenza blogu na ndo nikaanza kublogu.

Oh, kumbe kitaaluma wewe ni mtaalamu wa computer. Hongera sana. Unawasaidiaje wanablogu wasio na taaluma yako katika kuboresha nyenzo za blogu zao?

Kuwasaidia wengine??? naomba nisijisemee ili kuzuia changamoto za kihaiba (ego) kuingilia nafasi yangu ila kumbuka kuwa msomi wa computer sio kigezo pekee au muhimu cha kujua kublogu, kutengeneza blogu na kuziendesha kwani hata ukiangalia blogu yangu utaona mapungufu kibao, niko bize. Lakini kuna wanablogu wengi ambao nimesaidiana nao katika kuingia kwenye tasnia hii, naomba nisiwataje

Mara nyingi umezungumzia mitazamo mibovu unayoiona katika jamii yetu. Unadhani ni hasa chanzo cha mitazamo hiyo?

Chanzo ni kibubusa, yaani kuacha watu watusaidie kufikiri, kutokujitambua na kutotafuta mitizamo mipya

Una mtazamo gani kuhusu dini na jamii?

Dini na jamii ziweze kufanya yale zinazoyafundisha lakini ziwe dini za ukweli na sio dini za kugombanisha watu wala kuwatenga…ziwe dini za kuunganisha binadamu si za kuleta vurugu.Ila naona kama dini zetu tulizonazo ni za kuepuka kama tunataka kwenda mbele. Natamani watu waone tofauti iliyopo kati ya dini na waanzilishi wake. Pia kati ya dini na vitabu vya dini hizo (misaafu)… pia kati ya vitabu hivyo na waanzilisha wa dini hizo, waanzilishi wadini na Nguvu Kuu (Mungu?). Tunahitaji uhuru katika dini, uhuru wa maoni na mitizamo na si kikwara ya kukufuru nk au kwenda motoni. Dini zisiegemee kutoza fedha tu bali kuleta mabadiliko.

Je, u muumini wa dini yoyote kati ya hizi maarufu zilizopo?

Dini zipi zilizopo?? Inawezekana kuna dini usiyoijua. Ila nilipokuwa Dar nilikuwa nikienda kanisani na kuimba kwaya…ila nilipohamia mikoani naona kama maji yako shingoni. Lakini mimi naamini katika dini ya upendo na heshima kwa kila kiumbe hiyo ndiyo universal religion ninayoiamini. Hata hivyo, ni lazima tujue au tukumbuke kuwa dini zoote huongelea kitu kile kile kwa lugha tofauti, mazingira tofauti na tamaduni kutokana na uanzilishi wake. Ukiunganisha mafundisho ya dini hizi zoote, utapata universal religion ambayo ndiyo ninayoiamini.

Una maoni yoyote kwa vijana wa kizazi cha leo katika Tanzania?

Vijana ni lazima wajitambue, watafute utume wao na kuutumikia, ni lazima wajue ya kuwa wapo hapa (kwenye miili) kwa lengo fulani na ni lazima walitimize lengo hilo. Ni lazima washike mienendo yao mipya. Vijana wanapaswa kujua ya kuwa jamii yote inawategemea yaani watoto na wazee. Ni lazima waache kutumiwa na ni lazima watambue nafasi zao katika jamii…vijana wanapaswa kujua ya kuwa ujana ni wakati muhimu sana kwamba kila ugunduzi au ukombozi huletwa na vijana. Ni lazima wafanye kazi kwa bidii lakini ni lazima wajue nafasi zao. Lakini wajue kuwa ujana unapita na wengi wanatamani kurudia ujana kwa hiyo wauishi ujana wao wasijetamani kuurudia pale utakapokuwa umepita.

Ukizungumza kwa mifano binafsi: una utume gani hasa ambao wewe binafsi unautumikia? Unatumiaje ujana wako Ndugu Kamala…

Duhu! kujisemea ni tatizo ila ninaelimishana na vijana katika mambo mbali mbali ya kiutambuzi, ujasiriamali, siasa na yale ya kijamii. Ninapeana ushauri mbali mbali na kujifunza mengi kutokana na vijana wenyewe.

Mwisho tumalizie kwa maisha yako binafsi. Unajishughulisha na nini Kanda ya ziwa? Vipi mwamko wa blogu huko?

Kanda ya ziwa naishi, nablogu, nalima, naandika, natafiti, nahamasisha, ni fundi, ni kiongozi wa familia, mwanaharakati, ni mwanamazingira, mshauri, mwanautambuzi nk nk. Mwamko wa blogu sijui ila juhudi zahitajika kuuamsha.
Bila shaka utakuwa wa kwanza kumsha ari hiyo kwa kipindi utakachokuwa huko. Hakuna mwanablogu yoyote uliyeonana naye ukiwa huko?
Nimeonana na kuwasiliana na mmoja wao na wengine. Ni kweli najaribu kuamsha ari lakini bado ni changamoto iliyoko mbele yangu...

Pichani Kamala katika pozi |Picha kwa hisani yake mwenyewe

Una kipi ambacho ungependa kuwaambia wasomaji wako ambacho unaamini hawakijui kabisa kuhusu wewe?

Labda ni migogoro kati yangu na familia yangu (niliyotokea). Kwamba pamoja na utambuzi niko mbali na wanafamilia woote, sielewani nao. Ni familia ya kilokole lakini ndugu na ndugu hawaongei au mzazi na mwana pia hawaongei.

Pole sana kwa hayo. Je, umejaribuje kuitumia elimu ya utambuzi kuleta mabadiliko kwa wanandugu hao?

Ki utambuzi kuna watu tu. Mambo ya ndugu, rafiki jamaa nk, ni vibandiko vya ziada. Lakini pia ninao ndugu wengi sana ukiwemo wewe na wengine. Kwa hiyo, hali hii kwangu ni furaha, ni faraja na nafurahia…maisha yanaendea ni changamoto nzuri za kufanya maisha yawe na maana zaidi

Nakushukuru sana kwa mazungumzo haya. Bila shaka yamewapa fursa wanablogu kupata mengi zaidi kuhusu wewe. Asante sana Ndugu Kamala.

Asante pia kwa kuniuliza maswali haya, naamini hii ni sehemu ya mafanikio ya blogu yangu. Nashukuru sana.

Asante sana kaka.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>
Tutakuwa tukiwaletea majadiliano na mwanablogu mmoja wapo kila inapowezekana. Anayefuata anaweza kuwa wewe!

Mazungumzo na Kamala Luta

2010-07-12T03:32:00.000-07:00

Siku chache zilizopita nilipata bahati ya kufanya mazungumzo mafupi na Bw. Kamala Luta, mwanablogu machachari ambaye si mara moja amewahi kuibua mijadala mizito kupitia maoni yake huru ama makala kwenye blogu yake.

Kaa mkao wa kula. Nitayachapisha mazungumzo yake mapema sana namalizia kuweka koma, nukta na funga semi.

Msaada wa msamiati...

2010-07-04T23:48:00.000-07:00

Baada ya kimya cha ukumbi huu kwa muda mrefu na mwendo wa 'kuibuka na kuzama' kwa sababu zilizokuwa nje ya uwezo wangu, sasa nimerejea rasmi. Tutaendelea kujadili, kuhoji, kuelimishana na hata kupotoshana inapotulazimu. Kumbuka huwezi kuelimika pasipo kupotosha mtazamo ulionao.

Sasa nitangulie kuwaomba misamiati ya maneno haya kwa kiswahili fasaha:

ethics, ethos, morality na morals. Nayafahamu maneno haya vizuri lakini sina maneno husika kwa kiswahili fasaha. Sipendi ule mtindo wa kutumia sentensi nzima kuelezea neno moja. Naomba mnisaidie kuongeza msamiati. Nitafurahi kupata majibu hayo hata kwa barua pepe kwa watakaopenda kutumia njia hiyo.

Natanguliza shukrani za dhati!

Vitabu Uarabuni

2010-06-04T11:04:00.000-07:00

Saa nyingine si vibaya kupitia maeneo haya. Ingawa kuna gharama zake.

/>

Kwa tusiopenda kazi, ikawa rahisi sana kuona kitabu cha aina hii:

Lakini pia si vibaya saa nyingine kujua imani za watu zinavyosemwa na wasio ndani:

Hata hivyo, hiyo ikatosha kuwa ni zawadi ya Uarabuni.

Mhe. Zitto ni mwanablogu

2010-05-27T11:37:00.000-07:00

Pamoja na kutumia nyenzo za uandishi wa kiraia kama twitter, facebook na majamvi ya kijamii kama Jamiiforums nk, Mhe. Zitto Kabwe ni mwanablogu. Na blogu yake imesheheni elimu na maarifa ambayo tunayahitaji kwenye majikwaa haya ya kiraia.

Ameitambulisha blogu yake siku chache zilizopita (tarehe 25 Mei) kwa maneno machache yafuatayo:

"Ndugu msomaji, nimekuwa na blogu hapo kabla lakini sikuweza kuifanyi kazi kama invyostahili. Nimeamua kuanzisha blogu hii mpya ili liwe jukwaa la kujadiliana jinsi ya kuimarisha demokrasia nchini kwetu Tanzania, Afrika Mashariki na Afrika kwa ujumla. Karibu kwa maoni, ushauri na hata makatazo!"

Bonyeza hapa kumsoma, halafu uone namna mwanasiasa huyu kijana alivyotofauti na wanasiasa wazee wasiojua kingine zaidi ya redio na magazeti ya kila wiki. Hawajui kwamba zama hizo zilishapita na hazitarudi tena.

Karibu sana Mhe. Zitto.

Ni usalama wa Taifa au ni ubaguzi wa rangi?

2010-05-26T08:06:00.000-07:00

Tuko ndani ya uwanja wa ndege wa Sao Paulo, Brazil. Ni usiku, tunangoja usafiri wa kwenda Dubai, kama lisaa limoja lijalo. Nimekamata kitabu changu nasoma. Ni kitabu cha rafiki yangu kanigawia nionje yaliyomo. Yeye naye kakaa zake kimya anasoma kitabu changu pia. Saa nyingine tunafunika vitabu, tunazungumza mawili matatu, tunaendelea kupekua pekua. Ni katika kuongoja tu usafiri.

Hapo ni Faizul, Deo, Bijoy and mimi, Sao Paulo

Mara wanatufuata watu wawili waliovaa kiraia.
Mmoja kajazia, kajichora tatuu mkononi, kavaa viatu vinavyompyaya. Mtu wa mazoezi. Mwingine mdogo dogo tu, ila shida yake hasemi kiingereza. Kwa hiyo ni "mpole fulani hivi".

Baunsa anatuonesha kitambulisho chake. Ni askari wa Kibrazil.
"Ninaomba kuona hati yako ya kusafiria tafadhali?"askari bonge ananiambia, mwenzie akimsaidia kwa macho. Nilisita kidogo, nikijiuliza inakuwaje aje kwangu wakati nilikuwa na wasafiri wengine. Ndicho nilichomwuliza. Baada ya kudai kuwa anafanya hivyo akilinda taifa lake, sikuona sababu ya kubishana. Najua dunia inatishwa siku hizi. Ugaidi, madawa ya kulevya na mambo kama hayo. Kwa hiyo nikawapatia hati yangu bila tabu.
Baada ya kuipekua, mmoja wao (aliyeonekana kujua jua kimombo, yule bonge) akaniuliza maswali kadhaa ambayo bila shaka lengo lake likiwa ni kujua nimekuwa Brazil kwa muda gani, kwa sababu gani, naondoka saa ngapi na bla blaa. Tuliwapatia ushirikiano wa kutosha. Basi wakanirudishia hati yangu na kuondoka.

Sie tukaendelea na hamsini zetu, kwa kujadili tukio hili. Mjadala wenyewe ukiwa ni iwapo tendo hili linazo chembe za ubaguzi wa rangi ndani yake.

Baada ya kama dakika kumi hivi, wale jamaa wakarudi tena tulikokuwa tumekaa, safari hii wakitokea kwenye sehemu ya ukaguzi (getini) ambako tungekaguliwa kama lisaa limoja lijalo.
"Mista, una mzigo wowote unaosafiri nao?" Jamaa niliyekuwa naye, akawaondolea uvivu. "Mbona mmerudi tena kama watu wenye mashaka na sisi? Tuambieni sababu…hali hii inaweza kutufanya tushindwe kukaa vizuri na abiria wenzetu…"

Jamaa wakadai wamekuwa wakitusoma na kwamba tunaonekana kupanga kitu wasichokijua. Na kwamba walipokuja tuliwatazama kwa macho yasiyoeleweka.

"Mnatufanyia hivi kwa sababu ya rangi zetu?" akahoji mwuungana mwenzangu huku akiweka kitabu kwenye kiti pembeni.
"Hapana. Ninafanya hivi kulinda nchi yangu" kakasirika kidogo, makunyanzi yanaonekana usoni mwake. Du kajazia, anatisha.
"Sasa kama ni kulinda nchi yako, kwa nini mmetufuata sisi moja kwa moja tena mara mbili na sio hawa wenzetu…nieleze?" Swahiba wangu kapandwa na hasira na yeye.
"…ninachofanya ni kazi yangu...kuilinda nchi yangu"
"Hebu twende huku…" amri yenye mfano wa ombi.

Haya. Mguu kwa mguu wa mkaguzi.
Wakaongea kilugha chao huku kompyuta ikisumbuliwa, kilugha tena, hati yangu inaendelea kutazamwa na wale jamaa "wanaolinda nchi yao". Yule dada anawajibu kilugha, sielewi, ila ni kama anawahihishia kwamba "huyu dogo ni dakika chache anaondoka zake"
"Nashukuru, hakuna tabu tena." askari akadai huku akinirudishia hati yangu.
"Tafadhali naomba kujua shida ni nini hasa?" nauliza nikiwa na hasira. Unajua saa nyingine si vizuri kuzungumza ukiwa na ghadhabu kama niliyokuwa nayo.
"Yameisha Mista…tafadhali endelea na shughuli zako"
Sioneshi kuridhika na majibu yake. Narudia swali lile lile. Shida hasa ilikuwa nini?
"Tulikuwa na wasiwasi na jina lako. Tulidhani ni la kike…na wewe mwenyewe ni mwanaume, kwa hiyo hatuk…." akajibu askari aliyejazia.

Basi bwana. Nikaona ya nini kubashana na watu bwana. Mie hapa naondoka saa moja ijayo nawaachia nchi yao.

Moyoni nikiwaza: Hivi huu ni usalama wa Taifa au ni ubaguzi wa rangi? Ni rangi ya ngozi yangu ndiyo inayoleta mashaka? Au ni "taratibu zetu za kulinda watu wetu"?

Hata hivyo, hiyo haikufanya nihitimishe hoja ya ubaguzi wa rangi. Labda wewe msomaji utanisaidia kulijua hili kama umewahi kuishi Brazil na hasa hasa Sao Paulo. Hii ndiyo Brazil.

Blogu zakutanisha wanablogu...!

2010-05-20T05:14:00.001-07:00

(picha mali ya Mtanga wa Mwananchi mimi)

Habari za kukutana kwa wenzetu watano nilizipokea kwa furaha kubwa. Hii kwa hakika ni hatua kubwa na ya kupigiwa mfano. Bila shaka, kama wanavyofikiri wanablogu wengine, huu utakuwa mwanzo mzuri kwa wengine wetu tukukutana mmoja mmoja na hatimaye wote kwa wakati mmoja kama walivyofanya wenzetu hawa.

Hongereni sana Mwananchi mimi, Hadubini, Mtambuzi, Lundunyasa na Chacha Wambura kwa kutuonyesha njia.

Wapo watu wanadhani matumizi ya majina bandia yanawasaidia. Niliona mjadala fulani kwenye mtandao wa Jamii forums ambao kwa kweli ni vigumu wanachama wake kukutana kama walivyofanya wenzetu. Bonyeza hapa uone na utafakari.

Tuachane na hao wasitaka kufahamika. Turudi kwa wenzetu waliweza kuutumia mtandao mpaka wakaweza kukutana siku ile. Hivi ndivyo Ndugu Fadhy anavyosimulia tukio hili:

"Muda huu hapa hoteli ya Movenpick jijini Dar es Salaam. Tunamshukuru sana Mungu kwani leo tumeweza kukutana tena bloggers kama unavyotuona pichani. Kutoka kushoto ni Fadhy Mtanga (kutoka Dar), Shaban Kaluse (kutoka Dar), Chacha o'Wambura (Kutoka Musoma)na Emertus Chibuga (kutoka Kigali Rwanda). Tumekuwa na wakati mzuri sana pamoja. Tumeweza kuwa pamoja na Simon Kitururu kwa simu kutokea Nairobi Kenya na Yasinta Ngonyani akiwa Sweden. Na tunamtarajia Markus Mpangala si punde.huu ni mwanzo mzuri wa ushirikiano wa bloggers.

Tunaamini tunaweza kupiga hatua nyingine zaidi ya hii kwa kukuza ushirikiano miongoni mwetu na ushiriki wetu katika mitandao hii ya jamii.

Udugu una mwanzo wa aina kadha wa kadha. Kublog kumejenga udugu.

Tunasema hii ni lifetime experience ambayo inaleta raha moyoni. Hebu fikiria raha uipatayo kukutana na mtu uliyekuwa ukiwasiliana naye kwa njia ya mtandao. Unawehuka kwa furaha isiyo kifani..."

Naye Ndugu Shabani Kaluse akatupa muhutasari wa yaliyozungumzwa:

" Naweza kusema kuwa wiki iliyopita imeacha kumbukumbu kichwani mwangu kutokana na tukio muhimu la kukutana na wanablog wenzangu pale katika Hoteli ya Movenpick.

Ni siku ambayo nilikutana na Chacha o’Wambura Ng’wanambiti na kaka Fadhy Mtanga na Kaka Chib ambapo tulibadilishana uzoefu juu ya Blog zetu hizi.

Mazungumzo yetu yalilenga zaidi katika kupanua wigo wa kublog na kuingia katika utunzi wa vitabu vya maarifa na riwaya. Lengo ni kupanua wigo wa yale tunayoandika ili yawafikie wananchi wengi wasioweza kupata habari za mtandaoni kutokana na ufinyu wa mtandao kutowafikia wananchi wengi vijijini na uelewa mdogo juu ya tasnia hii ya mtandao

Pia tuliazimia kujenga mkakati wa kuwalinda wanablog wa kike ili wasije wakatoweka katika tasnia hii ya blog na pia kuwashawishi wanawake wengi zaidi kujitokeza na kuanza kublog na kuzungumzia matatizo yao na yale yanayoikabili jamii kwa ujumla.

Nisingependa kuzungumza mengi juu ya kukutana kwetu kwani Chacha na Fadhy wameshazungumzia maazimio tuliyofikia katika kikao chetu hicho..."

Kisha mkutano wao uliendelea mpaka nyumbani:

"...Lakini cha kufurahisha zaidi ni pale Fadhy aliponitembelea nyumbani kwangu maeneo ya Tabata na kupata wasaa wa kukutana na familia yangu.

Tulizungumza na Fadhy hadi saa mbili za usiku..."

Unasemaji ndugu msomaji. Blogu ni viwanja vya kutukanana na kukashifiana kama wanavyofikiri wengine au ni namna tu tunavyoweza kuzitumia?

Ya Santiago na nguvu za Kiraia

2010-05-11T11:58:00.000-07:00

Mkutano uliokusanya wanablogu, wanahabari, wanaharakati na wanateknolojia watokao katika nchi mbalimbali umemalizika.

Siku mbili za mwanzo zilihudhuriwa na watu wa kada mbalimbali kutoka hapa Chile na sehemu nyinginezo ikiwa ni pamoja na Kampuni za google, Yahoo, You tube na wengineo.

Kilichokuwa muhimu sana katika siku hizo mbili za mwanzo, ni kutizama mifano ya namna uandishi wa kiraia (mablogu, twita, facebook, simu nk) ulivyoweza kushika kasi katika nchi mbalimbali zinazoendelea.

Unaweza kusoma muhtasari hapa kuona namna blogu zinavyoleta mageuzi nchini Madagaska kupitia jumuiya ya wanablogu iitwayo Foko.

Nilizungumza na Lova Rakotomalala juzi na nilishangazwa na jinsi jamaa wanavyoweza kufanya mambo makubwa katika mazingira magumu yanayofanana na yetu. Madagaska wamekuwa mfano mzuri wa nguvu ya uandishi wa kiraia.

Siku zile mbili za mkutano zilitupa ushahidi wa wazi wazi wa namna uandishi wa kiraia unavyopamba moto katika nchi zinazoendelea. Bofya hapa uone mifano michache ya mageuzi yaliyoletwa na sauti za kiraia katika nchi mbalimbali. Kisha ujehapa uone Bi. Anne Nelson anavyopima nguvu hiyo ya kiraia.

Je, blogu zimeleta mabadiliko gani katika jamii yetu ya Kitanzania? Je, tumeweeza kugeuka kuwa chanzo muhimu cha habari, maarifa na weledi kwa raia wenzetu? Je, tunapiga hatua mbele au tunarudi nyuma?

Mkutano wa wanablogu Santiago

2010-05-07T17:18:00.000-07:00

Nimepata fursa ya kukuhudhuria mkutano wa wanablogu wa jumuiya ya Global Voices unaofanyika kwenye Ukumbi wa Maktaba ya Taifa, Santiago Chile.

Moja ya vivutio vya mkutano huo ni kukutana na mwanablogu wa kitanzania aishiye Australia Bw. Joe Nambiza Tungaraza na Njeri Wangari mwanablogu wa mashairi wa Kenya.

Ubabe wa dini wa kuhodhi maarifa isiyonayo

2010-04-20T11:32:00.000-07:00

Dini kama msamiati, unaeleweka. Lakini tafsiri rasmi naweza kusema ni vigumu kuipata maana inategemeana mara nyingi na matakwa, maoni, makusudi ya huyo anayetafuta maana.

Wapo wanaotafsiri dini kwa kuhusisha na dhana ya Mungu kama msingi mkuu wa dini. Wengine wanatafsiri dini kwa kuihusisha na masuala ya ‘kiroho’ yaani spirituality, hisia na imani. Wengine wanaposikia dini mawazo yao yanakimbilia kwenye ‘vyama vya ushabiki wa kiroho’ yaani makanisa, misikiti, mahekalu na vitu kama hivyo.

Inachekesha kwamba neno tunalolitumia mara zote, eti linatusumbua kulitafsiri. Sababu ni kwamba tafsiri sahihi yapaswa kuwa ile itakayotuwezesha kuzikusanya ‘dini’ mbalimbali kwa pamoja. Mkusanyiko huu hauwezi kufanywa kwa matumizi ya tafsiri ya dini fulani tu.

Kwa maana hiyo, tunaweza kuzikusanya dini zote kwa kusema kwamba ni jumla ya imani zinazohusiana na vile tusivyoviona kwa macho, zinazojaribu kuleta majibu juu ya mikanganyiko ya maisha ili kuleta namna fulani ya matumaini ama ridhiko la mwanadamu. Kwa hiyo kwa kusema hivyo dini ni namna mwanadamu anavyo anavyojishughulisha na mahitaji yake yasiyoonekana.

Ieleweke kwamba mifumo rasmi ya imani (hapa namaanisha beliefs) yenye lengo la kumfanya mwanadamu aabudu, atukuze ama ajitoe kwa kile kinachoonekana kuwa chenye nguvu na uwezo usiopimika, ni kipengele tu cha dini na kamwe si maana ya moja kwa moja ya dini.

Ni kweli kwamba dini mara nyingi imeeleweka kama aina fulani ya taasisi, labda kwa sababu dini nyingi zimejikuza kuwa taasisi, lakini si kweli kwamba dini ni taasisi. Wala si kweli kwamba unapozungumzia dini basi moja kwa moja unazungumzia uhusiano wa mtu na Mungu. Maana hii hailipi kwa mikhutadha fulani fulani nitakayoibainisha huko mbele ya safari.

Dini kuu za dunia hii, ambazo nyingi zimejitengeneza kuwa taasisi kubwa kubwa, zimekuwa kinyume kabisa na sayansi. Ugomvi huu kati ya dini na sayansi umekuwepo tangu siku nyingi na kwa kweli ni wa kijinga. Baadaye nitajaribu kuurejea ugomvi wa suala la asili ya uhai na viumbe ambapo hapo pia tutaona namna ugomvi huu unavyoendekezwa kwa sababu za kimaslahi zaidi.

Hebu kwa sasa nikupe mifano midogo midogo.

William Harvey aligundua uwepo kwa moyo katika mwili wa binadamu baada ya utafiti wa muda mrefu. Kabla yake, dunia haikuwa na habari kama kuna kitu kinachofanana na moyo kinachosukuma damu ili kusambaza hewa ya oksijeni.

Harvey akaandika kitabu kuonyesha dunia maajabu ambayo hapo awali yalikuwa ndoto. Cha kusikitisha, sijui ni ulevi wa kuhodhi maarifa ama ni nini, viongozi wa dini moja kuu duniani, aliagiza Harvey atundikwe msalabani pamoja na kitabu chake kifuani mwake! Harvey akadhalilishwa akisemekana kuleta upotofu ulio kinyume na "imani". Akauawa kwa amri ya dini ili na maarifa yake yaoze nae kaburini.

Leo hii kila mwanadamu mwenye akili timamu hawezi kupuuza alichokifanya Harvey. Maarifa yaiyomgharimu heshima na maisha yake, leo ndiyo ufahamu rasmi wa kila mwenye "dini".

Msomaji atakumbuka kilichompata Galileo. Kwa kutumia periskopu alijionea duniara ya dunia. Alichokiona kilikuwa tofauti na kilichokuwa kinaonwa na ulimwengu wote unaobaki. Galileo aliuawa kwa kudaiwa kuleta maarifa yaliyo kinyume na neno la Mungu. Kosa lake lilikuwa kuona kile ambacho dunia haikioni.

Mifano ni mingi sana. Yote ikionyesha namna woga wa kijinga wa dini ulivyokuwa unaisababishia kiwewe cha kupambana na maarifa ambayo kimsingi hayakuwa na athari yoyote na maudhui ya kidini.

Labda msomaji anaweza kujisemea "lakini hizo zilikuwa ni enzi zile bwana." Jibu langu ni hapana. Dini haijawahi kubadilisha staili ya woga wake. Ilivyokuwa miaka hiyo ndivyo ilivyo leo hii. Kwa mfano hivi sasa kuna suala la kondomu ambalo ni uthibitisho wa imani zilisizo na matendo. Dini kuu ulimwenguni (ambazo angalau zinathubutu kusema misimamo yao hadharani) zinakataza "mashabiki wake" kutumia kondomu, iwe kujikinga na magonjwa ya zinaa wala kwa shughuli nyingine yoyote ikiwa ni pamoja na kupanga uzazi.

Msimamo huu ni wa ajabu kwa sababu, kisayansi kondomu imethibitika kunusuru kwa maisha ya mzinzi kwa asilimia fulani. Ni kweli si asilimia mia moja, lakini angalau imethibitika kusaidia kwa asilimia fulani zinazozidi hamsini. Maana yake, angalau inapunguza tatizo kwa kiasi fulani miongoni mwa waasherati.

Hoja inayotumiwa na dini ni kwamba eti kondomu haisaidiii kumlinda mtumiaji kwa asilimia mia! Watu hawa wanasahau kwamba hata unapokula huwezi kuwa na uhakika wa kushiba kwa asilimia mia moja. Watu hawa wanaona bora kufanya ngono zembe uwe na uhakika wa kuambukizwa kuliko kukingwa kwa asilimia kadhaa! Yaani kwao, bora mzinzi afe kuliko kuokolewa japo kwa vijiasilimia hivyo. Hii haiwezi kuwa akili ya kawaida kwa mtu anayeamini katika kutunza uhai wa binadamu mwenzie.

Watu hawa wanasema, ukisema tumia kondomu maana yake, unahimiza ngono. Haya tukubali hata kama ni hoja iliyo upenuni mwa upuuzi. Lakini ajabu ni kwamba watu hawa hawa hata kwenye ndoa ambapo wenzi wanataka kupanga uzazi, eti kondomu ni marufuku! Yaani kuzuia muunganiko wa yai la mama na mbegu za baba ni kitu kisichokubalika? Kuamua idadi ya watoto unaotaka kuwa nao ni dhambi? Kwa aya ipi? Eti enendeni mkaijaze dunia! Kuijaza dunia maana yake mayai yote ya mama ni lazima yarutubishwe kuwa mtoto? Mayai yaidi ya 400?

Kama mkristo anaweza kumwaga mbegu zake nje ili zisirutubishe yai la mama, kwa nini basi asizimwagie tu kwenye kondomu (kitu kile kile)? Hapo utaambiwa dhambi!

Hizi ni juhudi za wazi za dini kujifanya inahodhi maarifa yote na mwishowe huishiaga na machozi. Hakuna ulazima wowote wa dini kutaka saa zote kupambana na sayansi, mpambano ambao mara zote huishia kwa sayansi kuja kukubalika baadae.

Kwamba sayansi ambayo ni maarifa yanayotokana na bashiri za kimantiki zinazoibua ushahidi wa kuthibisha bashiri hizo, haiwezi kuwa na ugomvi wa kudumu na dini ambayo tafsiri yake ndiyo tuliyoanza nayo hapo juu. Tafadhali irejee, unipe maoni yako.

Itaendelea…

Mjadala wa dini na sayansi unaendelea...

2010-04-16T05:01:00.000-07:00

Najaribu kupangilia mambo yangu niweze kujadili masuala ya dini wakati wowote kuanzia sasa. Wadau wa masuala haya ninawakaribisha nyote.

Jana nilianza kwa kujiuliza swali kuu: Je, ni dini inaiogopa sayansi ama sayansi ndiyo inayoiogopa dini?

Mdau wa mjadala huo, Profesa Matondo alikuwa na mchango huu wa kusisimua:

'

Hili ni suala zito ambalo limehangaisha mafilosofa kwa muda mrefu sana. Kuna mambo ambayo sayansi haijaweza kuyaeleza. Dini kwa upande wake, kwa vile haihitaji vithibitisho kama vile sayansi, inaweza kujibu kila kitu kwa mwenye imani.

Kuna mzozo mkubwa sana unaendelea hapa Marekani kuhusu ufundishaji wa nadharia ya Evolution ya Charles Darwin. Walokole wa hapa Marekani wanataka ama ifutiliwe mbali kufundishwa mashuleni au uumbaji (creationism) wa Mungu pia nao ufundishwe kama nadharia mbadala (alternative theory). Wanasayansi wanabisha kwamba uumbaji hauwezi kuthibitishwa kisayansi kama kweli ulitokea na kwa hivyo hauwezi kufundishwa mashuleni. Sijui ni nani atashinda.

Vituo vya televisheni vya History na Discovery Channel hapa Marekani huwa vinarusha vipindi vya kina sana kuhusu baadhi ya mambo yanayojadiliwa katika dini. Wao wanadai kwa mfano kwamba miujiza mingi iliyofanywa na Yesu na mingine mingi iliyomo katika Biblia inaweza kuelezeka kisayansi. Hata yale mapigo ya Musa kwa Wamisri pia si miujiza. Lakini pia wanafika mahali wanakwama na wanaishia kusema kwamba mambo mengi ni fasihi simulizi tu ambazo zilikuwa zimetapakaa katika tamaduni mbali enzi zile za kale. Kwa mfano ile hadithi ya Adamu na Eva bustanini Eden wanasema kwamba imeibwa kama ilivyo kutoka katika hadithi za kale kutoka Mesopotamia na Babiloni na kubadilishwa kidogo tu.

Kuna mkondo wa mawazo (ambao nakubaliana nao) unaodai kwamba sayansi na dini kimsingi zinakamilishana na upinzani uliopo ni wa juu juu tu unaosababishwa na wahafidhina wa pande zote mbili kuvutia upande wao. Sote tunakumbuka ukiritimba na upuuzi wa kanisa katoliki lililokuwa linajiona kama ndilo linamiliki maarifa japo baadaye ilikuja kugundulika kwamba baadhi ya mambo yake ya msingi yalikuwa ni uwongo mf. nadharia kwamba eti jua huzunguka dunia. Hata Galileo Galilei alipomkaribisha Papa achungulie kwenye teleskopu ili ajionee mwenyewe alikataa kwani hiyo ilikuwa kinyume na dogma ya wakati ule.

Kwa sasa wanasayansi wapo wanajaribu kugonganisha "particles" chini ya milima ya Uswizi wakitumia "The Large Hadron Collider" - mashine iliyowagharimu dola billioni 9. Eti wanajaribu kutafuta particle moja ya siri isiyoonekana ambayo ndiyo inaunda karibu kila kitu. Particle hii wameibatiza jina la "God's particle" Wakifanikiwa basi watakuwa wameonyesha kwa ukaribu sana hali ilivyokuwa mara tu baada ya Big Bang - ambayo kwao ndiyo tokeo mbadala la uumbaji ingawa hawasemi vitu vilivyogongana na kuripuka wakati wa Big Bang, kupoa na baadaye kuunda vitu vyote tuvionavyo na tusivyoviona vilitoka wapi...

'

Mjadala utaendelea...

Dini inaiogopa sayansi?

2010-04-15T03:02:00.000-07:00

Nilitegemea kwamba dini na sayansi vingeenda pamoja. Kwa sababu nionavyo mimi, upo uhusiano mkubwa kati ya vitu hivyo viwili. Kwanza, vyote vinahusu maisha ya watu japo kwa namna tofauti. Lakini pili si lazima viwili hivyo vitengane ili kujenga heshima yake.

Lakini ajabu, karibu mara zote tangu maendeleo ya sayansi maumbile yanaanza inaonekana wazi kuwa dini imekuwa kinyume nayo.

Je, ni hali hii ni halisi au ni hisia? Je, ni dini inaiogopa sayansi ama sayansi ndiyo inayoiogopa dini?

Nitafafanua nikirudi

Blogu mpya nyingine

2010-04-13T04:26:00.000-07:00

Sogea karibu usome blogu ya Ndugu Renatus Kiluvia. Yeye ni mwandishi wa habari na mtangazaji wa kituo cha redio cha 87.8 Ebony fm cha Iringa lakini kwa sasa yuko kwenye studio ndogo ya Dar.

Kwa mujibu wa maelezo yake mwenyewe, blog hiyo inahusu muziki na maisha katika nyanja tofauti-tofauti. Pia itahusika kuzungumzia burudani zingine kama filamu n.k.

Bonyeza hapa upate kila kitu.

Stella mwanablogu mpya

2010-04-10T05:48:00.000-07:00

Kila siku jamii ya wanablogu wa kiswahili inazidi kupanuka. Hivi sasa zipo blogu za kiswahili zaidi ya mia mbili na zinaendelea kuongezeka.

Dada yetu Stella naye kajiunga na jamii yatu. Bofya hapa kumkaribisha, kuona maudhui ya blogu yake na pia kuendelea kumsoma.

Dada stella, karibu sana.

Kutoka Maktaba: Ndesanjo unaombwa kurudi kundini

2010-04-09T08:59:00.000-07:00

Katika safari ya kupitia kilichomo kwenye maktaba yetu, niliyoisemea kidogo jana, nilimfuma mdogo wangu anayenifuata, akirejea makala za mwandishi Ndesanjo Macha. Makala hizi ni zile alizoziandika kati ya mwaka 2005 mpaka 2007 katika magazeti ya Mwananchi Jumapili.

Wakati huo mdogo wangu akiwa kidato cha tano na sita alianza kuzifuatilia kama matokeo ya mkumbo tu (pengine) lakini baadae ukawa ndio ugonjwa wake mpaka zilipotoweka ghafla zaidi ya miaka miwili iliyopita. Sasa akiwa anamaliza Chuo Kikuu mwaka 2010, makala hizo anazisoma kwa kupitia 'hifadhi' ya magazeti yale ya chumbani kwetu.

Nimeshawahi kumkuta mwaka jana akiwa na vipisi vya safu ya "Rai ya Jenerali" vyenye tarehe za mwaka 1995 mpaka 2005 vikiwa vimeungamanishwa kwa pamoja na kufanya kitu kama kitabu fulani hivi ambacho alikuwa akitembea nacho kwenye begi lake. Kwa hiyo sikushangaa kukutana na shughuli hii ya kukusanya makala za Ndesanjo hivi majuzi.

Picha hizi ni ombi maalumu kwa Ndesanjo Macha. Arudi ukumbini.

Ukiangalia makala hizo kwa haraka huwezi kukosa kubaini jambo la wazi kwamba mchango wa Ndesanjo Macha ulikuwa bayana katika harakati za ujenzi mpya wa taifa letu. Itakuwa ni vyema sana, akirudi kwenye gumzo hilo, na ikiwezekana kwenye blogu yake ya Jikomboe, ili mchango wake uendelee kuwafikia waswahili wenzake kama ilivyokuwa wakati huo.

(picha ya globalvoicesonline.org)

Najua aliko kwa sasa. Analo jukwaa kubwa zaidi. Lakini huu uwe ni wito maalumu kwa Ndesanjo Macha. Jukwaa la nyumbani nalo ni muhimu.

Amana ya ‘nguvu zangu’

2010-04-08T04:40:00.000-07:00

Hivi majuzi, nilipata fursa ya kula pasaka nyumbani kwetu, Singida. Katika niliyoyafanya, ni pamoja na kukagua ‘maktaba’ ambayo mzee wangu alitutengenezea chumbani kwetu. Ni kijishelfu kidogo ambacho alikitumia enzi hizo kutuwekea vitabu kadhaa kila mara na kutuhimiza kuvisoma. Pamoja na vitabu, humo aliweka nakala za magazeti ya Rai ile ya zamani na mengineyo. Na kweli tuliyasoma, mimi na mdogo wangu.

Namshukuru baba yangu kwa hilo. Maana nakumbuka alinifanya nianze kugharamia nakala za magazeti tangu nikiwa kijana wa darasa la sita na saba. Niliweza kubana matumizi ili kumudu kununua gazeti hilo kila wiki. Ndio ulikuwa ulevi wangu.

Pia nimshukuru kwa sababu alinijengea ari ya kuiba vitabu kila nilikopita. Ujue kila mtu hukumbuka siku zile za ‘adolesensi’ kwa jinsi yake. Wengine kwa idadi ya wasichana aliowatongoza. Wengine kwa michezo ya ‘baba na mama’. Na kadhalika. Mimi huzikumbuka zaidi kwa wizi wa vitabu.

Sikuwa na uwezo wa kumudu kununua vitabu nilivyovipenda. Kwa hiyo suluhisho pekee la wakati huo wa ‘ujanani’ lilikuwa ni ‘kuvivusha’ vitabu hivyo kutoka kwenye shelfu za umma kwenda kwenye shelfu ya chumbani kwangu. Hata sikumbuki nilikuwa nawezaje kutoka na vitabu kwenye maktaba za mkoa na shule nilikosoma. Kilikuwa ni kipaji fulani hivi cha pekee.

Vitabu vingi vinaonekana kwenye shelfu hili ni matokeo ya ‘nguvu zangu mwenyewe’ zilizolenga katika kujenga mtaji wa usomaji wa kujitegemea na wa ujamaa wa kweli. Ujamaa kwa sababu sikuacha kuwapa rafiki zangu nao wajisomee japo wengi nao walitoroka navyo mpaka leo.

Kwa hiyo nilipolitazama shelfu lile la chumbani kwetu siku chache zilizopita, nilijikuta nikiikumbuka dhambi hiyo ya 'ujizi'. Picha hii ni ishara ya kukiri kwangu.

Na juzi nikiwa nyumbani nililikabidhi shelfu hilo kwa bwana mdogo wa mwisho aliyeridhi chumba hicho na ‘amana’ zilizomo. Bila shaka hajarithi dhambi ya sisi tuolikuwa wakazi wa chumba hicho miaka ya tisini mwishoni.

Arusha: Warembo majasiri

2010-03-07T07:08:00.000-08:00

Nimewapenda akina dada hawa wanaojishughulisha na biashara halali kama hizi. Ni majasiri wasiosita kufanya shughuli kama hizi kujipatia kipato licha ya urembo wao.

Hapa niliwafuma wakimsubiri mwenzao. Then wakaendelea na shughuli zao. Pongezi kwao.

Padre Karugendo ndani ya Blogu

2010-02-20T06:03:00.000-08:00

Kama ulizoea kusubiri siku ya Jumatano kusoma mawazo ya Padre Karugendo kwenye gazeti la Raia mwema au labda Jumapili kwenye Tanzania Daima, jua enzi hizo zimepita.

Sasa utaweza kupata kila unachotaka kwa wakati wowote kupitia blogu yake. Bonyeza hapa kumkaribisha, halafu uendelee kumtembelea.

Karibu sana Padre Karugendo. Umechagua fungu jema kufungua blogu.

Tangazo la Mkutano Mkuu wa Uanahabari wa Kiraia wa Global Voices 2010

2010-02-19T06:48:00.000-08:00

Mkutano wa wanablogu wa Global Voices, utafanyika Mjini Santiago mwezi Mei tarehe 6 na 7 mwaka huu. Nimezipata habari hizo kupitia ukurasa wa kiswahili wa mradi wa Lingua Swahili.

Nimetamani kama na sisi tungekuwa tunapanga kukutana siku fulani mwaka huu! Inawezekana! Ni muhimu tuanze kufikiri kukutana uso kwa uso hata kama matanga ya ile Jumuiya yetu hajapita bado.

Upweke wa kutokublogu

2010-02-19T06:40:00.000-08:00

Baada ya kimya cha muda mrefu kwa sababu zilizokuwa nje ya uwezo wangu, namshukuru Mungu wa Israeli nimerejea tena. Sijaja na kipya. Ila nimekuja kusoma mengi ya mtandaoni. Ukweli ni kwamba mtandao ni moja ya burudani zangu muhimu sana kama ilivyo mpira kwa wenzangu fulani. Kwa wenzangu na mimi tusiopenda kujua hata matokeo ya mechi za Uefa, wapi zaidi ya kwenye blogu?

Nilikosa kusoma posti na maoni ya wanablogu. Nimekuwa kwenye kipindi cha upweke Fulani hivi nisioweza kuueleza.

Kila siku nijakosa kujiuliza: hivi Baba Mtakatifu Simon kasemaje leo? Da! Watu kama akina Mubelwa, Subira, John Mwaipopo, Yasinta, Maprofesa Mbele (bora hata ninakisoma kitabu chake kwa kukirudia na kukirudia) Matondo, akina Evarist, Kamala, Mbilinyi, Dada Vukani, Kisima, Lundu Nyasa (msee jibu lako nakuja nalo), akina Shabani Kaluse (pole na shule), wazee wa Strictly gospel (hee yale majadiliano nitayarudia mapema sana), na wengine wengi ambao nimebaki nao kichwani mwangu.

Nilikosa kusoma mawazo motomoto kwenye blogu zetu ambayo kimsingi hunifanya nitafakari, nicheke, na hata mara nyingine kuhuzunika.
Nimerudi tena kuwasoma watu wangu. Na karibuni tujadiliane.

Posti bora ya mwaka 2009

2010-01-07T00:14:00.000-08:00

Kabla sijapotea kwenye blogu (kwa siku mbili tatu nne)nitakushirikisha posti bora kabisa nilizozisoma kwa mwaka mzima 2009 ambazo kwa hakika zilinipa mtazamo mpya wa mambo. Nitarudi kama Shaka Ssali anavyosema-ga "Don't go away!", naja.

Blogu bora kwa mwaka 2009!

2010-01-05T10:25:00.000-08:00

Mwaka jana umepita kwa namna yake. Namshukuru Mwenyezi Mungu amenifikisha mwaka huu salama. Japo sikuwa hewani mwishoni mwa mwaka, lakini nimekuwa nikitafakari kidogo namna mwaka ule ulivyoenda katika maeneo kadhaa ya maisha yangu. Mafanikio kwa Matatizo. Furaha kwa huzuni. Kupanda na Kushuka. Kupiga hatua mbele katika eneo moja na kurudi nyuma kwingineko. Yote yamekuwa sehemu yangu kwa mwaka uliopita.

Nimekuwa msomaji wa blogu karibu zote zilizo hai. Na kwa kweli nimejifunza maarifa mengi makubwa bila kuyagharimia. Waandishi wake waliyagawa bure na uone ilivyo ajabu, maana waliweza kujibizana na wasomaji wao kwa lengo la kupanua mjadala.
Na ni hakika kwamba hivi sasa blogu zimeanza kuchukua nafasi ya magazeti na televisheni, au angalau kupambana na vyombo hivyo vikongwe. Umaarufu wa magazeti ya kununua taratibu unaanza kupotea.

Katika blogu za Kiswahili jambo la tofauti hivi sasa ni maudhui aina aina yanayoandikwa. Nakumbuka miaka mitatu au minne iliyopita, karibu kila blogu ilikuwa ni ya uchambuzi wa kisiasa. Tuliiga magazeti ya kale kwa kujaribu mara zote kujadili matukio na wanasiasa. Lakini hivi sasa tuna karibu kila aina ya maudhui (ya kina). Hiyo ni kuanzia siasa, mashairi, dini, mitindo, upishi, falsafa, jamii, mahusiano, elimu-nafsi nk.

Kibinafsi kabisa ningependa niwashukuru wanablogu wote kama jamii kwa namna walivyo na moyo wa kuwashirikisha wengine kile wanachokifahamu. Nimejifunza mengi mwaka huu uliopita.

Ninajua namna ninavyoelimika kutoka watu wa tabaka tofauti tofauti.
Hata hivyo, hata ni ka mtindo changu tu cha mwaka huu kasikusumbue. Kwamba nimeona ni vyema niwapongeze wanablogu watatu ambao wamenipa changamoto kubwa sana ya kifikra kwa mwaka 2009. Wanablogu hawa karibu kila siku wameniacha na hoja nzito sana za kutafakari hata niwapo nje ya mtandao. Wamenisababisha niendeleze mijadala na marafiki zangu ambao najua hawasomi blogu. Naomba kuwatambua kiujumla jumla bila kuorodhozesha sababu zangu:

1. Chakula kitamu inayoendeshwa na Mwalimu Masangu Matondo.
2. Kulikoni Ughaibuni inayoendeshwa na Evarist Chahali.
3. Changamoto yetu ya Mubelwa T. Bandio

Natumaini kuwa wanablogu hawa wa mwaka kwangu, wataendelea kufanyika sehemu ya ratiba yangu ya siku kwa mwaka unaoanza.

Hizi ni tatu tu, lakini ukweli ni kwamba nasoma blogu zote na siwezi kuziorodhesha zote hapa.

Mabarikiwe nyote!

Mwisho wa mwaka Singida

2010-01-05T08:31:00.000-08:00

Hapa ni sehemu ya mji wa Singida kama ilivyokuwa Krismas ya mwaka huu.

Wengine ni Bw. Albert William, mhadhiri msaidizi DUCE(huyu aliwahi kublogu hapa miaka kadhaa iliyopita, bila shaka atarejea tena. Mwingine ni mkewe Krissie, mtafiti wa bayoteknolojia, Mlimani aliyewahi kublogu hapa na kuitelekeza blogu hiyo kwa muda. Na huyo mwingine (mwenye kaki) ni kilaza, mimi.

Je, tunafikiri kwa kutumia lugha?

2009-12-16T09:06:00.000-08:00

Kuna changamoto zimejitokeza kwenye ule mjadala wa tasnifu ya msomi wetu ambayo kwa maoni yaliyotolewa huenda ingekuwa bora kama ingekuwa katika kiswahili.

Changamoto kubwa zaidi ni ile iliyoletwa na msomaji Godwin Habib Meghji akihoji ikiwa mwanadamu hufikiri kwa kutumia lugha.

Hapa anasema: "Mimi sina uhakika kama binadamu anafikiria kwa kutumia lugha fulani. Viziwi na bubu pia hufikiri". Hii ni changamoto nyingine.

Una maoni gani katika hili?

Je, tunawezaje kufikiri? Fikra zinauhusiano wowote na lugha?

Je, bubu ama kiziwi hana lugha kwa sababu tu hawezi kutamka ama kusikia?

Tembelea Website mpya

2009-12-14T09:35:00.000-08:00

Pole na shuguli za kutupasha habari mbali mbali zinazotokea ndani na nje ya Tanzania.

Naomba nafasi katika blog yako ili niwajulishe ndugu zangu watanzania kwamba nimetengeneza website www.rusumo.com ambapo wataweza kusikiliza nyimbo mbali mbali za Tanzania kama vile taarab,segere,dance,bongo flava,gospel na nyimbo za kigeni kama vile raggae,za kihindi,pop na nyengine nyingi tu.

Pia kuna dictionary ya kisasa kabisa ambayo ina lugha zote za Ulaya na baadhi ya lugha za Asia,katika dictionary hii baada ya kupata tafsiri ya neno pia unaweza kuona picha za neno hilo kwa kubofya upande wa pili wa Ukurasa.

Kadhalika wadau wataweza kuona hali ya hewa na wakati wa sehem mbali mbali za dunia.
Karibuni sana wadau, ni mimi

MSAFIRI ISMAIL RUSUMO.
www.rusumo.com

Soma 'tasnifu' ya msomi wa Chuo Kikuu

2009-12-09T06:04:00.000-08:00

Mjadala wa lugha gani itumike katika mfumo wetu wa elimu, ni suala la kutia aibu kuliko hata aibu yenyewe. Inadhalilisha sana unaposikia watu wazima hajui tutumie lugha gani kufundishia. Eti tunabishana kipi bora Kiswahili ama Kiingereza, kweli? Fedheha hii inatokana na ukweli kwamba lugha ya kiingereza inayolazimishiwa hivi sasa ni miongoni mwa maajabu saba ya dunia kwa wanafunzi wengi.

Leo nimekuja na ushahidi wa karibu kabisa unaonyesha sura halisi ya tatizo. Nimepata bahati ya kupata karabrasha la 'utafiti' uliofanywa na mwanafunzi mmoja wa Chuo Kikuu aliyekuwa anajiandaa kuitetea Digrii yake kwa kuandika 'tasnifu'.

Baada ya kusoma vipande vichache vya karabrasha hili naomba uamue mwenyewe kuwa Digrii iliyomwezesha kuandika andiko hili ni halali ama ni feki. Halafu fikiri nani wa kumlaumu: yeye mwenyewe asiyejua lugha ambayo ni ya wakoloni na haitumii kuwasiliana na jamii yake au ni serikali yake isiyoelewa makosa ya kugenisha hadi lugha?

Inawezekana kabisa kuwa wakati unaposoma andiko hili, mwenyewe anafanya kazi ya kufundisha wanafunzi nchini ama ni Mkurugenzi kabisa wa Elimu kama alikuwa na chaneli.

Kwa sababu ya kulinda haki yake, nimechomoa vipande vidogo vidogo ambavyo vitakupa picha ya jumla ya namna anavyokielezea kile alichokifanya. Kumbuka lengo si kuuchambua ‘utafiti’ wake ila KUSHUHUDIA matumizi ya lugha ya kigeni na athari zake kwenye mfumo wa elimu.

Majina yote nimeyabadilisha na taarifa nyingine zimebinywa kwa makusudi mazima.

Najua unaposoma ‘tasnifu’ hii wakati mwingine utajawa hofu kiasi kwamba usipokuwa mvumilivu unaweza kunituhumu kuwa huenda nimechonokoa andiko lake kwa makusudi. Nakuhakikishia sijafanya kingine zaidi ya kupunguza aya nisizozihitaji na kubadili majina yaliyotajwa. (Maana najua kabisa haki za utafiti huu zimehifadhiwa.)

Haya na tusome:

ACKNOWLEDGEMENTS

I would like to convey my sincere gratitude to people who assisted me to in carrying out this research project productively. In a very special way I would like to thanks Dr. Majimarefu (jina la dakta nimelibadilisha) my lecturer and research project coordinator for his good organization and coordination of the research project work. Exceptional and well-regarded positive thanks should also go to the heads of the schools in which I visited and get the information that enables me to write this research project. I also like to thanks the heads of the NGO’s that provide school fees and other important assistance to some of the students in my study area. I would like to thanks all librarians for their assistance in helping us to get the required materials that was relevant to my research project. Lastly my special thanks goes to Mr. Fataki (jina limebadilishwa) who helped me much when I
was search information from the internet and writing this research project using the computer.

ABSTRACT

This research project was carried in Lushoto and Korogwe districts areas to find out whether additional school cost prevent the students from poor families from attending secondary school. The research project concentrate in the two schools in Lushoto and one in Korogwe district as a case study.

(mengine nimeyaacha kwa makusudi)

1.6. Literature Review
(Pata kipande hiki kifupi)

The World Bank estimates that 40% or more of the unit costs of schooling in Tanzania are borne by the parents World Bank (1997: 49). Lwaitama A.F., EP. Mtato EP et al, (2001) state that the cost sharing are a great problem to many parents, and many children have no access to education because their parents doesn’t afford the costs.

2.7. Limitations

Reluctant of Interviewee to give information, some parents and the village administrators was asking for some money so that they can give information, and some of the heads of the school was hiding what they do for the students who does not pay for these additional costs.

Language problem, Parents, village administrators, and some of the students was facing the language problem when the researcher administered interview and during the focus group discussion. This make researcher to user time to translate the interview questions to Kiswahili so that the respondents can understand and then translate the respondent information to English. These slow down the speed of data collection and reduce the number of respondents.

Fund, for financing this study was not handed up on time. This makes the postponement of the data collection and submission of the final report date and this was caused by the loan board.

3. 0 Reseach Findings

other than the basic cost fees are limiting factor for the students of the poor families from attending the public secondary school in Tanzania. On the other hand only 14.4 percentages disagree with the hypothesis. This result shows that the opportunities of education on to the students of the poor families are low due to these additional costs. This argument is also supporter by several articles and authors like Mtalo and Lwaitama A.F.

3.4. Discussion

unpredictable rainfall, this make many families to have low income that make the paying of the school fees and additional costs to be a great problem.

Fluctuation of the price of agriculture products, the head master of Blogu secondary School) Mr. Mrema explain to researcher that the main problem that make the income of the peoples around the school area is the price fluctuation of the farm product.

How school society treats students with the problem in paying school fees and other contribution? The students with school fees and additional costs payment problem are harshly treated by the head of the school. They are used to be sent home frequently to bring the money for the payments when their fellow are in class go on with their studies. For example Eliaichi Temba the student in Blogu secondary school said that “we always lost a lot of the lesson because our head master used to send us home frequently to bring money” she explained further that some time the students can lost a three day in the week at home waiting the his /her parents to get money to pay for them.

3.6. Critical Review

Through out the study some of the aspect went well but others does not went well due to the different factors which is not limited but include the following

The aspect that went well includes but not limited to the following

Data analysis, the data analysis went well because the reseacher was taught the data
analysis part during the lecture session very well such that researcher understand well on how to analyze data, and the help that the researcher get from the Assistance supervisor Dr. Blogu. All these help the researcher to analyze the data with the confidence.

Consultancy, There was time allocated by the lecturer and supervisor in a way that the researcher can use that a time to make consultancy if there is a problems as researcher went on with the study and hence ensure accuracy in every stage of the study.

The aspect that does not went well include the following:

Financial difficulties, the financial difficulties make the data collection, proposal writing not to be done in the time arranged, and make the submission of the final report to be postponed. This makes use a lot of time in research instead of dealing with other things else.
Report writing, was some how difficult because the researcher was not excel in computer, and during the research project writing the university computer laboratory was out of use by the university students this enforce the researcher to use the little money allocated for typing in the stationery that lead the shortage of fund before the completion of the research project report.

3.8. Conclusion

The study show clearly the problem faced by the students from the poor family in paying the school additional cost in the public school. And this show that the education will be for those who their family can pay and those who can’t pay they remain aside and the gap between those who have and those who not have will increase and lead to increase in the problem of income inequality which include but not limited to corruption, theft and other bad action in our society. But the government and NGO’s can do something in helping this croup as suggested in the recommendation part of this research project article.

Aidha baada ya uchambuzi huo, mtafiti aliweka ambatanisho lake la maswali aliyoyatumia. Nimechagua yale yaliyonivutia zaidi. Yasome kwa makini uelewe:

4. APPENDICES

GUIDING INTERVIEW QUESTIONNAIRES TO SCHOOL ADMINISTRATION:

4. Are there any parents who totally fail to pay the additional expenses for their children?
6. Are there any students in your school who fail to join or continue with the studies as they failing to pay additional expenses?
7. Are there any non government organization (NGO’s) Financing some of the students in your school, It Yes how many students. What are that NGO’s?

GUIDING INTERVIEW QUESTIONNAIRES TO PARENTS:

1. How many children do you have, are there any of them who are in secondary school?
2. What are the family annul income and what are the basic sources of the family income?
3. What are the other uses of the family income obtained apart from the payment for education?
5. What is your opinion if some one pays the school fees for your child?

GUIDING INTERVIEW QUESTIONNAIRES TO STUDENTS:

1. What make you not attending to secondary school and you have selected?
2. Do you think there are means that your parents can use to get money to pay fees and other contributions?
3. What are you doing now in your place?
4. Are you willing to go school if someone pay fees and additional costs for you?

************************************************************************

Je, bado unabisha kwamba Kiingereza ni janga la kujitakia la elimu yetu? Je, unadhani a0nachokifikiri msomi huyu ndicho anachokiandika?

Mkutano wa Copenhagen: Ugaidi wa kimaendeleo

2009-12-08T02:02:00.000-08:00

Hivi sasa dunia yetu inapitia kipindi kigumu kuliko wakati mwingine wowote. Joto limeongezeka sana. Barafu inayeyuka. Kina cha maji kinaongezeka kwa kasi na kwa kweli ndani ya kipindi kifupi, baadhi ya visiwa vitafurikwa na maji kikiwamo kile cha Zanzibar.

Majanga haya yote yamesababishwa na akili ya mwanadamu mwenye fikra potofu ya kile kinachoitwa MAENDELEO. Mwanadamu wa sasa (wa kileo) ndiye hasa chanzo cha dhahama yote hii ambayo kwa sasa imefanyiwa Mkutano maalumu kule Copenhagen ambao ninaamini utaishia wale jamaa kupiga picha ya pamoja na kuja na matamko ya kisiasa then maisha yataendelea kama kawaida.

Bonyeza hapa kujua kinachoendelea kwenye mkutano huo na tayari mashindano ya matamko yameanza.

Ningependa tufanye tathmini ndogo ya namna ambavyo akili ya mwanadamu wa leo anayejiona kuwa kaendelea kuliko wengine wote waliopita.

Moja. Mwanadamu wa leo ameshindwa kabisa kutatua tatizo la utumiaji (ukwapuaji) wa vyanzo vya asili. Akikwapua vikaisha, anahamia kwingine. Akikwakupua vikaisha mlolongo ule ule unaendelea. Mifano iko mingi chagua mmoja ulio karibu.

Mbili. Mwanadamu (wa kileo) anazidi kujiweka mbali na maumbile asilia (nature). Watu wanakusudia kutokuyategemea mazingira ya asili (natural environment) na badala yake wanategemea vitengenezwaji. Watu wanataka kuishi maisha yao wenyewe kwa kutumia PESA, kwa gharama ya upya wa teknolojia ya kisasa ambayo kimsingi ni uharibifu mtupu wa mazingira. Zimejengeka fikra kwamba ukiendelea maana yake sahau shamba. Kila kitu nunua. Yaani maisha yanakuwa PESA. Bila pesa, ‘imekula kwako’.

Inasikitisha kuwa hata serikali ambazo zamani ziliamini kuwa pesa si msingi wa maendeleo, leo hii zimekuwa serikali za kibiashara. Ndio maana hazina sera inayozidi UOMBA OMBA.
Kwa namna ambavyo tumejiweka mbali na mazingira, tumejikuta tunaharibu uwiano wa asili uliokuwepo kati ya uwezo wa asili wa dunia yenyewe na kiwango cha madhara inachoweza kukimudu. Matokeo yake hivi sasa, ili tuishi bila matatizo tunahitaji dunia nyingine kama hii.

Tatu. Mwanadamu wa kisasa hajaweza kabisa kupunguza gharama zisizoonekana zinazolipwa na mzingira yetu kwa ajili ya uzalishaji (mara nyingine wa vitu tusivyovihitaji), usafiri na kadhalika.
Mfano mdogo. Angalia msafara wa Waziri Mkuu kwa mfano anapokwenda mikoani. Anasafiri na magari mangapi yanayowabeba watu wangapi anaowahitaji kwa kiasi gani huko anakoenda, kwa kuchoma mafuta kiasi gani? Sahau fedha zinazotumika, fikiria kiasi cha hewa ya ukaa ambayo ziara moja ya Waziri Mkuu mkoani inaizalisha kwa sababu ya faida tu ya kisiasa halafu umwangalie yeye mwenyewe anavyoweza kuwashutumu sana Wamagharibi kwa madhara ya tabia nchi yanayoonekana.

Nne. Mwanadamu wa leo hakubaliani kabisa na kanuni za kimaumbile. Anadhani ujanja ni kupingana nazo. Mfano kufa. Leo hii mwanadamu hataki kabisa kufa wakati anazaa kuliko wanadamu wengine wote waliopita. Tunataka kuishi muda mrefu wakati idadi yetu haituruhusu kuishi kwa muda huo. Ukomo wa maisha ni suala muhimu kwa sababu ya ukomo wa malighafi tunazohitaji ili kuishi. Ni ajabu kuwa tunazaliana sana halafu hatutaki kufa.

Njaa na idadi kubwa kupindukia ya watu (ambao wote wanalindwa kwa Haki za Binadamu; wasihi, wale, na kadhalika) husababisha mvurugano katika matumizi asilia na hivyo kuongeza uwezekano wa migogoro na hata vita isiyo na kichwa wala miguu. Na ili kupigana inabidi kuharibu mazingira ambayo tayari yameshaharibiwa.

Tano. Namna mwanadamu anavyofikiri katika kujiletwa maendeleo yake, inatia shaka. Tunapokuwa na tatizo, tunafikiri utatuzi wake tu pasipo kufikiri namna utatuzi huo unavyoweza kuleta taizo jingine.
Mfano. Mkulima wa Mwanza anadanganywa kutumia mbolea ya kisasa ili apate faida mara dufu kitendo ambacho kitaharibu udongo wake kabisa ndani ya muda mfupi. Hiyo ni kwa sababu mwandamu wa siku hizi anasaka faida (ya hela zaidi) kuliko kitu kingine chochote.

Ni kwa tabia hizi tano, ninadhani matatizo tunayoyaona yataendelea kuongezeka. Ule utaratibu wa dunia kujidhibiti kwa kuondoa adhari zinazotokea unazidi kupotea. Sababu ni nini? Ujinga wetu wa kifikiri kuwa maendeleo ni haya tunayoyaona. Leo hii vijana tunadhani dalili za mapema za ‘kuula’ ni kununua gari. Fine. Tunaula, matokeo yake kutoka Posta mpaka Mwenge unahitaji masaa matatu ukipaisha hewa ya ukaa hewani. Tunadhani maendeleo ni kupanda ndege kubwa kubwa kila wiki kwenda bara jingine.

Labda nihitimishe kwa maswali mawili matatu:

Je, ni mpaka serikali hizi (za kibiashara) zikutane ndipo wananchi wa kawaida tujue cha kufanya? Tunaelekea wapi? Je, maendeleo ni kwenda mwezini na kurudi? Je, maendeleo ni kula nyama za kopo na maziwa kutoka nchi nyingine?
Kama tunadhani hayo ndiyo maendeleo basi HATUNA HAJA ya mkutano wa COP15 Copenhagen. Tutakuwaje na haja ya mkutano ambao inakuwa kama washiriki wanashindana kuonyesha nani katamka kipi, kwa namna gani na ili kumpendeza nani ilihali mambo yataendelea kubaki vilevile?

Tujielewe.

Mwezi Desemba na suluba zake

2009-12-07T06:50:00.000-08:00

Hivi unajua kuwa mwezi kama huu, mwakani, serikali iliyopo madarakani itakuwa imeenda zake? Hivi hivi tunashuhudia serikali hii ikimaliza muda wake. Namna gani tunalishuhudia hili inategemeana na asomaye mistari hii.

Nilisahau hata nilichotaka kusema. Ni bukheri wa afya nasubiria mwisho wa mwaka. Kama kuna mwezi wenye sikukuu kibao ndio huu. Halafu naona kama siku kuu zote hazina mantiki kabisa. Kuanzia hii ya kesho kutwa (ya kusherehekea uhuru usiokuwepo) mpaka zile nyingine za kuadhimisha siku za kiroho kwa ubwabwa na mavazi.

Uzuri wa mwezi huu tuna uhakika wa siku kadhaa ambazo tutabaki tumelala nyumbani. Kisa? Hakutakuwa na kazi kwa hivyo ofisi zitafungwa na kama kawaida tutaendeleza kwa kasi umasikini wetu ambao wapo wenzetu wanautumia kuendesha harakati za kuubakiza ili dili lisife.

Unakumbuka wakati wa mzee Mwinyi, siku kuu ikiangukia siku za wikendi, basi siku hiyo inahamishiwa Jumatatu ili watu wale raha na kusahau kuhudumia wananchi.

Ayaa... nimeenda nje ya pointi. Nimejistukia. Nasubiria siku kuu za mwezi Desemba. Baada ya hapo, mwaka bila shaka utaanza kwa machungu ya bajeti iliyoharibika kama sio madeni kabisa.

Hongera Mzee wa Mshitu

2009-11-30T10:44:00.000-08:00

Mwanablogu Yahya Chaharani (anayesikiliza simu) amepata Shahada ya Uzamili ya Mawasiliano ya Umma ya Chuo Kikuu cha Mt. Augustino, Mwanza. Hongera sana kwa kupiga hatua!Hapo ni katika mahafali yaliyofanyika juma lililopita.

Picha kutoka blogu ya Mzee wa mshitu

Fikiri zaidi ya dini yako

2009-11-24T00:34:00.000-08:00

Kitabu hiki nilikipata miezi michache iliyopita. Nimekisoma kwa muda mrefu na kujipatia mwanga adhimu kuhusu dini aina aina.

Hapa nilipiga baadhi ya kurasa zake, kukuonesha wewe unayetamani kujua zaidi ya dini yako. Ujue kuna watu hawafikiri kabisa nje ya kiberiti cha dini zao.

Kitabu hiki nilikipewa na mdogo wangu Fortunatus kama mchango wake kwenye mijadala ya dini ambayo kimsingi sikupata muda wa kuiendeleza.

Upatikanaji wake sina hakika nao lakini nipatapo fursa nitawamegea kidogo kidogo wasomaji wangu.

Public victory: Tatizo letu baya

2009-11-22T00:49:00.000-08:00

Ninaendelea kukisoma kitabu cha Stephen Covey. Nimepata changamoto ambazo idadi yake siijui.

Kimsingi anachokisema mwandishi ni umuhimu wa kuanza kujitengeneza wewe mwenyewe kiasi cha kujihakikishia ushindi binafsi (private victory)ndipo ufikiri zaidi ya hapo.

Tatizo la watu wengi hufanya makosa. Huanza na kutafuta ushindi wa hadharani (kukubalika, kuhusiana na wengine kwa bidii) kabla ya ushindi binafsi. Huko, kwa mujibu wa Covey ni kupoteza muda!

Ni kukosa muda ama kukosa kipaumbele?

2009-11-19T22:32:00.000-08:00

Kimya cha blogu hii hakikutarajiwa ila huenda ni matokeo ya uzembe. Ni wazi bado sijaweza kushika mbili bila kuponyokwa na kimoja. Na nasikitika sana kwamba kinachoniponyoka mara kwa mara ni blogu.

Nimekuwa nikifikiri inakuwaje huwa sikosi muda wa kula (na kwa kweli napenda kula) hata kama nimebanwa na vitu kedekede? Kwa nini 'sikosagi' muda wa kuzungumza na marafiki zangu kwa kusingizio cha kubanwa?

Hitimisho likawa, huenda ni suala la kipaumbele tu na tabia ya kutokujitimizia ahadi ninazojiahidi. Kwamba inakuwa vyepesi kutimiza ahadi ya nje (na watu wengine) badala ya kutimiza ahadi niliyojiwekea na nafsi yangu.

Kwamba kwa nini nisithamini ahadi na nafsi yangu kwanza, ndipo nithamini ahadi na wengine? Kwa nini mtu mwingine akinipa kazi ya kufanya ambayo nina uhakika ina maksi, ninakuwa mwepesi wa kuifanya kwa mazingira yoyote yale (hata ikibidi kujinyima mengineyo kwa uchu tu wa alama za mtihani) and yet nashindwa yale yangu binafsi yasiyo na shinikizo lolote la nje (hiari)?

Ninafanya jitihada za kufikia mahali pa kuweza kupangilia vyema masaa ishirini na manne ili niweze kukidhi hamu yangu ya kublogu kwa furaha.

Mdoti: Mwanablogu wa kufikirisha katua

2009-11-05T22:17:00.000-08:00

Nakumbuka miaka ya 2005 na 2006 wakati vugu vugu la blogu likiwa linashika kasi Bongo, ilikuwa ni kawaida kila siku kukutana na 'post' ya kumtambulisha mwanablogu mpya wa kiswahili kwa karibu kila blogu.

Kwa sasa, kasi hiyo imepungua sana. Pengine sababu zinaweza kuwa nyingi. Shughuli zimekuwa nyingi na kadhalika.

Lakini kwa kutambua umuhimu wake, naomba kumtambulisha mwanablogu mpya Ndugu Mdoti ambaye bila shaka anayo mengi ya kutufikirisha kupitia blogu yake anayoiita tufikiri. Bonyeza hapa kumtembelea mwanablogu huyu, umkaribishe.

Ukiweza pia kumtambulisha kwa wasomaji wako kupitia blogu yako, itakuwa poa sana.

Katika hili Mzumbe wana kesi ya kujibu

2009-11-05T05:24:00.000-08:00

Kwa muda sasa zimekuwepo shutma (siku hizi zinaitwa kelele nyingi) kuwa Chuo Kikuu Mzumbe kimetengeneza vihiyo wengi. Ni jambo la kusikitisha kwamba shutma hizi, kadri siku zinavyokwenda zinazidi kushika kasi kiasi kwamba sasa jambo hili limechukua ‘urasmi’ fulani hivi ambao kwa hakika si wa kupuuzwa.

Juzi tu, mzalendo mmoja alikuja na maelezo yakinifu akidai kwamba kwa utafiti wake, kagundua kwamba ‘kuna matapeli’ kibao ambao wanakula kuku serikalini kwa jina la ‘Dakta’ lakini hawana lolote. Wahusika hawakutujibu (na kwa kweli sikutegemea wajibu kwa sababu) msomaji mfuatialiaji wa mambo atakubaliana nami kwamba habari hizi si za leo. Zimeanza miaka kadhaa iliyopita. Na wahusika hao wanaendelea kudunda mpaka leo.

Hivi sasa unaposoma habari hizi, inasemekana baadhi ya ‘madakta’ hawa wamerudi shuleni kwao Mzumbe kurekebisha mambo kimya kimya. Huo ni ushahidi kwamba hata kama wanajidai hawasikii, lakini ‘waimeipata,’ kwamba ujambazi wao wa kitaaluma hatimaye umebainika.

Hofu na mashaka yangu yapo kwenye Chuo hiki cha Mzumbe. Sasa hivi hadhi yake ni wazi imetiwa doa kuuubwa na kashfa ya kumiliki ‘madakta’ feki ambao kimsingi hawana sifa wanazojinadi nazo. Kwa mujibu wa habari zilizozagaa mtaani, inasemekana ‘wanataaluma’ wengi wa chuo hicho ambao awali ilisemekana kuwa wana shahada za uzamifu, sasa hawatambuliki kwa sifa hizo.

Swali kwa menejimenti ya Chuo hicho ambacho zamani kiliitwa Chuo cha Serikali za Mitaa Mzumbe; Mnatufundisha nini? Tutakuwa na hakika gani na ubora wa taaluma yenu?

Huu, ndugu zangu ni ulemavu ambao umesababishwa na hulka yetu ya kusaka vyeti zaidi kuliko maarifa. Tunathamini sana uhitimu wa makaratasi kuliko uelewa wa kweli.

Ndio maana mimi siamini kabisa kwamba ile tu kupitia shule ni sifa tosha ya kuitwa ‘msomi’. Wengi wetu huenda tukawa’wasomaji’ badala ya ‘wasomi’ kama tunavyodhani.

Itashangaza sana kama Chuo Kikuu Mzumbe hakitawataka radhi watanzania kwa upungufu huu ambao sasa umeanza kuonekana kama ‘sifa rasmi ya chuo hicho’ yaani kumiliki wahadhiri vihiyo, na kutengeneza PhD ‘feki.’

Tulitembea kabla hatujatambaa?

2009-11-04T07:40:00.000-08:00

Watu wengi tunayo mengi sana tunayoyafahamu. Lakini hayo yote tunayoyajua yanakosa namna ya kutusaidia sisi wenyewe, kwa sababu tuliruka hatua muhimu katika maisha. Hatua yenyewe ni kujifahamu sisi wenyewe.
Nikirudi nitafafanua.

Kitafute hiki cha Stephen R. Covey

2009-11-02T10:16:00.000-08:00

Kitabu hiki ni kati ya vitabu ambavyo unahitaji kuvisoma kwa faida yako mwenyewe. Sitangazi biashara, natangaza maarifa ya bure ambayo huhitaji kulipia 'tuition fee' kuyapata.

Kama wewe ni kati ya watu wanaopenda kuwa na mafanikio ya kikweli kweli, kitabu hiki cha Seven Habits of Highly Effective People si cha kukikosa.

Nilikipata Moshi kwa Sh. 22,000.00, sijajua bei yake kwa maeneo mengine.

Kanuni za maumbile na ufahamu wa mwanadamu

2009-10-29T07:05:00.000-07:00

Hewa (ambayo nayo tunaambiwa it just happened) ina mchanganyiko wa gesi mbalimbali ambazo zipo kwa uwiano maalumu. Oksjeni lazima iwe kwa asilimia kadhaa, hewa-ukaa nayo iwe asilimia kadhaa na kadhalika. Uwiano huo ukiharibika kwa nukta chache sana, lazima madhara yatokee. Hoja yangu hapa ni iweje hewa hizi ambazo tunaambiwa zilitoke-ga ziwe kwa mpangilio ambao hautakiwi kabisa kuvurugika? Kama ni kwa habari ya by chance, kwa nini itokee kwamba uwiano huo uwe namna ile tu ulivyo?

Niliachana na Fizikia miaka kadhaa iliyopita pengine ningekuwa na mifano mingi katika eneo hilo. Lakini hiyo hainifanyi nisahahu kuwa mwenendo wa dunia yenyewe unaonesha kutawaliwa na nguvu ili kuu zaidi. Mfano rahisi ni namna dunia inavyozunguka kwenye mhimili wake. Hakuna kukosea. Njia ni ile ile miaka nenda miaka rudi. Kama dunia ingekuwa imetokea-ga tu basi lingekuwa jambo linalowezekana kuwa siku moja dunia ingepotea njia na kwenda kusikojulikana. Kanuni zinazoongoza mzingo wa dunia zinaonekana kuheshimu mwongozo ulioziweka. Hata wagunduzi wa kanuni hizo hawawezi kutenda kinyume cha kani hizo. Nafasi yao pekee ni kudadisi tu utendaji wake.

Kwa maelezo yote hayo niliyoyatoa, ni wazi kuwa msomaji atakuwa amenipata kwa kiasi fulani hiki ninachojaribu kukisema; kwamba sayansi imetusaidia kubaini kanuni za maumbile zinazotawala utendaji wa maumbile yenyewe na namna kanuni hizo zinavyofanya kazi. Mara nyingine watu wenye maarifa hayo wameweza kuiga kanuni hizo kwa minajili ya kurahisisha maisha ya mwanadamu na viumbe wenzie hata kama hawezi kabisa kutenda kinyume cha kanuni hizo za msingi.
Lakini ajabu ni kwamba baada ya mafanikio yote hayo, watu hawa wanataka tuinue shingo na kujiaminisha kwa bidii kabisa kwamba hakuna Mwasisi wa kanuni hizo.

Niliwahi kumsikia Daktari mmoja wa Baolojia baada ya kuwa amefaulu sana kuelezea namna sayansi inavyoweza kutumika ‘kumtengeneza’ mwanadamu asiye na wazazi akaamini hiyo ni tiketi ya kuwa atheist . Kiburi chake kilikuwa ni kwa sababu inawezekana kutumia seli moja ya mwanadamu, kuikuza na ‘kumfanya’ mwanadamu mwingine. Akasahau kwamba huo ulikuwa ni ‘uigaji’ wa kanuni za maumbile ambao hauendi zaidi ya hapo. Maarifa hayo hayana tofauti na Wanafizikia walioiga jicho kutengeneza kamera. Hayo yote ni sawa na kujua kutoa kopi ya karatasi yenye maandishi halafu ukadai haki miliki ya karatasi halisi. Kumbe ulichofanya ni kujifunza kanuni na kuzitumia na sio kuzivunja.

Ni wazi kuwa sayansi inatupa ushahidi wa moja kwa moja kuimarisha imani zetu kwamba Muumbaji wa vyote hivi anao uwezo usioelezeka kwa lugha inayoeleweka. Na usemi kwamba '...mpumbafu amesema hakuna Mungu...' unathibitika.

Nikirudi nitajaribu kuangalia namna gani dini na sayansi vinaweza kufanya kazi pamoja.

Ujuzi wa kanuni za maumbile haumkani Mungu

2009-10-29T07:03:00.000-07:00

TUMEKWISHA kuona mifano ya upotoshaji uliofanywa na baadhi ya ‘wanasayansi’ ambao kimsingi walioongozwa na imani kuliko uhalisia. Tukaona kwa ufupi sana nafasi ya sayansi katika kutambua (sio kuvumbua) kanuni za maumbile ambazo kimsingi zilikuwepo kabla ya maarifa haya hayajakuwepo. Hapa tunaendelea pale pale kwa mifano zaidi.

****************
Sayansi kwa kuzichunguza kanuni hizo, imeweza kuyabadili maisha ya mwanadamu kwa namna mbalimbali. Kwanza maarifa hayo yameweza kutusaidia kuvumbua nyenzo muhimu zilizotuwezesha kufanya mambo ambayo hapo awali hatukuwa na uwezo nayo.
Pamoja na manufaa yote tuliyoyapata kwa maarifa haya ya sayansi, bado yapo maeneo ambayo kusema kweli sayansi imeharibu. Kwanza, kwa matumizi mabaya ya maarifa hayo yamefanya maisha ya viumbe yawe ya wasiwasi zaidi kuliko ilivyowahi kuwa katika kipindi cha nyuma. Kwa mfano, kwa maarifa yaliyopo, zimetengenezwa silaha ambazo kwa kweli kichaa mmoja akipandwa na hasira asubuhi moja na akakosekana wa kumdhiti anaweza kuiteketeza sayari ya dunia kwa muda mfupi sana.
Lakini vilevile, maarifa ya sayansi hayajaweza kwa hakika kuwa na maelezo makamilifu katika baadhi ya maeneo. Moja wapo ya maeneo hayo, ni kuhusiana na mwanzo wa uhai.

Awali ya yote, ieleweke wazi kwamba sayansi haijaweza kukubaliana na uwepo wa mwasisi wa uhai na vyote vilivyopo katika ulimwengu (universe). Najua maarifa hukua. Vipo vyumba vya maabara ambavyo usiku na mchana hutumiwa kutafiti mambo yasiyojulikana. Natambua uwezekano wa kisichofahamika leo, kueleweka vyema kesho. Hata hivyo, kwa sababu siku zote zimekuwepo jitihada za makusudi kujaribu kutafuta maelezo mbadala kuhusu chanzo cha uhai ambacho kwa hakika kimejidhihirisha vyema mpaka sasa; na kwa sababu siku zote wapo wanadamu amabo wanatafuta kumkana Mwasisi huyo kwa gharama yoyote kwa kujaribu kuthibitisha (pasipo shaka) kwamba uhai ulijitokeza wenyewe bila muasisi yeyote; basi ni jambo lililo wazi kwamba hata ungekuwepo ushahidi wa moja kwa moja kisayansi kuliko ilivyo sasa, kwamba Muasisi ndiye kafanya vyote hivyo, ujinga wa kumkana usingefikia tamati yake asilani.

Sayansi inasema nini kuhusu chanzo cha uhai?

Sayansi, ambayo msingi wake mkubwa ni ushahidi, kwa kudhani kwamba kila kitu ni lazima kielezeke kwa ushahidi –inayo maelezo rasmi (ambayo angalau kwa sasa yanachukuliwa kuwa kweli tupu) kuhusu chanzo cha uhai.
Uhai wenyewe maana yake ni kule kuwepo, kwa maana ya kuweza kutenda vitendo kwa hatua anuani kutegemeana na mtiririko wa uwepo wa hali hiyo. Kuwepo, ambayo ni sifa ya uhai wenyewe, ni lazima kuhitimishwe na kifo. Uwepo usiohitimishwa na kifo, si uhai. Ni sawa na jiwe ambalo lina sifa ya kuwepo, lakini uwepo huo hauhitimiki kwa kifo.
Kisayansi, uhai huu ‘uliibuka’ kutokana na vitu visivyo hai. Vitu hivi (hewa,radi nk) viliungana hatua kwa hatua ndani ya maji (baharini) na mwishowe, baada ya miaka mingi sana viliweza kutengeneza kiasili kiitwacho DNA. Kiasili hiki, ambacho ndicho msingi wa uhai wa kiumbe yeyote, ndicho kilichoongoza ‘mapinduzi’ kuelekea katika mradi wa kuunda chembechembe hai ya kwanza rahisi ambayo nayo baada ya miaka mingi iliweza kubadilika kuwa chembe chembe hai iliyobora zaidi.
Msomaji atakuwa ameona kwamba kule kudai kwamba uhai umeanza na vitu visivyo hai, ndio msingi wa kujaribu kukwepa kuwapo kwa Nguvu iliyokuu ambayo inaweza kuaminiwa kuwa designer wa uhai huo.

Aidha, seli hizo (kwa mujibu wa nadharia inayokubalika sasa katika sayansi), baada ya miaka mabilioni baadae ziliweza kubadilika zenyewe kwa kuongozwa na mabadiliko yaliyopo kwenye mazingira na kuwa kiumbe rahisi, ambaye naye baadae alibadilika by chance (kwa kubahatisha bila mwelekeo maalumu) na kuwa utitiri wa viumbe waliopo sasa. Kwa lugha rahisi ni kwamba kisayansi viumbe wote wametokea (by chance) kutokana na viumbe wengine. Hakuna wakati ambao viumbe wote waliopo leo, waliwahi kuwapo kwa wakati mmoja.

Kwa maoni yangu, maelezo haya ni kujaribu kukwepa ukweli ambazo unafahamika kwa kila mwanasayansi asomaye elimu ya viumbe hai.

Hapa ninayo mifano michache rahisi sana ambayo ninadhani inaweza kutufanya tufikirie zaidi ya ushahidi wa kisayansi.

Mabadiliko yanayotokea kwenye mwili wa kiumbe, ambayo baadae yanasababisha kutengenezwa kwa mbegu za uzazi ambazo nazo hubadilika na kuwa kijusi baada ya kuungana; kwa hakika ni mabadiliko ambayo huwezi kusema ni ya kutokea hivi hivi tu kama tunavyoambiwa na maprofesa wetu.
Tuchukulie mfano ambao wengi tutakuwa na habari nao. Ukizungumzia namna mbegu za kiume zinavyofanyika kwenye mwili wa mwanaume, utashangaa. Chembechembe hai maalumu ambazo ziko kwenye korodani hupitia mabadiliko ambayo yameratibiwa kwa ustadi mkubwa kupitia vinasaba vilivyomo kwenye chembechembe hiyo isiyoonekana hata kwa darubini za kizamani. Pamoja na udogo wake, seli hizo hubadilika bila makosa na kutengeneza vipengele vingi ambavyo kimoja kikikosewa mbegu nzima haiwezi kufanya kazi.
Kwa upande wa mwanamke hali ni ile ile.
Baada ya kukamilika, inashangaza namna ambavyo viumbe hao wawili wanajikuta wakikutana kimwili ili kuzikutanisha mbegu hizo. Kinachoshangaza ni namna ambavyo, ili mtoto afanyike ndani ya mwanamke ni lazima kitendo cha kuingiliana kimwili kiwe katika kipindi fulani cha mabadiliko ya mwili wa mwanamke!
Kumbuka kwa kadri yai linavyotengenezwa kwenye mwili wa mwanamke, mawasiliano huwepo ambako tumbo la uzazi nalo huandaliwa (ili isije ikatokea kwamba mimba imetungwa wakati mji wa mimba haujajiandaa!) Huu ni uratibu wa namna ya ajabu sana.
Mbegu hizo zikishakutana, mabadiliko yanayotokea kwenye kijusi hicho hatuwezi kuyaeleza kwa maelezo rahisi. Namna seli (ambazo awali zilikuwa zinafanana) zinavyogawanyika na kuwa seli tofauti na nyingine, ni jambo ambalo halina mfano wake! Ukweli ni kwamba kuna namna ambayo inathibitika kwamba hayo yote yanafuata mwongozo fulani pasipo makosa. Ni kama mjenzi anayefuata ramani iliyochorwa na mchora ramani. Hiyo ni kusema kwamba kila seli inajua inatakiwa iwe nini na kwa wakati gani, baada ya nini kuwa kimekamilika! Ajabu sana! Seli inayotakiwa (sio kujitakia) kuwa kwa mfano moyo, ni lazima iwe moyo na sio kiungo kingine.
Hapo hatujazungumzia namna ambavyo kijusi (kitoto) hicho kinavyohifadhiwa tumboni mwa mama ili kisidhurike mpaka kitakapozaliwa. Hayo yote yanatokea kwa utaratibu ambao kwa kweli ni upumbavu kudhani kwamba yanatokea tu kwa sababu tu eti ya nature.

Nimetoa mfano huo kuonyesha kwamba ni makusudi ya kijinga sana kudhani kwamba eti kwa sababu tu tunatafuta kuamini kwamba ‘we just evolved’ tunakataa kuuona ukweli kwamba yule Designer (mbunifu wa yote haya) yu halisi.

Nitatoa mfano mwingine baadae.

Da' Subi kahama jamani

2009-10-29T05:23:00.000-07:00

Naomba nafasi katika blogu yako kuwataarifu wasomaji kuwa tovuti ya mpya ya wavuti.com imechukua nafasi ya iliyokuwa nukta77.com na nukta77.blogspot.comNaomba yeyote aliyekuwa ameweka linki ya nukta77 aihariri na kuweka wavuti.com
Karibuni sana kutembelea kwa taarifa za nafasi za masomo na kazi kwa burudani na bila kusahau habari na porojo!Asanteni.wavuti.com

************

Kuanzia sasa pata habari zote kwa kubonyeza hapa. Na kama utapenda kufanya kama nilivyofanya mimi, unaweza kujiandikisha uwe unatumiwa habari kila anapoziweka pale.

Sayansi itufunze kuwa hatujui

2009-10-27T05:46:00.000-07:00

Ushahidi mwingine kwamba viumbe hawawezi kuwa wamebadilika kama wanavyodai mashabiki wa nadharia za Darwin upo kwenye stadi za chembechembe hai za viumbe (seli). Kisayansi, ni jambo lililo wazi kwamba msingi wa kiumbe yeyote ni seli. Seli hizi zimeundika kimfumo. (Unakumbuka tafsiri ya mfumo?) Kila seli inayo vipengele vingi vidogovidogo ambavyo hufanya kazi kubwa kuliko kiwanda chochote kinachofahamika kutengenezwa na mwanadamu. Utendaji huu unawezekana kwa sababu kila kipengele kinatengemea kipengele kingine kiasi kwamba kimoja kikiwa na hitilafu hata ndogo sana , hakuna kinachoweza kuendelea. Na hitilafu hii ndogo kwenye seli moja ikiachwa iendelee basi, hatma yake huweza kuwa ‘ugonjwa’ wa kiumbe mzima na hata janga kubwa zaidi.

Ni jambo jema kwamba elimu hii ya kujua utendaji muhimu wa kiwango cha seli umewezeshwa na sayansi halisia. Uvumbuzi wa darubini ndio ulimwezesha mwanadamu kuyajua yote haya ambayo hata hivyo yalikuwepo hata kabla ya sisi kuyajua.
Mawazo kwamba kiumbe anaweza kubadilika ni uongo wa wazi, kwa sababu haiwezekani kabisa mfumo ndani ya seli ubadilike na kuruhusu kufanyika kwa mfumo mwingine kirahisi rahisi. Labda ili kulieleza hili, tuzungumzie kitu kinachoonekana. Tuangalie jicho. Jicho limeundwa na vitu vingi ambavyo si lazima kujua majina yake. Kila kimoja kila kazi yake maalumu,na kisipoweza kuifanya kazi hiyo vizuri, jicho zima linakuwa kwenye hatari ya kutokutimiza wajibu wake (kuona). Hiki ndicho ninachokiita mfumo.

Itakuwa ni ajabu kudai kwamba jicho zima zima zinaweza kugeuka na kuwa kitu kingine kwa kuongeza tu miaka ya mabadiliko hayo! Yaani haiwezekani ukadai jicho litabadilika kuwa kitu kingine kwa kivuli cha ‘...yatatokea miaka bilioni moja ijayo...’ Kama tu seli moja haiwezi kubadilika kuwa kitu kingine seuse kiungo kama jicho!
Huu, kwa hakika ni ushahidi wa wazi kwamba suala la mabadiliko linaloelezwa kwa bidii na ‘wanasayansi’ wa aina ya Darwin, ni jambo lisilowezekana isipokuwa kwa kuamua kuamini hivyo.

Ninasikitika kwamba wasomi wanatufundisha kuamini uzandiki huu wa kitaaluma ambao hauna mashikio ya sayansi ya kweli kweli sipokuwa ikiwa tutazisoma kwa kutumia imani kama zile nyingine zinazoitwa ‘za kienyeji’.
Sayansi ya kweli inatusaidia kujua namna ambavyo viumbe na ulimwengu wote umefanyika kwa namna ya ajabu. Sayansi, tukiiangalia kwa haki, inatusaidia kuelewa ukomo wa fahamu zetu sisi kama viumbe.

Maarifa ya sayansi, kama kweli tuna akili timamu, yanatusaidia kujua mfumo unaodhibiti mwenendo wa universe na hivyo kumtukuza Yeye aliyevifanya.
Ni upuuzi kufikiri kwamba ‘ukigundua’ namna moyo unavyofanya kazi, basi maana yake humhitaji Mungu. Ungejua kwamba kufahamu utendaji wa moyo si kugundua, bali kujua kitu ambacho hukuwa unakijua kabla, ungekuwa mpole.
Sayansi haina kingine cha kufanya kwenye suala la maumbile (nature) isipokuwa kujua tu namna maumbile hayo yanavyofanya kazi.

Newton alipojua kanuni inayoongoza kani uvutano, alitusaidia kujua namna ya kuitumia kanuni hiyo vile ilivyo itusaidie katika maisha yetu,na sio kuibadili utendaji wake. Ukishajua nini kinasababisha jiwe likirushwa juu lisiende moja kwa moja, huna cha kufanya zaidi ya kutumia kanuni hiyo ya maumbile katika maisha yako. Ukiisha kujua kuwa nikirusha chombo angani kwa mwendo kasi wa kilomita kumi na mbili kwa sekunde, chombo hicho hakitarudi duniani, hiyo haiwezi kukufanya uibadili kanuni hiyo. Utaitumia kanuni hiyo kupeleka vifaa vyako katika anga za juu, lakini huna cha zaidi unachoweza kufanya kupingana na kanuni hiyo ya maumbile.

Hatuwezi kudhani kuwa hatuna tunachokitaji tena kwa sababu tu tumejua namna mimba inavyotungwa. Ni sayansi inayotusaidia kujua kilichopo tayari, na sio kufanya kisichokuwapo. Mtu yeyote anaweza kupata mimba hata kama hajui namna mimba hiyo inavyotungwa. Anayejua namna mimba hiyo inavyotungwa hawezi kufanya zaidi ya kanuni ya maumbile ya uzazi. Anachotuzidi sisi wengine ni namna anavyoweza kucheza na kanuni hiyo ya maumbile,na sio kuibadilisha.

Ni sawa na kuwa ndani ya gari linalotembea. Ile kujua tu kuwa uko ndani ya gari, haiwezi kukufanya uwe tofauti na abiria mwenzio asiyejua kuwa yumo ndani ya gari. Wote wawili (unayejua na asiyejua) mtaendelea kusafiri kwa mwendo kasi ule ule wa gari.
Hiyo maana yake ni kwamba maarifa ya sayansi yanapaswa kutufanya tuwe watu wanyenyekevu, wepesi wa kukubali (ku-appreciate) uwezo wa Mwenyezi Mungu aliyeziunda kanuni za maumbile ambazo kamwe hatuwezi kufanya kinyume cha kanuni hizo. Sayansi ni ushahidi wa karibu kwamba kwa kweli, mwanadamu hajui kama anavyodhani. Na kama kuna kujua, basi ni kwa ukomo ulio mbali sana na ujuzi wa kweli kweli.

Inaendelea

Evolution ni nadharia isiyo ya kisayansi

2009-10-26T05:42:00.000-07:00

Wapo watu ambao waliweza kuitumia sayansi vibaya na kuidanganya dunia kwamba ‘maumbile’ (nature) ndio kila kitu. Kwamba kule kuyajua maumbile yanaongoza na kutawala mfumo wa ulimwengu (universe) ni sababu tosha ya kuyaamini maumbile yenyewe. [Mfumo kwa maana hii, ni uhusiano wa vipengele mbalimbali vya kimaumbile vinavyotegemeana kiasi kwamba pakitokea hitilafu katika kipengele kimoja, basi uhusiano wote unaathiriwa.]

Watu hawa ni mafisadi wa kisayansi. Na wengine wao nilishajaribu kuwasema zamani kidogo kuonyesha kwamba walitumia sayansi kutuhadaa sisi tutetemekao tusikiapo neno ‘...kwa uchunguzi wa kisayansi...’

Kabla sijaenda mbali, niliseme hili mapema: Sayansi ilivyo ni maarifa ya muhimu sana. Tupo tunaoamini kwamba bila maarifa ya kweli kweli ya kisayansi, tungeishi kwenye dunia tusiyoielewa vizuri (japo hatujafika mahali pa kuielewa kwa maana halisi ya kuelewa) na wala kuelewa namna dhana mbali mbali za kimaumbile zinavyofanya kazi. Kwa hivyo, maisha yetu yangekuwa magumu sana pasipo maarifa mengi yaliyoletwa na wanasayansi mahiri kama akina Newton, Faraday, Eisteen wachache kwa kuwataja. Sayansi ni muhimu katika kutujuza mwenendo wa vile tusivyoviona vinavyotawala maisha yetu katika universe.

Lakini wapo mafisadi waliotudanganya kwa kutumia kivuli cha sayansi. Watu hawa walidhani ili uwe mwana sayansi ni lazima usiamini katika Mungu (jambo ambalo nadhani ni la kipuuzi kuliko upuuzi wenyewe.) Wengi wao walijidanganya kwamba kule kuwa mwanasayansi kwa maana ya kuwa na maarifa ya kufahamu yasiyofahamika kwa wengi, basi maana yake ni kwamba huhitaji kuwa na habari na Mungu. Walikuja na imani zao, wakazijengea hoja kwa matumizi ya data zinazokubalika katika sayansi,na hatimaye maarifa mazima yakafuata mkondo wa imani (soma dini) zao.

Nitoe mfano wa Charles Darwin, binadamu ambaye amejipatia umaarufu na wafuasi dunia nzima kwa kuaminika kuwa ameweza kueleza kwa nini viumbe vilivyopo havijaumbwa bali vilipitia mabadiliko ya muda mrefu ya kimaumbile yaliyojiongoza yenyewe kwa nguvu ya maumbile. Unaweza kusoma maelezo haya mafupi kupata mwanga wa mshumaa kuhusu dhana ya mabadiliko ya kimaumbile (evolution.)

Ukitazama kwa makini mawazo ya watu wanaoamini (kwa hakika si kuelewa) dhana hizi za Darwin, utaona kwamba hayakuanza wa uchunguzi wa kisayansi, bali kwa imani.
Kwa mfano wanakwambia, uhusiano wa kimaumbile uliopo baina ya viumbe unaonyesha kuanzia kwa kiumbe mmoja wa kale. Ili kuelewa wanachosema watu hawa, fikiria mti ulivyo. Kwamba matawi yaliyopo kwenye mti yote yameanzia kwenye shina moja (ancestor) ambalo limegawanyika katika matawi na hatimaye kwenye vijitawi vidogo vilivyoishia na majani. Hii ni kusema kwamba viumbe wa sasa ni matokeo ya mabadiliko endelevu yaliyokuwepo kwa viumbe wa kale.

Mabadiliko yanayowakumba viumbe waliopo, husababisha kupotea kwa kiumbe huyo (extinction) ama kutokea kwa viumbe wengine ambao hawakuwepo awali (speciation). Mtiririko huo wa kubadilika umetufikisha hapa tuliko leo. Kwamba sisi kama binadamu hatukuwepo wakati fulani, ila tumebadilika kutokana na viumbe tuliokuwa tumekaribiana kimaumbile na kuwa tulivyo hivi leo. Na viumbe hao waliokuja kubadilika kuwa sisi, nao hawakuwepo wakati fulani, ila tu wamebadilika vivyo hivyo kutokana na viumbe fulani waliokuwepo nyakati hizo (mamilioni ya miaka) na kugeuka kuwa viumbe wengine kabisa baadae.

Sasa kwa vile mabadiliko haya yanaonekana kuchukua miaka mingi sana kutokea kwa ukamilifu unaonekana, basi kisayansi hubidi mabaki ya viumbe wa kale yatumike katika kujifunza mwenendo mzima ulivyokuwa na kupata mtiririko unaoeleweka. Mabaki haya huitwa fossil, na yametokana na kiumbe husika kufa na kugandamizwa kwenye miamba inaojijenga hatua kwa hatua kwa miaka mingi.

Watu hawa wanaongozwa na imani ya Ki-Darwin, wanadai kwamba masalia ya miaka tofauti tofauti ya viungo vya viumbe wa jamii moja yakikusanywa na kuchunguzwa huonyesha uhusiano nilioueleza kwa kifupi hapo juu kwa dhana ya mti. Hata hivyo, mara nyingi pamekuwepo na kile kinachoitwa ‘the missing link’ ambapo hubidi kubashiri zaidi kuliko ushahidi wa hali halisi.

Lakini tafiti zilizofanywa na watu wengine, zinaonyesha kwamba mabaki hayo hayana uhusiano wa kimti (phylogenic relationship) yanayoshabikiwa sana na wanasayansi wanaoamini katika U-darwin. Kwa mujibu wa tafiti za wanasayansi hawa wengine, kila mabaki ya kiumbe (fossil) yanajitegemea na hayaonyeshi uhusiano unaoelezwa na wenzao (wa Ki-Darwin)! Yaani hakuna uwezekano wa kiumbe mmoja wa kale kubadilika kuwa kiumbe mwingine mpya. Hili linakubalika kwa sababu hata wanasayansi wa Ki-Darwin hukumbana na kile nilichokiita ‘the missing link’ katika michoro yao.

Huu kwa hakika ni ushahidi kwamba madai kuwa viumbe wamebadilika (evolved) ni uongo unaoaminiwa kwa sababu tu za hamu ya mwanadamu hujitenga mbali na mwenye viumbe kwa matumizi ya sayansi.

Inaendelea

Kwa nini UKIMWI unashika kasi Kusini mwa Jangwa la Sahara?

2009-10-23T05:39:00.000-07:00

Hivi sasa ni wazi kwamba UKIMWI ni janga la dunia. Na kwa hakika, dunia yenyewe ni hii ya tatu hasa iliyo kusini mwa Jangwa la Sahara. Sasa hivi, tutakuwa hatujakosea sana tukisema kila familia kwa namna moja ama nyingine imeathiriwa na UKIMWI.
Katika kudadisi kiini hasa cha tatizo hili hapa uswahilini, niliwahi kusikia wasomi fulani wakifikia mahali pa kuhisi (na kweli ni kuhisi) kwamba virusi vya UKIMWI vimetengenezwa na waropa kwa lengo kututeketeza sie tuliokolea rangi. Pengine hitimisho hilo lilifikiwa kwa kuangalia msambao wa gonjwa lenyewe. Kwamba tarakimu za waathirika zinaongezeka kwetu,wakati kwa wenzetu tarakimu hizo zinapungua.
Hisia hizo niliziona kama jitihada za kawaida za sisi Waafrika kukimbia tatizo. Kila yanapotokea matatizo tunakuwa wa kwanza kukwepa kuwajibika na badala yake tunatafuta mchawi. Huu ni ujinga wa kawaida ambao naamini hatuwezi kuendelea kuuvumilia ikiwa kweli tunataka kuendelea.
Chembechembe nyeupe tulizonazo waswahili (zinazoshambuliwa na virusi vya UKIMWI) ni hizo hizo walizonazo waropa. Na kisayansi, virusi vya UKIMWI vinamshughulikia binadamu yeyote bila kujali rangi yake ya ngozi kwa sababu chembechembe nyeupe za mwanadamu yeyote zinafanana kimaumbile. Lakini ajabu ni kwamba UKIMWI unaanza kuonekana kama ugonjwa unaoangalia rangi ya ngozi kabla ya kumwingia mwanadamu husika. Sababu ni kwamba Afrika inaonekana kuwa kimbilio sahihi la janga hili.
Tukizungumza kwa kuweka mbali hulka ya kujipendelea na kukwepa kuwajibika, tabia ambao imeendelea kuturudisha nyuma kwakasi isiyokubalika, ni vyema kukubali kwamba waswahili wengi bado hatujaweza kuwa watu wenye adabu kitabia na mwenendo kiasi kwamba tunakuwa wahanga muafaka kwa tatizo hili.
Tabia ngono tulizonazo zinaweka mazingira safi zaidi ya kumalizwa na virusi hivi. Bado hatujawa watu wenye adabu katika mienendo yetu.
Ni kawaida kukuta kijana wa kiswahili akijisifia mbele ya wenzake kuwa na wanawake kadhaa kwa wakati mmoja. Kuwa na heshima ya ngono kunaonekana kuwa sawa na kilema. Hali hii, haiwezi kutuweka mbali na mashambulizi ya kweli kweli ya UKIMWI.
Tumeanza kufikia mahali pa kuamini eti ukiisha kumtamani mwanamke yeyote atakayepita machoni pako, ‘kimaumbile’ huwezi kujizuia.
Tumeanza kufika mahali pa kuamini eti huwezi kuwa na mahusiano ya karibu na mwanamke pasipo agenda ya ngono. Tumekuwa watu tusio na nidhamu katika mahusiano ya kimapenzi. Angalia ‘filamu’ za kiswahili zinazoshika kasi kwenye soko hivi sasa. Jambo linaloshabikiwa zaidi ni usaliti wa kimapenzi na ‘urijali bandia ’ wa kutembea holela. (Akili zetu zimebanwa kwenye eneo hilo hilo, kwa hiyo inakuwa kama bila topiki ya mapenzi hakuna filamu)
Si tu kwamba hatuna nidhamu katika mahusiano ya kimapenzi, lakini pia hatuna adabu katika kujilinda. Najua kwamba si kila mtu anaweza kuiamrisha nafsi yake kutulia na mmoja. Hata tungefanyeje, wapo wenzetu ambao kwa makusudi ama vinginevyo hawawezi kuwa na maamuzi ya nidhamu katika mahusiano yao. Hawa, tukisema kweli, wangeamua kuchukua tahadhari wanaporuka ruka huko na huko wangeweza kuisaidia jamii na msambao wa gonjwa hili.

Tujiulize, hivi kwa nini tuwe na tabia za namna hii? Je, ni ‘maumbile’ ama ni kukosekana kwa utashi wa nidhamu ya kimapenzi? Kwa nini waropa ambao tunaowaona kama watu wasio na mkataba wa kudumu kimapenzi wameweza kuulazimisha UKIMWI kuwa ugonjwa unaopungua? Kwa nini hatuwezi kufanya maamuzi ya dhati ya kutusaidia sisi wenyewe na jamii zetu kupambana na maambukizi zaidi ya UKIMWI? Kama sisi Waafrika hatuwezi, mbona waropa wenye utashi kama sisi, mihemuko kama sisi wameweza? Je, kuendelea kusambaa kwa kasi gonjwa hili hapa Afrika, haiwezi kuwa sababu ya kutufanya tuonekane kuwa watu wenye kasoro?

Wingi wa siku ndio lengo lako?

2009-10-16T04:13:00.000-07:00

Wengi wetu hufanya jitihada kubwa na kutumia muda mwingi kuhakikisha kuwa tunaishi maisha marefu. Tunaepuka kula baadhi ya vyakula na hata kufanya mazoezi si kuwa na furaha bali kuepa magonjwa fulani fulani. Lengo hasa likiwa katika kuzidisha wingi wa siku za kuishi duniani na wala si ubora wa siku hizo.

Tungefanya vyema kama tungelijishughulisha kutafuta ubora wa siku chache tulizonazo ili tuweze kuziishi kwa furaha badala ya kuhangaika na kuzirefusha siku zetu ziende mbele pamoja na matatizo yake.

Kilichobora si kurefusha siku ambazo zaweza kurefusha matatizo kwa upande mwingine...!

Uhai na mashaka ya chanzo chake

2009-10-10T06:05:00.000-07:00

NILIWAHI kujadili kuhusu suala la mkinzano uliopo kati ya sayansi na dini. Sayansi siku hizi haina mvuto kwa vijana wa leo. Unahitaji kuwa mwehu kuijadili.

Kimsingi, tangu zamani binadamu amekuwa akijaribu kudadisi asili yake yeye mwenyewe na viumbe wengine. Hilo limekuwa ni mjadala wa binadamu wengi. Kujua hasa ulipotokea uhai na kisa cha kuwa na viumbe wengi kiasi tukionacho leo.

Suala hili limejaribu kushughulikiwa kwa njia za kiimani, ambapo wanadamu mwanzoni kabisa waliamini kuwa uhai umeasisiwa na nguvu iliyojuu ya ufahamu unaoelezeka, yaani Mungu. Wafuasi wa imani hii hawahesabiki katika sayari tunayoishi. Ni wengi hata kama si wote katika hawa wanasadiki kiukweli kweli hicho wakiaminicho.

Katika hao wachache walishindwa kusaidiki kwa dhati dhana ya uumbaji, jumlisha maendeleo ya ukuaji wa maarifa yenye juhudi za kujua yanayohisiwa kujulikana, wapo binadamu ambao walianza kusita kukubaliana na ‘imani’ hii kwa madai kwamba ‘inalirahisisha mno’ suala gumu kwa maelezo ambayo yanaonekana kukimbia tatizo. (Wapo binadamu hupenda majibu magumu kwa suala lolote wakidhani huo ndio usomi.)

Hawa, kwa kutumia maarifa na mpangilio mkubwa wa hoja zenye kutafuta ushahidi, nao wamefanikiwa kuwa na ufuasi wa haja katika dunia ya leo. Kwa kadiri ya maelezo yao, inasemekana uhai, haukuumbwa kama inavyoaminiwa na halaiki, bali umetokana na mabadiliko ya kimaumbile ya vitu mbalimbali.

Watu hawa hawakuanza moja kwa moja kama wanasayansi. Ilianza kinadharia, kwa maana ya mpangilio wa hoja za kuhoji uhalali wa kukubaliana na urahisishaji wa majawabu kwa swali gumu. Ndiposa, zikaja hizo zinzoitwa tafiti za kiuchunguzi ambazo baadaye zilikuja kusimamisha hicho kinachoitwa ukweli kwamba uhai ulitokea na wala haukuumbwa.

Nadhani sasa ni wakati muafaka kulijadili hili kwa uzito unaostahili.

Je, nini chimbuko la uhai? Kwa nini viumbe wenye uhai wanatofautiana?

Haya ni maswali yaliyopembezoni kabisa mwa upuuzi. Yakifikiriwa kwa uzito mujarabu, yanaweza kutuongezea changamoto ambazo si lazima zitusaidie.

Itaendelea

Ni wakati wa kukiasi kivuli cha ukweli…

2009-10-09T06:00:00.000-07:00

Hutokea mtu akaishi maisha fulani duni sana lakini asijue kabisa kuwa yu duni. Wengine wetu tutakumbuka, angalau wakati ule tukiishi katika umasikini mkubwa wa familia zetu lakini hatukulifahamu hilo. Tuliishi maisha ambayo tunaamini kabisa kuwa hayo ndiyo yalikuwa yenyewe pasi hofu na mashaka. Maisha yalisonga mbele hata kama tulivaa fulana ndefu iliyosaidia kuondoa ulazima wa kuvaa kaputula. Tulipangana kitandani kila mmoja kwa welekeo wake, na bado hatukuuhisi umasikini.

Umasikini wetu tulikuja kuujua baadae sana tukiisha kuwa tushahama maisha hayo kwa namna hii au ile. Tukaangalia nyuma na kujisikitikia kwamba “kweli” tulikuwa masikini.

Kwa mfano huo, ukweli tulioishi nao ulikuja batilishwa na kugeuka ukweli mwingine tofauti na ule wa mwanzo. Namaanisha, kipindi kile cha umasikini usioonekana, ukweli haukuwa huu tulionao leo kwamba tulikuwa masikini siku zile. Bila shaka unanipata kwa kadiri ninavyotaka unipate, sivyo?

Tafakari watu walioishi katika pango lenye giza nene maisha yao yote, wakiishi kwa kupapasana. Kijitundu kidogo kilicho katika pango hilo kikiwasaidia “kuwaona” binadamu wenzao wanaopita kwa nje, japo kwa ugumu na kubabaisha sana. Kwa hali ilivyo, wakaaji wa hilo pango wangeweza kuviona vivuli vya wapitaji hao vikipita. Na kwa sababu hivyo ndivyo ilivyo tangu wamepata fahamu zao, wakajua kwamba watu ni vile vivuli ambavyo hupita nje ya pango lao, nao wakawaona kwa njia ya vivuli.

Itokee siku moja, mmoja wa “wanapango” aje nje ya pango aone sura halisi za watu ambao kimsingi yeye aliwajua kwa njia ya kivuli! Fikiria mshangao atakaokuwa nao huyu bwana. Halafu baada ya kuubaini uhalisi kwamba alichokuwa akikiona mle pangoni si halisi bali kivuli, na itokee arudi pangoni alimozaliwa na ajaribu kuwasaidia wakaaji yaani “wanapango” wenzie ambao hawakubahatika kupata fursa hiyo ya kuuona ukweli kwamba wanachokiona si watu halisi, bali vivuli! Nani atakuwa nani katika mafungu mawili ya mkweli na mwongo? Fikiria purukushani nzito itakayotokea katika majadiliano yale! Kila mmoja akiaamini kuwa akisemacho yeye ndiyo muhuri wa ofisi ya ukweli!

Kumbe ukweli ni kadiri ya tuuonavyo vichwani mwetu. Ukweli na uhalisi ni vitu viwili tofauti. Mengi tuyajuayo, ni kweli lakini si halisi. Twabishana sana kutetea kweli zetu, lakini kimsingi twaishi pangoni, na tuvionavyo ni “vivuli vya ukweli” na ole wake yeye atuambiaye mbadala wa tuvichukuliavyo kuwa kweli tupu.

Nipatapo nafasi nakusudia kulizungumzia hili kwa urefu kujaribu kuonyesha kuwa hata haya niyasemayo huenda ni kivuli cha ukweli mkamilifu.

Tovuti bure...wahi!

2009-10-07T09:43:00.000-07:00

Nimepata ujumbe kutoka wataalamu hawa wa kutengeneza tovuti. Hivi ndivyo wanavyosema:

" Pole na kazi ya kuelimisha na kuburudisha jamii yetu.
Tumekuja na huduma mpya ya BURE kwa watanzania tu tunaomba uwafahamishe.
Kuzingatia umuhimu wa kuwa na tovuti, na ya kwamba ni gharama sana hapa TZ
kupata tovuti, na tena watu wanafanya biashara rasmi kwa barua pepe za
bure kama yahuu na giimeili, hii yote inaonesha ukosefu au gharama kubwa
ya kupata tovuti.
Sisi tumedhamiria kubadili uelekeo mzima wa upepo, na tumepata wasamaria
wema na sasa rasmi tumefanikiwa kuleta ufumbuzi na neema kwa waTZ kwa
suala la tovuti na anuani rasmi za barua pepe.
Na sasa kwa awamu ya kwanza kwa kuanzia tu, WATU 100 WATATENGENEZEWA
TOVUTI BURE. Watu 100 kwa maana ya mtu binafsi, kampuni, biashara,
shirika, asasi zisizochukua faida (NGO), kikundi, duka, mjasiriamali,
saluni, shule ama Saccos n.k. BASI KILA ALIYEDHAMIRIA KUWA NA
WEBSITE/TOVUTI ajiunge na utaratibu huu wetu atengenezewe TOVUTI MOJA BURE
KABISA.
TOVUTI HII YA BURE itamfanya mhusika aweze kupata anuani rasmi za barua
pepe, yaani kama yeye ni Mwanahawa wa Vinyago Suppliers anatengenezewa
anuani zake za barua pepe mfano mwanahawa@vinyagosuppliers.co.tz n.k
kadiri ya atakavyo, nyingi apendavyo. Ataimiliki tovuti na kuiendesha
yeye.
Kumbuka kwa awamu hii ya kwanza TUNATOA BURE TOVUTI 100 TU kisha awamu ya
pili tutatangaza tena. Hebu fikiria kwa mkupuo tukipata tovuti 100 kwa
maana ya kwamba tunakuwa na kurasa mia moja zinazoelezea
watu/kampuni/vikundi mbalimbali na shughuli zao hapa Tanzania, hii ni
hatua kubwa sana na inaongeza maingizo ya utafutaji wa vitu toka Tanzania
katika search engines na tunasogea mbele taratiibu.
Hakuna vigezo vya kupata huduma hii ya bure, na tutahudumia kwa mujibu wa
FIFO (first in first serve/out) wa kwanza kuja, wakwanza
kutoka/kuhudumiwa. Maelezo na ufafanuzi zaidi tafadhali tembelea hapa
ujisomee huduma hii kwa undani. Zipo pia huduma
na bidhaa mbalimbali kwa walio na tovuti tayari"

Haya wahi nafasi yako mapema...

Salamu kwako mwanablogu mpenzi

2009-10-03T02:08:00.000-07:00

Ni mwaka unakimbia ama ni sisi tunakimbia? Masaa yanakwenda. Majuma yanayakatika. Mwaka huo unayoyomea. Bila kukaa sawa, mtu unajikuta mwaka umekatika ukikuacha unashangaa. Kazi ipo. Mwezi wa kumi huu!

Nimeandika kukusalimu ewe mwanablogu. Mie sijambo, nakula asali na maziwa yake kwenye nchi ya ahadi. Ni bukheri wa afya njema.

Nani hushaurika kikweli kweli?

2009-09-11T10:24:00.003-07:00

Kila mtu anayo misimamo na imani ambayo kwayo huiishi. Misimamo hii ambayo kimsingi ni falsafa, hujengeka kadiri tukuavyo kulingana na aina ya watu na matukio tunayokumbana nayo.

Falsafa hizi ndizo hutawala namna tunavyoishi na watu, tunavyoyachukulia mawazo yao na hata namna tunavyojichukulia sisi wenyewe.

Inasemekana, katika umri fulani wa makuzi, falsafa hizi huwa hazibadiliki tena. Tunaposhauriwa jambo, kwa mfano, kabla ya kulikubali, hulipambanisha na falsafa zetu. Ikiwa litashahabiana, hulipokea/assimilate na ikiwa litapingana na falsafa zetu, hulipuuza.

Ndio maana kabla hujajitosa kumshauri mtu lolote, chunguza falsafa yake kwanza. Vinginevyo utakuwa unateketeza muda wako bure kumpa 'vidonge vyake' wakati ni wazi hatavielewa hata kama ni kweli unaweza kuwa sahihi kuliko yeye kwa vigezo vyako.

Kimsingi, watu huwa hawashauriki, ila hutafuta kuungwa mkono kile wanachowaza.

Nani hushaurika kikweli kweli?

2009-09-11T10:24:00.001-07:00

Je! Yesu ni Mungu?

2009-08-24T06:47:00.000-07:00

Haya ni maoni ya mdau asiyependa jina lake lijulikane. Nimeyatundika hapa kwa sababu ya uzito wa anachokisema. Tafadhali soma na kama unaweza changia maoni yako tuelimike.

Nimshukuru sana kwa kutumia muda wake kuandika maoni yake na hapa namnukuu:

MAKANISA ya Kikristo yanafunza ya kuwa Yesu Kristo si kama kuwa ni Mwana wa Mungu tu, bali hakika ni Mungu khasa. Baba, Mwana na Roho Mtakatifu ni mmoja. Watatu katika mmoja, na mmoja katika watatu. Wote ni wa milele, wote ni sawa. Yesu ni Mungu, na Mungu ni Yesu. Hiyo ni imani ya Kikristo, ambayo inaaminiwa na karibu Wakristo wote. Hebu tuifunue Biblia tutazame inasema nini katika jambo hili?
Mt Paulo katika barua yake ya kwanza kuwapelekea Wakorintho aliandika:

Naam, na sisi tumeonekana kuwa mashahidi wa uongo wa Mungu; kwa maana tulimshuhudia Mungu ya kuwa alimfufua Kristo, ambaye hakumfufua, ikiwa wafu hawafufuliwi.
1 Wakorintho 15.15

Juu ya kuwa Paulo anaambiwa ya kuwa akiamini kuwa Masihi (yaani Kristo) na Mwenyezi Mungu ni kitu kimoja hapa anasema: "Tulimshuhudia Mungu ya kuwa alimfufua Kristo." Ikiwa Mungu kamfufua Kristo, hawawezi kuwa wote wawili hao ni mtu mmoja. Mmoja alikuwa ni mtenda, mfufuaji, na wa pili alikuwa ni mtendwa, mfufuliwa. Kama Kristo ni Mungu mwenye uwezo wa kufufua basi maelekeo ni kusema: "Kristo kajifufua", sio kafufuliwa. Mwenye kufufuliwa ni mfu asiyejiweza kitu.
Katika kitabu cha Matendo ya Mitume inasimuliwa kuwa Mt Stefano alisema aliyoyaona yaliyo mbinguni. Alisema:

Tazama! naona mbingu zimefunguka, na Mwana wa Adamu amesimama mkono wa kuume wa Mungu.
Matendo 7.56

Mwana wa Adamu ndiye Yesu, na kwa jina hilo ndio mwenyewe akipenda kujiita, sio Mwana wa Mungu. Hapo basi huko mbinguni Stefano anasema anamwona Yesu kakaa mkono wa kulia wa Mungu. Mwenye kukaa mkono wa kulia wa fulani hawezi kuwa ndiye yule yule fulani. Hayo ni maelezo ya mbinguni. Ni wazi basi kwa ushahidi wa Biblia kuwa Yesu hakuwa Mungu mbinguni kama alivyokuwa si Mungu duniani.
Yesu alipokimbilia kwenye Mlima wa Zaituni na huku akisakwa na Mayahudi alijitenga na wanafunzi wake. Huko faraghani aliomba hivi:

Ee Baba, ikiwa ni mapenzi yako, uniondolee kikombe hiki; walakini si mapenzi yangu, bali yako yatendeke. Malaika kutoka mbinguni akamtokea akamtia nguvu.
Luka 22.42-43

Hapa tunaona mambo matatu muhimu:

Yesu anamwomba Mungu. Yesu anamwabudu Mungu. Wawili hao ni mbali mbali, na vyeo vyao ni mbali mbali. Yesu ni mtumwa mnyonge mwenye kuomba na kuabudu. Na Mungu ni Mwenyezi Mungu mwenye uwezo wote na mwenye kustahiki kuabudiwa pekee, hata na Yesu, mwenye kutakiwa msaada pekee, hata na Yesu.
Mapenzi ya Mungu ni mbali na yale ya Yesu. Yesu hataki kuuliwa, ananyenyekea na kuomba kwa Bwana wake: "uniondolee kikombe hiki" cha mauti. Yesu hana azma hata chembe ya kufa msalabani, kifo cha mhalifu, kifo cha laana kama maadui zake Mayahudi walivyoazimia kumpatilisha nacho. Lakini anakiri kuwa ni mapenzi ya Mungu sio yake yeye yatendeke. Yeye hana hila wala nguvu za kuzuia kudra ya Mwenyezi Mungu.
Yesu, Mwana wa Adamu, anakata tamaa. Imani inampunguka. Kavunjika moyo. Ikabidi "Malaika kutoka mbinguni akamtokea akamtia nguvu."
Jee, yaelekea kuwa Yesu ndiye Mungu? Yaelekea kuwa yeye na Mungu kuwa ni sawa? Kama upo wasiwasi wo wote wa kujibu hayo, mwenyewe Yesu anajibu kama anavyo hadithiwa na Yohana kuwa kasema:

Baba ni mkuu kuliko mimi.
Yohana 14.28

Na mwishoni naye yupo msalabani:

Na kama saa tisa, Yesu akapaza sauti yake kwa nguvu akisema, Eloi, Eloi, lama sabakthani? yaani, Mungu wangu, Mungu wangu, Mbona umeniacha?
Mathayo 27.46

Yafaa hapa tujiulize: Yesu akimlilia Mungu gani hapo msalabani ikiwa naye mwenyewe ni Mungu? Au nini alikusudia aliposema: "Mungu wangu naye ni Mungu wenu"? Maneno hayo kama yanaonyesha cho chote basi yanaonyesha unyenyekevu wa Yesu mbele ya Mungu wake. La kustaajabisha ni kule kukata tamaa kwake na kuvunjika moyo. Huwaje mtu wa imani, licha ya nabii na mwana pekee wa Mungu, akate tamaa na rehema ya Mwenyezi Mungu. Ama kuwa Mungu akate tamaa na Mungu, na kumyayatikia: "Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha", ni jambo ambalo halimkiniki kuwa.
Kwa uthibitisho ulio wazi Biblia inatwambia kuwa Yesu si Mungu, wala Mungu si Yesu."

Mwisho kunukuu.

Dini: Matamanio ya kinadharia

2009-08-21T09:07:00.000-07:00

Dini hunadi matamanio na taraji za kinadharia, zisizo halisi. Dini zinatangaza hukumu kwa mambo ya kimaumbile (nature) zikilenga kuwafanya watu kuishi maisha ya kimaigizo, yasiyoyao.

Kwa mfano, zipo dini zinalazimisha 'makada' wake wenye damu kama sisi kutokuoa, ama kuolewa. Ilani hii ya useja, hata ikiwa nzuri vipi, inabaki kuwa mapendekezo mazuri yasiyotekelezeka.

Huwezi kupambana na maumbile na ukanikiwa. Huwezi kuusukuma mwamba na kweli ukasogea ukiona.

Kwa hiyo, matokeo yake unakuta wenye dini wanabaki kuzungumza kitu wasichokifanyia kazi.

Hadharani wanazuia watu kuoa, gizani wanayatenda yayo hayo wanayoyazuia.

Hadharani wana uwezo usioelezeka, sirini ni dhaifu kama wadhaifu wengine.

Nini maana yake? Je, ni kweli dini i zaidi ya uhalisi? Je, miujiza inayonadiwa na dini, ni jambo lililo halisi? Je, dini si jumla ya matamanio hafifu
yenye mipaka ya kibinadamu?

Dini na maoni ya wadau

2009-08-20T22:59:00.001-07:00

Ninazo nyaraka kadhaa zilizotumwa kwangu na wadau wa ule mjadala wa dini. Zinafikia kumi.

Wengine hawachelewi. Wamekuja na tuhuma nzima nzima kwa watu, ama vikundi vya watu.

Ninatafakari namna muafaka ya kuwasilisha maoni yao bila upendeleo.

Hata hivyo, ningependa kuwashauri wadau wa dini, kuzungumza mambo ambayo wana hakika nayo, yenye hoja, ambayo hataibua ugomvi usio na tija katika kutuelimisha.

Kwa wale wasioridhika bila kutukana, ujumbe wangu kwao: Dini isipoweza kukusaidia kuitetea kwa lugha rahisi, hiyo haiwezi kuwa pungufu ya ubatili mtupu.

Viziwi wanaosikia tusivyovisikia...

2009-08-16T13:57:00.001-07:00

Singida kwema. Nimekuwa na wakati mzuri na marafiki tulioachana kwa kipindi kirefu. Nimekuwa kiguu na njia utadhani kuku mfungwa aliyeachiwa kwa makosa.

Jana nilipata fursa ya kutembelea shule ya viziwi na wasioona, Huruma. Nilikutana na walimu waliojitoa kuwasaidia watu hawa kwa moyo. Ilisisimua kuona viziwi wakipiga soga kwa lugha ya ishara. Walikuwa wenye furaha, kiasi kwamba hakuna kilichoonekana kuwapungukia. Nikajifunza. Kumbe furaha ni vile unavyoamua uwe. Huna haja ya kuwa na vyote ili kuipata.

Nilimwona kijana asiyeona wala kusikia, lakini mwenye kusema! Ili kuwasiliana nae, unaandika mkononi mwake, anaelewa, halafu anajibu kwa mdomo! Naye huwezi amini kwa jinsi alivyojaa furaha!

Nikaonana na wasioona wenye matumaini. Wasioona, wenye kuona tusivyoviona. Wenye furaha bila kutegemea vionekanavyo.

Nikaondoka nikiwa na mawazo tele. Upofu na uziwi ni zaidi ya huu wa mwilini!

Shuzi la mwenye nyumba halinuki?

2009-08-13T06:09:00.001-07:00

Kwa wale wenye uzoefu huu, tusaidiane kufikiri.

Baba akichafua hewa (ashakumu si matusi akijamba) mbele ya wageni na wanae, nani hasa huwajibikia tendo hilo? Yeye, ama wanae? Manake mara nyingi hukosi kusikia mzee akijiwahi: ' Nyie watoto, sipendi kabisa hiyo tabia yenu...nendeni mkacheze nje.'

Watoto pamoja na kuujua ukweli kwamba mtumiwa halisi ni baba yao, ambaye anawasingizia wao, huenda nje wakilalamika '...baba sio mimi...mi'shijajamba labda Mangi...!'

Je, kuna ulazima wowote wa baba kukiri kuuwajibikia uchafuzi wake huo wa hewa badala ya kuwabebeshea wanawe?

Operesheni ya kilimo cha barabara

2009-08-11T05:59:00.001-07:00

Nimerejea tena baada ya kumalizana na Kaizari. Nimepita Moshi kwa ufupi Jumamosi, kisha nikaja Singida, kupitia Arusha.

Njiani nilishuhudia 'maendeleo' ya kilimo cha barabara. Barabara ya Minjingu-Babati inaparurwa kwa kasi. Ile ya Babati - Katesh - Singida nayo haiko nyuma, mkandarasi yuko 'saiti.'

Nakumbuka tukiwa Magugu, abiria mmoja niliyebahatika kukaa naye, mtu wa makamo akaniambia; 'Kijana hivi unajua kwa nini barabara hii inajengwa kwa kasi hivi?' Nikamjibu; '...mzee sina hakika kama najua'
Akafunga gazeti alilokuwa analisoma, akanitazama akisema: '...hii ni operesheni pumbaza kuelekea uchaguzi.' akaendelea; '...Nchi hii haitawaliwi kwa mipango ya muda mrefu. Kila kinachofanywa kina nia ya miaka isiyozidi mitano..' Barabara hii italimwa wee mpaka kampeni zifike, waitumie kama mradi wa kuvunia kura, na usishangae mambo yakiishia hapo hapo...'

Niko Singida mpaka mwezi wa tisa.

Kumradhi wadau...

2009-07-26T07:39:00.000-07:00

Sitakuwepo kwa siku mbili tatu sita kumi hivi, kwa sababu zilizo nje ya uwezo wangu.

Nimefanya hivi nikiamini si vibaya kupeana taarifa.

Mpaka hapo nitakaporejea,

Amani kwenu nyote!

Soma maoni marefu ya Silas Jeremia

2009-07-25T03:57:00.000-07:00

Msomaji aliyejitambulisha kama Silas Jeremia amenitumia waraka mrefu kupitia barua pepe leo. Aliniandikia SMS akiniarifu kuwa ameshindwa kuweka maoni yake kwenye blogu (Nadhani ni kwa sababu mchango wenyewe ulikuwa mrefu kuzidi kiasi cha meneno yanayoruhusiwa kuwa maoni kwenye blogger.) Nami nikamwelekeza kutumia barua pepe ambayo ni njia rahisi kwake. Kwa kuheshimu mchango wake, kama wasomaji wengine, nimeona ni vyema niu –paste mchango wake hapa kusudi upate hadhira inayohusika kwa majadiliano zaidi:

"

Naomba kutoa maoni yangu kujibu hoja za upotoshaji zilizoletwa na msomaji wako. Kwanza kama yeye alivyojitambulisha kwa hoja zake kuwa ni Mwislamu, mimi ni Mkristo. Nitajibu hoja zake moja baada ya nyingine ili aelewe kama atakuwa tayari.

1. Walioendesha biashara ya utumwa walikuwa Waarabu wa kiislamu. Hawa walikuja Afrika mashariki kufanya biashara mbaya kabisa ya utumwa na kueneza dini yao. Watumwa walisombwa kutoka Afrika kwenda Uarabuni mahali panaposadikika kuwa chanzo cha Uislamu. Ushahidi: Mahali ambako biashara hii ilifanyika, ndiko Uislamu ukikojikita mpaka leo. Angalia Zanzibar, maeneo ya pwani ya Afrika Mashariki nk. Dini ya Kislamu inaonekana kuwa na uhusiano wa moja kwa moja na Biashara hii mbaya ya utumwa.

2. Hoja yake ya kukanusha kwamba dini zilileta utumwa ni dhaifu. Utumwa ni dhana pana inayoenda mbali zaidi ya utumwa wa kuuzana na kupigana bei. Utumwa unaohusishwa na dini ni ule wa akili kama hizi za kutetea dini za walioendesha biashara ya utumwa.

3. Hoja kwamba mtume mohamadi eti ndiye msaidizi alisemwa na Yesu haiwezi kuwa zaidi ya kichekesho. Yesu kwanza alieleweka. Alikaa miaka mitatu, akitengeneza wafuasi ambao yeye aliwaita mitume. Aliwafundisha na kuwaonyesha nini walipaswa kufanya. Tatizo lilikuwa utendaji wa yale aliyowafundisha. Alijua hawataweza kuyafanya. Ndio maana wakati anaondoka, akawaambia wale wanafunzi, nitawaletea msaidizi, ndiye Roho Mtakatifu atakayewasaidia kuyashika niliyowafundisha (ambayo alifahamu wazi hawataweza kuyashika pasipo msaada wa zaidi). Roho Mtakatifu yupo hivi leo. Kila Mkristo anayo haki ya kuwa naye na akasaidiwa kumpendeza Mungu. Hata hivyo wapo wakristo wengi ambao hawana Roho Huyu kuwasaidia kumpendeza Mungu. Hawa wanabaki kuwa mashabiki wa dini wenye kufanya dhambi kama kawaida japo wanaweza kuenda kanisani. Hiyo ndiyo maana yake!Yesu akatika mafundisho yake alisema yeye ndiye Alfa na Omega. Yaani ndiye mwanzo na mwisho, hakuna kabla yake, na hata baada yake hayupo.

4. Kusema eti Mohamedi amekuja kuueleza hasa ujumbe wa Yesu ni udanganyifu usio na mantiki. Kama nilivyosema, Yesu alikuwa na mafundisho yake ya msingi ambayo Mohamedi hana habari nayo. Mfano alisema mwenyewe kuwa yeye ni mwana wa Mungu aliyetumwa kuwakomboa wanadamu na dhambi. Ukombozi huu kutoka kwenye nguvu za giza, hauji kwa kushika orodha ndefu ya sheria za wayahudi. Ukombozi huu ungefanyika kwa namna ya Roho. Ndio maana alikufa msalabani kwa ajili ya dhambi za wanadamu. Hili si sehemu ya Uislamu wa Mohamadi. Hivyo kusema mohamadi alikuja kuueleza ujumbe wa Yesu ni mbinu tu za kutaka kuonekana ni dini kongwe kuliko zingine wakati inaeleweka kwamba ilianza karne ya 6 ikiwa na mafundisho tofauti na yale ya Yesu.

5. Hoja ya Ukristo na Kristo iko hivi: Yesu mwenyewe alilisema hili vizuri kuwa yeye ndiye alikuwa yule Masihi aliyekuwa akisubiriwa na Wayahudi kwa sababu alikuwa ametabiriwa katika Agano la Kale (kitabu kilichokuwa kikiaminiwa na Wayahudi). Wao wakamkataa na kumwua kwa hila ili tu mafundisho ya dini yao yaliyokuwa yakisisitiza sheria ambazo hazikuwa na uhusiano wowote na roho zao. Wakaamua kubaki na dini ya Mababu zao (Ibrahimu, Isaka na Yakobo). Na mpaka leo wayahudi wanamsubiri Masihi wao. Wafuasi wa mafundisho ya Yesu ndio hasa waliitwa Wakristo. Kwa maana nyingine, huwezi kuwa Mkristo kama HUFUATI alichofundisha Bwana Yesu. Kutumia ujanja wa maneno kuhalalisha uhusiano wa Uislamu na Ukristo ni fallacy. Hapa naweza kukubaliana na wanaosema kuwa Uyuda ulikuwepo kabla ya Ukristo. Lakini leo wapo hata kama ni wachache, waliokubali kumpokea Yesu kuwa Bwana na Mwokozi wa Maisha yao. Ninao marafiki wa Kiyahudi walio wakristo. Lakini nakubali kwamba wengi waliamua kushikilia mila na tamaduni zao wakaachana na mafundisho mapya ya Bwana Yesu. Huu ni ushahidi kwamba Ukristo si utamaduni wa mahali Fulani kwa sababu ulihitilafiana hata na utamaduni wa kule uliokanzia.

6. Kingine, huyu bwana anasema eti Roma ndiyo makao makuu ya Ukristo! Hili haliwezi kusemwa na mtu mwenye ufahamu wa dhati wa anachokisema labda kama anabangaiza hoja za kueteta upande wake. Ndugu zangu Roma kama kweli ni makao makuu basi ni ya Ukatoliki na sio ukristo. Ukristo hauna makao makuu. Historia ya hawa Wakatoliki ni ndefu na sina muda wa kuieleza hapa ila itoshe kusema kwamba Warumi katika kipindi fulani waliitumia imani ya kikristo kwa maslahi yao ya Kisiasa. Mapapa wao kuna kipindi walikuwa watesaji wakubwa wa wafuasi wa kweli wa Ukristo. Sitakuwa nimekosea nikisema kuwa Ukatoliki na Ukristo ni vitu tofauti japo vinaonekana kuwa na uhusiano wa aina fulani. Unapozungumzia Ukatoliki usidhani moja kwa moja unazungumzia Ukristo. Ukatoliki ni mchanganyiko wa mambo mengi (siasa, utamaduni, dini nk)

7. Kutafuta maneno halisi aliyoyatamka Yesu si lazima ingawa ni vizuri. Mimi kama mwanafunzi wa Biblia ninaweza kujifunza lugha za awali ambazo zilitumika kuandikia Biblia. Lakini kwa sababu silazimiki kukariri maneno yake, bali kuelewa na kuishi kama alivyosema, sifungwi na mahangaiko hayo! Kutafuta lugha hizo hakusaidii kumwelewa Yesu kama anavyoshauri huyu ndugu. Biblia imetafsiriwa katika lugha mbalimbali ili kueneza ujumbe wa Yesu kwa watu wa mataifa mbalimbali bila kuwalazimu kuwa watumwa wa utamaduni wa watu (lugha). Ndio maana leo hii Ukristo umeenea katika sehemu mbalimbali duniani. Hili ni tofauti na Uislamu ambao unalazimisha waumini wao kukariri maneno kwa lugha ya Kiarabu ambacho masikini hawawezi kukizungumza wakiwa nje ya misikiti. Sishangai kwa sababu Uislamu unasisitiza kukariri maneno kwa orodha ndefu ya sheria za kutekeleza, suala ambalo halisaidii roho zao.

Unapodai eti kutafuta maneno kwa lugha ya asili ndiyo suluhisho, sasa wewe una hakika gani kuwa aliyeandika Kurani kwa kiarabu enzi hizo aliandika kwa usahihi unaotatikana? Au unadhani Kurani iliporomoka tu kutoka hewani ikiwa imeandikwa na asiyejulikana?
Nimalizie kwa hoja ambayo inatembea kudai kuwa Adam na Hawa walikuwa Waislamu. Dini zote za mashariki ya kati zinaanzia kwa Adam na Hawa. Na kihistoria, masimulizi haya basi, yalikuwa ya Wayahudi ambao waliamini kuwa Ukoo wao, umetokana na Adamu na Hawa. Mlolongo kutokea hapo, umeenda mpaka kwa Ibrahimu ambaye Biblia inamtaja kama baba wa imani. Biblia sehemu ya Agano la Kale inaonyesha historia ya kabila au niseme nchi ambayo Mungu aliitumia kutufikisha kwa Bwana Yesu. Wayahudi wanamwani Ibrahimu kama Nabii wa dini yao na babu yao kwa damu kupitia kwa Isaka mwanae wa pekee. (Kuna hata wakristo wenye ufahamu finyu wanaodai eti Ibrahimu ni baba yao wa kiimani wakati wao hawana uhusiano wowote wa kidamu na Ibrahimu.)

Biblia inaeleza wazi kwamba Ibrahimu alichelewa kuzaa akamwingilia mfanyakazi wake wa ndani (Hajir) na kumzaa mwana wa haramu Ishmael ambaye ndiye chanzo cha Waarabu. Hapo ndiko historia ya waarabu inakounganikia na kuachana na historia ya Waisrael. Wasomaji muelewe kwamba hapa tunazungumzia historia ya Waarabu na Waisrael (Wayahudi) na sio Uislamu na Ukristo. Sasa waarabu kupitia Ishmael na mama yake Hajir ndio waliokuja kumzaa Mohamedi maelfu ya miaka baadae na akaanza harakati za kutangaza dini yake ambayo haikuwepo kabla yake. Maelezo yanayotumika kulazimishia Uislamu kuanzia kwa Adam na Hawa ni ya kuunga unga na kucheza na maneno kuliko ukweli wa mambo.

Ukweli ni kwamba kitabu cha Kurani na Biblia vinaonekana kuwa na maelezo yanayofanana hasa ya kihistoria kwa sababu kihistoria Waarabu na Wayahudi ni ndugu hata kama hawapatani kwa sasa. Na bahati mbaya dini ya Kiislamu inaitumia historia hiyo kujaribu kubinafsisha haki ya kuanzia mwanzo wa dunia. Ni bahati mbaya kwamba hawa hawa Waarabu na Wayahudi ndio chanzo cha imani kuu duniani.

Mwisho Allah, jina la mungu wa Waarabu hana uhusiano na mungu wa Waisrael. Kumbuka kwamba dunia hii ina miungu mingi sana. Hata sisi waafrika tulikuwa na miungu yetu. Ni makosa kudhani eti haya ni majina tofauti ya Mungu mmoja. Hapana. Ikibidi nitalieleza hili kwa kirefu wakati mwingine. Kama hivyo ndivyo basi, huwezi kudai eti Allah ndiye alikuwa anawaagiza Adam na Hawa wakati ule wa mwanzo, na ukajiaminisha kwmaba unachosema ndio kweli kwa kutumia maneno eti unyenyekevu. Niishie hapa kwa leo.

Ndugu Silas asante sana kwa kutumia muda wako kushiriki mjadala huu.

Global Voices: Dunia inaongea, unasikiliza?

2009-07-24T07:26:00.000-07:00

Nimeamua kukata shauri na kujiunga na Jamii ya wanablogu wa Global Voices katika ukurasa wa Kiswahili. Ninajitolea kuusogeza ujumbe karibu na wasomaji wa kiswahili kwa kutafsiri makala zinazoandikwa na wanablogu wengine.

Global Voices kimsingi ni jamii ya wanablogu kama 200 waliopo duniani kote ambao wanafanya kazi kwa pamoja kukuletea tafsiri na ripoti za yanayojiri kwenye ulimwengu wa blogu na uandishi wa kiraia. Global voices inapaza sauti ambazo kwa kawaida huwa hazisikiki katika vyombo vya habari vya kimataifa.

Bonyeza hapa kusoma zaidi kuhusu jamii hiyo, halafu ukaribie kuchangia maoni kwenye ukurasa huo wa Kiswahili na kubadilishana mawazo na wanablogu wengine.

Ndesanjo Macha , mtu aliyefanya kazi kubwa kutangaza teknolojia ya blogu kwa lugha ya kiswahili nchini na mmoja wa wahariri waandamizi wa Jamii hiyo, alikuwa na na haya ya kusema.